Category Archives: Πολιτική Ιστορία

Political Pedia  >   Πολιτική Ιστορία

Κυβερνήσεις, χρονολογική σειρά

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
ΧΡ ΜΗ ΗΜ
ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ Σπυρίδων 25.01.1833 – 11.10.1833 8 18
ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ Αλέξανδρος 12.10.1833 – 30.05.1834 7 19
ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης 31.05.1834 – 19.05.1835 11 20
ΑΡΜΑΝΣΠΕΡΓΚ Ιωσήφ-Λουδοβίκος 20.05.1835 – 01.02.1837 1 8 10
ΡΟΥΝΤΧΑΡΤ Ιγνάτιος 02.02.1837 – 19.12.1837 10 18
ΖΩΓΡΑΦΟΣ Κωνσταντίνος 20.12.1837 – 07.03.1840 2 2 19
ΟΘΩΝ των Βίττελσμπαχ (βασιλιάς) 08.03.1840 – 23.06.1841 1 3 16
ΟΘΩΝ – ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ Αλέξ. 24.06.1841 – 09.08.1841 1 16
ΟΘΩΝ – ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ Δημήτριος 10.08.1841 – 02.09.1843 2 23
ΜΕΤΑΞΑΣ Ανδρέας 03.09.1843 – 11.02.1844 5 9
ΚΑΝΑΡΗΣ Κωνσταντίνος 12.02.1844 – 29.03.1844 1 18
ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ Αλέξανδρος 30.03.1844 – 05.08.1844 4 7
ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης 06.08.1844 – 04.09.1847 3 29
ΤΖΑΒΕΛΛΑΣ Κίτσος 05.09.1847 – 07.03.1848 6 3
ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ Γεώργιος 08.03.1848 – 14.10.1848 7 7
ΚΑΝΑΡΗΣ Κωνσταντίνος 15.10.1848 – 11.12.1849 1 1 28
ΚΡΙΕΖΗΣ Αντώνιος 12.12.1849 – 15.05.1854 4 5 4
ΚΑΝΑΡΗΣ Κωνσταντίνος 16.05.1854 – 16.07.1854 2 1
ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ Αλέξανδρος 17.07.1854 – 21.09.1855 1 2 5
ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ Δημήτριος 22.09.1855 – 12.11.1857 2 1 21
ΜΙΑΟΥΛΗΣ Αθανάσιος 13.11.1857 – 28.05.1859 1 6 15
ΜΙΑΟΥΛΗΣ Αθανάσιος 29.05.1859 – 21.01.1862 2 7 25
ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ Ανδρέας 22.01.1862 – 25.05.1862 4 4
ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ Ι. (Γενναίος) 26.05.1862 – 10.10.1862 4 15
ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ Δημήτριος 11.10.1862 – 12.02.1863 4 2
ΒΑΛΒΗΣ Ζηνόβιος-Ζαφείριος 13.02.1863 – 26.03.1863 1 14 ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ
ΚΥΡΙΑΚΟΥ Διομήδης 27.03.1863 – 28.04.1863 1 2 ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ
ΡΟΥΦΟΣ Μπενιζέλος 29.04.1863 – 20.06.1863 1 22
ΡΟΥΦΟΣ Μπενιζέλος 21.06.1863 – 24.10.1863 1 22 ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ
ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ Δημήτριος 25.10.1863 – 04.03.1864 4 11
ΚΑΝΑΡΗΣ Κωνσταντίνος 05.03.1864 – 15.04.1864 1 11
ΒΑΛΒΗΣ Ζηνόβιος-Ζαφείριος 16.04.1864 – 25.07.1864 3 10
ΚΑΝΑΡΗΣ Κωνσταντίνος 26.07.1864 – 01.03.1865 7 7
ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Αλέξανδρος 02.03.1865 – 19.10.1865 7 18
ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ Επαμεινώνδας 20.10.1865 – 02.11.1865 14
ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ Δημήτριος 03.11.1865 – 05.11.1865 3
ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Αλέξανδρος 06.11.1865 – 12.11.1865 7
ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ Επαμεινώνδας 13.11.1865 – 27.11.1865 15
Political Pedia  >   Πολιτική Ιστορία

