Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Τζορτζ Πολκ

Η ομολογία, σα σύνολο, δίνει την εντύπωση ενός κατασκευάσματος που είχε σα σκοπό του να περιγράψει, σχετικά με το φόνο και την προετοιμασία του, πράξεις που να μην είναι δυνατό να επιβεβαιωθούν ή να διαψευστούν από άλλους μάρτυρες. Οι συνωμότες περιγράφονται έτσι που να είναι αδύνατη η εξακρίβωση της ταυτότητάς τους, ή που, όπου κείνη είναι δυνατή, να μη μπορούν πάντως να συλληφτούν ή να διωχτούν.

Η αφήγηση του φόνου είναι μυθιστορηματική. Ο Πολκ ασφαλώς μπορούσε να δεχτή να του δέσουν τα μάτια άνθρωποι που τους θεωρούσε φιλικά διατεθειμένους. Αλλά κανένας άνθρωπος στα λογικά του δε δέχεται να τον δέσουν χεροπόδαρα, κι όμως ο Πολκ δε γύρεψε καμιάν εξήγηση, κι ούτε του προσφέρθηκε εξήγηση.

Τα μόνα συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία είναι το δελτίο ταυτότητας κι ο φάκελλος που μ’ αυτόν ταχυδρομήθηκε. Ασφαλώς πρέπει να ελέγχτηκε ο γραφικός χαρακτήρας, όπως κι ο χρόνος ταχυδρόμησης. Μα το πώς περιήλθαν αυτά τα αντικείμενα στα χέρια του Στακτόπουλου κρέμεται από μιαν αφήγηση που για την αξιοπιστία της υπάρχει μονάχα ο ανεπιβεβαίωτος ισχυ-ρισμός του μάρτυρα.

Αν ο μάρτυρας κληθή στη δίκη να καταθέσει προφορικά πάνω σ’ αυτά τα θέματα, κι αν του τεθούν οι σωστές ερωτήσεις, τότε ίσως να δώσει μίαν αφήγηση πιο πιστευτή απ’ αυτά τα γραφτά του».

Η δίκη για τη δολοφονία του Τζ. Πολκ άρχισε στο Κακουργιοδικείο της Θεσσαλονίκης το πρωί της 12 Απριλίου 1949, πέντε μήνες πριν τελειώσει ο Εμφύλιος Πόλεμος. Έντονη ήταν η παρουσία ξένων παρατηρητών και δημοσιογράφων. Ο εκ των κατηγορουμένων ως «συνεργός» στο έγκλημα δημοσιογράφος Γρ. Στακτόπουλος παραπέμφθηκε μαζί με τη μητέρα του. Ενώ 48 μέρες αρνιόταν την ενοχή του, έφτασε στο ακροατήριο με μια μακροσκελή απολογία όπου αποδεχόταν τα πάντα, όπως χαλκεύτηκαν στην Ασφάλεια, για να ξεπεραστεί το πρόβλημα και να ηρεμήσουν ο Λευκός Οίκος και η κοινή γνώμη στις ΗΠΑ.

Το έγκλημα το είχαν διαπράξει … κομμουνιστές! Βέβαια, ο ένας από τους φυσικούς αυτουργούς, ο Αδάμ Μουζενίδης, είχε σκοτωθεί 15 μέρες πριν το έγκλημα στο Πάικο και ο δεύτερος, Βαγγέλης Βασβανάς, βρισκόταν αποδεδειγμένα τις μέρες του φόνου εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τη Θεσσαλονίκη.

Πρόεδρος του Κακουργιοδικείου Θεσσαλονίκης ο εφέτης Αλ. Παπαζήσης και Σύνεδροι οι πλημμελειοδίκες Μεν. Μαντζούκας και Δημ. Χατζόπουλος (αναπληρωτής ο πλημμελειοδίκης Λ. Αθανασιάδης).
Εισαγγελέας της έδρας ο εισαγγελέας εφετών Παν. Κωνσταντινίδης.
Γραμματέας ο Γ. Παπαδημητρίου.

Ένορκοι οι Εμμ. Κολοκοτρώνης, Αθ. Τζηρίδης, Γ. Σταμούλης, Ευστ. Κισόπουλος, Εμμ. Βαλαγιάννης, Στ. Πολυζωίδης, Χρ. Πράσας, Φ. Δούμας, Γ. Φασιανός, Ευστ. Γαλόπουλος (αναπληρωματικοί οι Μιχ. Λαπιδάκης, Κων. Καζής). Είχαν εξαιρεθεί από τον εισαγγελέα οι Ιππ. Ιορδάνογλου, Ευαγγ. Καλλιγκάτσης και Κλ. Γκίνης και από την υπεράσπιση οι Αντ. Καμπίτογλου, Αθ. Παρίσης, Βασ. Παπούλιας, Ι. Βασιλειάδης, Ι. Παπίας και Διον. Διονυσόπουλος.