Κυβερνήσεις, εισαγωγή

Από 25 Ιανουαρίου 1833, που ορίζεται το πρώτο «άτυπο» υπουργικό συμβούλιο, με τη μορφή που το γνωρίζουμε, μέχρι σήμερα (2013), εμφανίζονται στην πολιτική σκηνή 206 επίσημες κυβερνήσεις. Την ίδια χρονική περίοδο καταγράφονται και 8 κυβερνήσεις, που «έδρασαν» σε ανώμαλες πολιτικά περιόδους, παράλληλα με τις επίσημες κυβερνήσεις του κράτους.
Το Σύνταγμα του 1827 θεωρεί τους Γραμματείς Επικρατείας (=Υπουργούς) όργανα της νομοτελεστικής εξουσίας κάτω από την καθοδήγηση του Κυβερνήτη: «Η νομοτελεστική εξουσία έχει Γραμματείς: α’) τον επί των Εξωτερικών, β’) τον επί των Εσωτερικών και της Αστυνομίας, γ’) τον επί της Οικονομίας, δ’) τον επί των Πολεμικών, ε’) τον επί των Ναυτικών, στ’) τον επί του Δικαίου και της Παιδείας» (άρθρο 126). «Ούτοι δημοσιεύουν και ενεργούν όλα τα διατάγματα του Κυβερνήτου, και έκαστος προσυπογράφεται εις όσα ανάγονται εις τον κλάδον του» (άρθρο 127).

Το Σύνταγμα του 1844 περιγράφει τα περί υπευθυνότητας των Υπουργών, όσα αναφέρονται στο κεφάλαιο περί «Ανωτάτων Αρχόντων», και προσθέτει: «Ουδείς εκ της Βασιλικής οικογενείας δύναται να διορισθή Υπουργός» (άρθρο 80). «Ποτέ διαταγή του Βασιλέως έγγραφος ή προφορική δεν απαλλάττει της ευθύνης τους Υπουργούς» (άρθρο 82). Οι ίδιες διατάξεις μεταφέρονται στα Συντάγματα του 1864 και του 1911.

Ιδιαίτερο κεφάλαιο για Κυβέρνηση και Υπουργούς περιλαμβάνεται, για πρώτη φορά, στο Σύνταγμα του 1927. Οι βασικές διατάξεις είναι: «Την Κυβέρνησιν αποτελεί το Υπουργικόν Συμβούλιον, συγκείμενον από τους Υπουργούς υπό την προεδρίαν του Πρωθυπουργού. Δύναται δια Διατάγματος, προκαλουμένου υπό του Πρωθυπουργού, να διορισθή εις εκ των Υπουργών Αντιπρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου. Εν ελλείψει τοιούτου ο Πρωθυπουργός ορίζει, οσάκις παρίσταται ανάγκη, έναν εκ των Υπουργών προσωρινόν αναπληρωτήν του» (άρθρο 87).

«Πάντες οι Υπουργοί είναι εξ ολοκλήρου υπεύθυνοι δια την γενικήν πολιτικήν της Κυβερνήσεως, έκαστος δε εξ αυτών δια τας πράξεις της αρμοδιότητός του» (άρθρο 88). «Η Κυβέρνησις πρέπει να απολαύη της εμπιστοσύνης της Βουλής» (άρθρο 89 § 1 εδ. α’). «Ειδικός νόμος δύναται να κανονίση τα του θεσμού των Υφυπουργών, οι οποίοι δεν αποκλείεται να αποτελούν μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου» (άρθρο 91 εδ. α’). «Διαταγή του Προέδρου της Δημοκρατίας, έγγραφος ή προφορική, δεν απαλλάσσει της ευθύνης τους Υπουργούς» (άρθρο 93 εδ. α’).

Το Σύνταγμα του 1952 περιλαμβάνει τις ίδιες με το Σύνταγμα του 1927 βασικές διατάξεις για Κυβέρνηση και Υπουργούς, αλλάζοντας τον όρο «Πρόεδρος της Δημοκρατίας» με τον όρο «Βασιλεύς». Στο Σύνταγμα του 1975 προβλέπονται:

«1. Την Κυβέρνησιν αποτελεί το Υπουργικόν Συμβούλιον, συγκείμενον εκ του Πρωθυπουργού και των Υπουργών. Δια νόμου ορίζονται τα της συνθέσεως και λειτουργίας του Υπουργικού Συμβουλίου. Δια διατάγματος, προκαλουμένου υπό του Προέδρου της Κυβερνήσεως, δύναται να διορισθούν είς ή πλείονες εκ των Υπουργών Αντιπρόεδροι του Υπουργικού Συμβουλίου.
Νόμος ρυθμίζει την θέσιν των αναπληρωτών και άνευ χαρτοφυλακίου Υπουργών, των Υπουργών, οι οποίοι δύναται να αποτελούν μέλη της Κυβερνήσεως, ως και των μονίμων υπηρεσιακών Υφυπουργών.

2. Ουδείς δύναται να διορισθή μέλος της Κυβερνήσεως ή Υφυπουργός, εάν δεν συγκεντρώνη τα κατά το άρθρο 55 ορίζόμενα δια τον βουλευτήν προσόντα.

3. Οιαδήποτε επαγγελματική δραστηριότητα των μελών της Κυβερνήσεως, των Υφυπουργών και του Προέδρου της Βουλής, αναστέλλεται κατά την διάρκειαν της ασκήσεως των καθηκόντων των.

4. Νόμος δύναται να καθιερώνη το ασυμβίβαστο του αξιώματος του Υπουργού και Υφυπουργού και προς έτερα έργα.

5. Εν ελλείψει Αντιπροέδρου, ο Πρωθυπουργός, οσάκις παρίσταται ανάγκη, ορίζει εκ των Υπουργών προσωρινόν αναπληρωτήν του» (άρθρο 81).

«Ο Πρωθυπουργός εξασφαλίζει την ενότητα της Κυβερνήσεως και κατευθύνει τας ενεργείας αυτής και των δημοσίων εν γένει υπηρεσιών προς εφαρμογήν της κυβερνητικής πολιτικής, εντός του πλαισίου των νόμων» (άρθρο 82 § 2).
«1. Έκαστος των Υπουργών ασκεί τας υπό του νόμου οριζομένας αρμοδιότητας. Οι άνευ χαρτοφυλακίου Υπουργοί ασκούν όσας αρμοδιότητας αναθέτει εις αυτούς ο Πρωθυπουργός δι’ αποφάσεώς του.
2. Οι Υφυπουργοί ασκούν τας δια κοινής αποφάσεως του Πρωθυπουργού και του οικείου Υπουργού ανατιθεμένας εις αυτούς αρμοδιότητας» (άρθρο 83).
«Η Κυβέρνησις οφείλει να απολαύη της εμπιστοσύνη της Βουλής» (άρθρο 84 § 1 εδ. α’). Κατά τις αναθεωρήσεις του 1985/86 και 2001 δεν γίνεται καμία αλλαγή στις πιο πάνω διατάξεις παρά μόνον η μεταφορά τους, όπως και όλου του Συντάγματος, στη δημοτική γλώσσα.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ
ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ
Α. ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΜΕ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ
1. Ακέφαλη Κυβέρνηση.
Μία κυβέρνηση 04.09.1877 – 10.01.1878.
Μετά το θάνατο του Κων. Κανάρη οι πολιτικοί αρχηγοί, που μετείχαν στην οικουμενική κυβέρνηση, δεν κατόρθωσαν να συμφωνήσουν για το ποιος θα τον διαδεχτεί και αποφάσισαν να συνεχίσουν «από κοινού» τη διακυβέρνηση του κράτους, δημιουργώντας, έτσι, μια «οιονεί» συλλογική ηγεσία.