Συνήγοροι ο Ιορδ. Βαφειάδης, σύζυγος της πρώτης εξαδέλφης της Άννας Στακτοπούλου, ευγενής και χαμηλών τόνων άνθρωπος, ο Θεοδ. Οικονόμου, τέως πρόεδρος Δ.Σ.Θ., βουλευτής του κόμματος Εθνικών Φιλελευθέρων και ο Ν. Βασιλικός. Ο Ν. Βασιλικός κατηγορείται από τους δύο άλλους συνηγόρους ως μοιραίος άνθρωπος στην υπόθεση, ενώ ο Στακτόπουλος τον αποκαλεί χαφιέ. Ο Θ. Οικονόμου αρνήθηκε να λάβει μέρος στη δίκη, γιατί οι κατηγορούμενοι αρνούνταν να ανακαλέσουν τις ομολογίες τους. Ήταν, όμως, εκείνος που κίνησε τις διαδικασίες ώστε η πολιτεία να αναγνωρίσει (έμμεσα) το λάθος της Δικαιοσύνης και να δοθεί χάρη στον Γρ. Στακτόπουλο μετά 12 χρόνια φυλάκισης.

Κατηγορούμενοι οι Αδάμ Μουζενίδης, Βαγγ. Βαζβανάς ως φυσικοί αυτουργοί (απόντες) και Γρ. Στακτόπουλος, Άννα Στακτοπούλου μητέρα του Γρηγόρη ως συνεργοί.
Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των μαρτύρων κατηγορίας, η υπεράσπιση ζήτησε αναβολή της δίκης γιατί απουσίαζαν δύο βασικοί μάρτυρες, η σύζυγος του θύματος Ρέα Πολκ και η μητέρα του Αδελαΐδα. Το δικαστήριο απέρριψε το αίτημα.

Στο δικαστήριο εμφανίστηκε η ομολογία της μητέρας του Στακτόπουλου ότι η ίδια έγραψε τη διεύθυνση στο φάκελο με τον οποίο ταχυδρομήθηκαν η ταυτότητα και τα προσωπικά έγγραφα του Πολκ στο Γ’ Αστυνομικό Τμήμα Θεσσαλονίκης. Η απολογία της ενοχοποιούσε το γιο της.

Ο Γρ. Στακτόπουλος, μετά από τη ταλαιπωρία του στην Ασφάλεια Θεσσαλονίκης, αποδέχτηκε στο δικαστήριο την ενοχή του εξιστορώντας τα γεγονότα λεπτομερώς, σύμφωνα με το χαλκευμένο σενάριο της Ασφάλειας. Αποδέχτηκε ότι αυτός οδήγησε τον Αμερικανό δημοσιογράφο το βράδυ της 8ης Μαΐου 1948 στο παραθαλάσσιο κέντρο Λουξεμβούργο, όπου δείπνησαν μαζί με τους Μουζενίδη και Βαζβανά.

Το μενού εκείνου του δείπνου τους περιείχε και αστακό με μπιζέλια, που κατά την νεκροψία βρέθηκε στο στομάχι του Πολκ. Βέβαια, τέτοιο φαγητό δεν υπήρχε στη λίστα του Λουξεμβούργου, όπως απέδειξε η έρευνα και φυσικά άγνωστο στην ελληνική κουζίνα. Μετά το δείπνο, πρόσθεσε, Μουζενίδης, Πολκ, Στακτόπουλος και ένα ακόμα άγνωστο άτομο επιβιβάστηκαν σε βάρκα προκειμένου να πάνε στον σημείο συνάντησης με τον Μ. Βαφειάδη.

Μέσα στη βάρκα ο Μουζενίδης πυροβόλησε από πίσω και σκότωσε τον Πόλκ. Στη συνέχεια, δέσανε τον νεκρό πια Πολκ χειροπόδαρα και τον πέταξαν στο Θερμαϊκό. Και ο Στακτόπουλος έκλεισε την απολογία του, ως «ηχείο αναπαραγωγής της βούλησης άλλων», όπως τη χαρακτήρισε ο Αντ. Ρουπακιώτης, λέγοντας:

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη Επόμενη >>