Political Pedia  >   Πολιτική Ιστορία

Πρόεδροι Νομ. Σωμάτων, ενεργός χρόνος

ΠΡΟΕΔΡΟΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΓΕΡΟΥΣΙΑ ΒΟΥΛΗ
ΕΠΙΣΗΜΗ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ
ΧΡ ΜΗ ΗΜ ΧΡ ΜΗ ΗΜ ΧΡ ΜΗ ΗΜ ΧΡ ΜΗ ΗΜ
ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ-ΝΟΒΑΣ Γεώργιος 11 2
ΑΛΕΥΡΑΣ Ιωάννης 3 10 3
ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Αργύριος 11
ΑΝΑΡΓΥΡΟΥ Ανάργυρος 4 19
ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ Ανδρέας 3 3 12
ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ Σπυρίδων 8 22
ΒΑΛΒΗΣ Ζηνόβιος-Ζαφείριος 29
ΒΑΡΒΟΓΛΗΣ Παναγιώτης 3 20
ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ Ελευθέριος 5
ΒΟΖΙΚΗΣ Χαράλαμπος 2 27
ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ Βασίλειος 1 26
ΒΡΥΩΝΗΣ Ιωάννης 24
ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ Αντώνιος 7 1
ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Νικόλαος 3 27
ΓΙΟΥΡΔΗΣ Λάζαρος 1 10 20
ΓΟΝΑΤΑΣ Στυλιανός 1 6 22
ΓΟΝΤΙΚΑΣ Δημήτριος 1 10
ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ Επαμεινώνδας 4 1
ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ Κανέλλος 10 11
ΔΗΛΗΓΙΑΝΝΗΣ Αναγνώστης 5 5 15
ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ Ιωάννης 8 11
ΔΡΟΣΟΣ Δημήτριος 4 9
ΕΣΛΙΝ Κωνσταντίνος 15
ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ Κωνσταντίνος 1 2 27
ΖΑΪΜΗΣ Αλέξανδρος 4 7 1 4 23
ΖΑΪΜΗΣ Ανδρέας 1 5 17
ΖΑΪΜΗΣ Θρασύβουλος 1 5 7
ΖΑΡΚΟΣ Ιωάννης 4 19
ΘΕΟΤΟΚΗΣ Ιωάννης 3 3 21
ΘΕΟΤΟΚΗΣ Μιχαήλ 4 17
ΚΑΒΟΥΡΑΣ Δημήτριος 3 3
ΚΑΚΛΑΜΑΝΗΣ Απόστολος 10 1 28
ΚΑΛΙΓΑΣ Παύλος 7 20
ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ Δημήτριος 1 4 7
ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ Στυλιανός 8
ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ Αθανάσιος 1 8
ΚΕΧΑΓΙΑΣ Ευθύμιος 6 5
ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ Αλέξανδρος 4 8
ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Αλέξανδρος 10 2
ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Κωνσταντίνος 5 27
ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ Γεώργιος 1 11 2 1 15
ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ Λυκούργος 3 24
ΚΡΙΕΖΗΣ Δημήτριος 1 6
ΚΥΡΙΑΚΟΥ Διομήδης 1 29
ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Κωνσταντίνος 3 9
Political Pedia  >   Πολιτική Ιστορία

Πρόεδροι και Προεδρεία Νομ. Σωμάτων

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΝΤμήμα Οικονομίας

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ Γεώργιος

23.01.1828 – 04.02.1829

ΠΡΟΒΟΥΛΟΥ ΤΟΠΟΝ ΕΠΕΧΩΝ ΡΕΝΙΕΡΗΣ Νικόλαος

05.02.1829 – 18.03.1829

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ Γεώργιος

19.03.1829 – 10.07.1829

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ Νικόλαος

23.01.1828 – 04.02.1829

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Ανδρέας

23.01.1828 – 10.07.1829

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ Βιάρος

05.02.1829 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ Γεώργιος

29.03.1828 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ Αλέξανδρος

29.03.1828 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΚΛΟΝΑΡΗΣ Χριστόδουλος

29.03.1828 – 04.02.1829

ΜΕΛΟΣ ΔΗΛΗΓΙΑΝΝΗΣ Αναγνώστης

05.02.1829 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΜΑΓΓΙΝΑΣ Αναστάσιος (Τάτσης)

05.02.1829 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΚΟΝΤΟΥΜΑΣ Ιωάννης

05.02.1829 – 10.07.1829

 

Τμήμα Εσωτερικών

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ ΖΑΪΜΗΣ Ανδρέας

23.01.1828 – 10.07.1829

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΨΥΛΛΑΣ Γεώργιος

23.01.1828 – 04.02.1829

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΙΝΙΑΝ Χριστόδουλος

23.01.1828 – 28.03.1828

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΠΕΡΟΥΚΑΣ Δημήτριος

05.02.1829 – 10.07.2829

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΣΟΥΤΣΟΣ Γρηγόριος

05.02.1829 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Σπυρίδων

05.02.1828 – 04.02.1829

ΜΕΛΟΣ ΜΕΤΑΞΑΣ Ανδρέας

05.02.1828 – 05.05.1828

ΜΕΛΟΣ ΣΟΥΤΣΟΣ Γρηγόριος

29.03.1828 – 04.02.1829

ΜΕΛΟΣ ΓΙΑΝΝΕΤΑΣ Ιωάννης

29.03.1828 – 04.02.1829

ΜΕΛΟΣ ΚΛΟΝΑΡΗΣ Χριστοδουλος

05.02.1829 – 16.03.1829

ΜΕΛΟΣ ΝΑΚΟΣ Ιωαννούλης

05.02.1829 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΧΑΤΖΗΪΩΑΝΝΟΥ-ΜΕΞΗΣ Νικόλαος

05.02.1829 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ Αναστάσιος

05.02.1829 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΚΑΪΡΗΣ Μιχαήλ

05.02.1829 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ Λυκούργος

16.03.1829 – 10.07.1829

ΜΕΛΟΣ ΒΛΑΧΟΣ Ιωάννης

16.03.1829 – 10.07.1829

 

Political Pedia  >   Πολιτική Ιστορία

Νομοθετικά Σώματα, σημείωμα

Kατά την εξεταζόμενη περίοδο [1828 - 2011], παρατηρούμε δύο ειδών νομοθετικά σώματα: Βουλή και Γερουσία. Εκτός από τις δύο αυτές κατηγορίες, την περίοδο από 20 Ιανουαρίου 1828 μέχρι 10 Ιουλίου 1829, λειτουργεί το Πανελλήνιον.
Το Πανελλήνιον είναι γνωμοδοτικό, επικουρικό του Κυβερνήτη, όργανο από 31 μέλη. Χωρίζεται σε τρία τμήματα: Τμήμα Οικονομικών, Τμήμα Εσωτερικών και Τμήμα Πολεμικών.

ΑΙΡΕΤΑ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΑ ΣΩΜΑΤΑ

Αιρετά νομοθετικά όργανα λειτούργησαν και πριν από την ψήφιση του Συντάγματος.
Έτσι έχουμε:

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ
α’) Περίοδος 11 Ιουλίου 1829 μέχρι 6 Αυγούστου 1829 (Δ’ Εθνική Συνέλευση)
β’) Περίοδος 5 Δεκεμβρίου 1831 μέχρι 17 Μαρτίου 1832 (Ε’ Εθνική Συνέλευση)
γ’) Περίοδος 8 Νοεμβρίου 1843 μέχρι 18 Μαρτίου 1844 (Α’ Εθνική Συνέλευση)
δ’) Περίοδος 10 Δεκεμβρίου 1862 μέχρι 16 Νοεμβρίου 1864 (Β’ Εθνική Συνέλευση)
ε’) Περίοδος 1 Ιουλίου 1935 μέχρι 17 Δεκεμβρίου 1935 (Ε’ Εθνική Συνέλευση)

Αυτό το χρονικό διάστημα, την περίοδο 11 Ιουνίου 1832 μέχρι 20 Αυγούστου 1832, λειτούργησε και παράλληλη Εθνική Συνέλευση («Δ’ κατά συνέχειαν Εθνική Συνέλευσις») από τους «Συνταγματικούς».

Η ΓΕΡΟΥΣΙΑ λειτούργησε συνολικά 19 χρόνια 9 μήνες 16 μέρες, σε τρεις περιόδους:
α’ περίοδος: 14 Οκτωβρίου 1829 μέχρι 25 Ιανουαρίου 1833,
β’ περίοδος: 26 Σεπτεμβρίου 1844 μέχρι 11 Αυγούστου 1861 και
γ’ περίοδος: 16 Μαΐου 1929 μέχρι 11 Σεπτεμβρίου 1936.

Τις δύο πρώτες περιόδους τα μέλη της Γερουσίας είναι διορισμένα, την πρώτη από τον Κυβερνήτη και την δεύτερη από το βασιλιά. Την τρίτη περίοδο τα μέλη της Γερουσίας εκλέγονται, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο όλα. Το μεγαλύτερο μέρος (9/12) εκλέγονται απευθείας από το λαό, τα 2/12 από επαγγελματικές οργανώσεις και το 1/12 από τη Βουλή και τη Γερουσία.

Η ΒΟΥΛΗ είναι αιρετό όργανο, που λειτουργεί αμέσως μετά την ψήφιση του Συντάγματος του 1844 μέχρι σήμερα.
Ανάλογα με το ειδικό έργο, που πρέπει να επιτελέσει, χαρακτηρίζεται η Βουλή ή μεταβάλει την σύνθεσή της. Έχουμε, λοιπόν:

Διπλή Αναθεωρητική Βουλή
α’) Περίοδος 1 Σεπτεμβρίου 1910 μέχρι 12 Οκτωβρίου 1910
β’) Περίοδος 8 Ιανουαρίου 1911 μέχρι 31 Μαΐου 1911

Συντακτική Συνέλευση
α’) Περίοδος 23 Δεκεμβρίου 1920 μέχρι 15 Σεπτεμβρίου 1922
β’) Περίοδος 2 Ιανουαρίου 1924 μέχρι 29 Σεπτεμβρίου 1925

Αναθεωρητική Βουλή
α’) Περίοδος 2 Μαρτίου 1936 μέχρι 3 Αυγούστου 1936
β’) Περίοδος 13 Μαϊου 1946 μέχρι 8 Ιανουαρίου 1950
γ’) Περίοδος 9 Δεκεμβρίου 1974 μέχρι 25 Ιουνίου 1977
δ’) Περίοδος 17 Ιουνίου 1985 μέχρι 12 Μαΐου 1989

Κατά τη διάρκεια τριών ανώμαλων πολιτικά, περιόδων (δικτατορίες, πόλεμοι κ. ά.), με συνολική χρονική διάρκεια 18 χρόνια, 4 μήνες, 2 μέρες, η Βουλή δεν λειτούργησε. Αυτές είναι:
α) Περίοδος 29 Σεπτεμβρίου 1925 μέχρι 6 Νοεμβρίου 1926 (Δικτατορία Θ. Πάγκαλου, κίνημα Γ. Κονδύλη)
β) Περίοδος 4 Αυγούστου 1936 μέχρι 30 Μαρτίου 1946 (Δικτατορία Ι. Μεταξά, Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, γερμανική κατοχή)
γ) Περίοδος 21 Απριλίου 1967 μέχρι 16 Νοεμβρίου 1974 (Δικτατορία συνταγματαρχών)

Το Σύνταγμα του 1827 ορίζει για την νομοθετική εξουσία:
«Η νομοθετική εξουσία ανήκει ιδιαιτέρως εις το σώμα των αντιπροσώπων του λαού, το οποίον ονομάζεται Βουλή» (άρθρο 40),
«Η Βουλή σύγκειται από τους αντιπροσώπους των επαρχιών της Ελλάδος» (άρθρο 43),
«Οι αντιπρόσωποι εκλέγονται από τον λαόν, κατά τον περί εκλογής νόμον» (άρθρο 45).
Παρ’ όλα αυτά, στο άρθρο 73, δίδεται δικαίωμα αρνησικυρίας στον Κυβερνήτη κάνοντάς τον έτσι συμμέτοχο στην νομοθετική εργασία:

«Παν προβούλευμα παρουσιάζεται εις τον Κυβερνήτην, και ει μεν ούτος το εγκρίνει, το επικυρώνει εντός δέκα πέντε ημερών από την ημέρα της παρουσιάσεώς του, το δημοσιεύει και τότε πλέον τούτο είναι νόμος.
Εάν όμως δεν το εγκρίνη, το επιστρέφει εντός δέκα πέντε ημερών εις την Βουλήν με τας προσθαφαιρέσεις και παρατηρήσεις του. Η δε Βουλή αντιγράφει αυτολεξεί ταύτας, τας παραπέμπει εις την ανήκουσαν διαρκή επιτροπήν της, δια να τας σκεφθή και να τας υποβάλη εις αναθεώρησιν της. Κ’ εάν αυτή δεν εγκρίνη το ούτως έχον προβούλευμα, το πέμπει και δεύτερον εις τον Κυβερνήτην.

Εάν πάλιν ούτος αρνηθή την επικύρωσιν, το επιστρέφει εντός δέκα πέντε ημερών, αιτιολογών την άρνησίν του εις την Βουλήν. Αύτη δε, κατά χρέος, το αναθεωρεί και αύθις. Κ’ εάν δια των πλειόνων ψήφων επιμείνη εις το προβούλευμα, καθώς παρ’ αυτής ενεκρίθη, το πέμπει και τρίτον εις τον Κυβερνήτην, όστις χρεωστεί αμέσως να το επικυρώση και να το δημοσιεύση, και τότε τούτο γίνεται νόμος.»

Political Pedia  >   Πολιτική Ιστορία

Δικομματισμός (Α’+Β’)

ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Α’ Β’
ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ % ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ %
ΕΘΝ Μάι-Αύγ 1844 ΡΩΣΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΑΓΓΛΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ Ιούν 1847 ΓΑΛΛΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ & ΣΥΜΠΡ
ΕΘΝ Σεπ 1850 ΚΟΜΜΑ ΚΡΙΕΖΗ & ΣΥΜΠΡ ΑΛΛΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
ΕΘΝ Σεπ 1853 ΚΟΜΜΑ ΚΡΙΕΖΗ & ΣΥΜΠΡ
ΕΘΝ Οκτ 1856 ΚΟΜΜΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ & ΣΥΜΠΡ
ΕΘΝ Αύγ 1859 ΚΟΜMΑ ΜΙΑΟΥΛΗ & ΣΥΜΠΡ ΑΛΛΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
ΕΘΝ Δεκ 1860-Μάρ 1861 ΚΟΜMΑ ΜΙΑΟΥΛΗ & ΣΥΜΠΡ
ΕΘΝ 14-17.05.1865 ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΚΟΜΜΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ
ΕΘΝ 21.03.1868 ΚΟΜΜΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 16-19.05.1869 ΚΟΜΜΑ ΖΑΪΜΗ ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 26.02.1872 ΚΟΜΜΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 27-30.01.1873 ΚΟΜΜΑ ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗ ΑΛΛΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
ΕΘΝ 23-26.06.1874 ΚΟΜΜΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ ΑΛΛΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
ΕΘΝ 18-21.07.1875 ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΚΟΜΜΑ ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗ
ΕΘΝ 23.09.1879 ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΑΛΛΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
ΕΘΝ 20.12.1881 ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 07.04.1885 ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 04.01.1887 ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 14.10.1890 ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 03.05.1892 ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 16.04.1895 ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 07.02.1899 ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 17.11.1902 ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 20.02.1905 ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 26.03.1906 ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 08.08.1910 ΣΥΝΑΣΠ. “ΗΝΩΜ. ΚΟΜΜΑΤΩΝ” ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
ΕΘΝ 28.11.1910 ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
ΕΘΝ 11.03.1912 ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 31.05.1915 ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΚΟΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟΦΡΟΝΩΝ
ΕΘΝ 06.12.1915 ΚΟΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟΦΡΟΝΩΝ ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ
ΕΘΝ 01.11.1920 ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΚΟΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟΦΡΟΝΩΝ
ΕΘΝ 16.12.1923 ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΔΗΜ. ΕΝΩΣΙΣ – ΚΟΜΜΑ ΔΗΜ. ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ
ΕΘΝ 07.11.1926 ΕΝΩΣΙΣ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ 31 ΛΑΪΚΟΝ ΚΟΜΜΑ 19,9
Political Pedia  >   Πολιτική Ιστορία

Δικομματισμός, εισαγωγή

Ο όρος δικομματισμός μπαίνει (αδόκιμα) στην πολιτική ορολογία μετά το 1974. Σημαίνει το άθροισμα των ποσοστών των δύο πρώτων κομμάτων κάθε εκλογικής αναμέτρησης, εφ’ όσον τα δύο αυτά κόμματα εναλλάσσονται στις δύο πρώτες θέσεις.
Μετά την μεταπολίτευση στην πολιτική ζωή του ελληνικού κράτους κυριαρχούν τα κόμματα ΠΑ.ΣΟ.Κ. και Νέα Δημοκρατία. Δεν είναι όμως το μοναδικό «δίδυμο» κομμάτων στην ελληνική ιστορία. Έτσι παρατηρούμε:

α) Την περίοδο 1865 – 1879 στις εκλογικές αναμετρήσεις κυριαρχεί το Εθνικόν Κόμμα με κύριο αντίπαλό του το Κόμμα Βούλγαρη και δευτερευόντως το Κόμμα Δεληγεώργη και το Κόμμα Ζαΐμη.

β) Την περίοδο 1881 – 1905 στις δύο πρώτες θέσεις των εκλογικών αποτελεσμάτων εναλλάσσονται το Εθνικόν Κόμμα και το Νεωτεριστικόν Κόμμα.

γ) Την περίοδο 1915 – 1950 στην πολιτική σκηνή κυριαρχούν το Κόμμα των Φιλελευθέρων και το Κόμμα Εθνικοφρόνων με τις παραλλαγές τους: Κόμμα των Φιλελευθέρων → Ένωσις Φιλελευθέρων → Εθνικός Συναγερμός → Εθνική Πολιτική Ένωσις και Κόμμα Εθνικοφρόνων → Λαϊκόν Κόμμα → Ηνωμένη Αντιπολίτευσις → Συμπράττοντα Κυβερνητικά Κόμματα → Ηνωμένη Παράταξις Εθνικοφρό-νων. Σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις παρεμβάλλονται το Δημοκρατική Ένωσις – Κόμμα Δημοκρατικών Φιλελευθέρων και το Κ.Κ.Ε. και Συμπράττοντες.

δ) Την περίοδο 1977 – 2009 ΠΑ.ΣΟ.Κ. και Νέα Δημοκρατία βρίσκονται στις δύο πρώτες θέσεις, εναλλάξ, των αποτελεσμάτων των εκλογικών αναμετρήσεων.

Political Pedia  >   Πολιτική Ιστορία

Εκλογικό Σώμα, στοιχεία

ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΨΗΦΙΣΑΝ % ΑΠΟΧΗΣ ΕΓΚΥΡΑ % ΑΚ- ΛΕ
ΕΘΝ 07.11.1926 1.567.378 982.304 37,33 978.392 0,40
ΕΘΝ 19.08.1928 6.189.237 1.021.434 1.017.281 0,41
ΓΕΡ 21.04.1929
ΕΘΝ 26.09.1932 6.199.826 1.175.983 1.171.637 0,37
ΓΕΡ 26.09.1932
ΕΘΝ 05.03.1933 6.199.826 1.146.943 1.139.331 0,66
ΕΘΝ 09.06.1935 6.127.593 1.090.362 1.029.185 5,61
ΔΗΜ 03.11.1935 1.527.714 1.524.446 0,21
ΕΘΝ 26.01.1936 6.127.593 1.278.085 1.274.002 0,32
ΕΘΝ 31.03.1946 6.127.593 1.121.696 1.108.473 1,18
ΔΗΜ 01.09.1946 1.921.725 1.664.920 13,36 1.661.060 0,23
ΕΘΝ 05.03.1950 7.395.219 1.696.146 1.688.923 0,43
ΕΘΝ 09.09.1951 2.224.246 1.717.012 22,80 1.708.904 0,47
ΕΘΝ 16.11.1952 2.123.150 1.600.172 24,63 1.591.807 0,52
ΕΘΝ 19.02.1956 4.509.907 3.379.445 25,07 3.364.361 0,45
ΕΘΝ 11.05.1958 5.111.148 3.863.982 24,40 3.847.785 0,42
ΕΘΝ 29.10.1961 5.688.298 4.641.733 18,40 4.620.753 0,45
ΕΘΝ 03.11.1963 5.662.965 4.708.851 16,85 4.667.154 0,89
ΕΘΝ 16.02.1964 5.662.965 4.626.290 18,31 4.598.839 0,59
ΔΗΜ 29.09.1968 6.508.894 5.042.545 22,53 5.024.072 0,37
ΔΗΜ 29.07.1973 5.840.981 4.992.032 14,53 4.934.424 1,15
ΕΘΝ 17.11.1974 6.241.066 4.963.558 20,47 4.908.974 1,10
ΔΗΜ 08.12.1974 6.244.539 4.719.787 24,42 4.690.986 0,61
ΕΘΝ 20.11.1977 6.403.738 5.193.891 18,89 5.129.771 1,23
ΕΘΝ 18.10.1981 7.059.778 5.753.478 18,50 5.671.057 1,43
ΕΥΡ 18.10.1981 7.059.778 5.752.349 18,52 5.677.661 1,30
ΕΥΡ 17.06.1984 7.790.309 6.011.816 22,83 5.956.060 0,93
ΕΘΝ 02.06.1985 8.008.647 6.422.466 19,81 6.365.094 0,89
ΕΘΝ 18.06.1989 8.379.647 6.688.113 20,19 6.521.563 2,49
ΕΥΡ 18.06.1989 8.347.387 6.688.113 19,88 6.544.669 2,14
ΕΘΝ 05.11.1989 8.637.323 6.798.159 21,29 6.696.484 1,50
ΕΘΝ 08.04.1990 8.453.695 6.698.591 20,76 6.586.040 1,68
ΕΘΝ 10.10.1993 8.861.833 7.019.925 20,78 6.900.311 1,70
ΕΥΡ 12.06.1994 9.485.495 6.755.937 28,78 6.485.345 4,01
ΕΘΝ 22.09.1996 9.140.743 6.978.656 23,65 6.780.049 2,85
ΕΥΡ 16.06.1999 9.555.326 6.712.684 29,75 6.428.696 4,23
ΕΘΝ 09.04.2000 9.372.541 7.026.527 25,03 6.868.011 2,26
ΕΘΝ 07.03.2004 9.897.626 7.571.601 23,50 7.404.934 2,20
ΕΥΡ 13.06.2004 9.938.863 6.283.637 36,78 6.122.632 2,56
ΕΘΝ 16.09.2007 9.918.917 7.355.026 25,85 7.159.006 2,67
ΕΥΡ 07.06.2009 ####### 5.261.749 47,46 5.127.896 2,54
ΕΘΝ 04.10.2009 9.929.065 7.044.606 29,95 6.858.421 2,64
ΕΘΝ 06.05.2012 9.949.401 6.476.745 34,90 6.324.525 2,35
ΕΘΝ 17.06.2012 9.947.876 6.216.798 37,51 6.155.464 0,99