Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Τζορτζ Πολκ

«ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ
E. H. Peck, Esq.
Southern Dept
Foreign Office,
Whitehall, S. W. 1.
12 Αυγούστου 1949

Αγαπητέ μου Πεκ,
Καθ’ υπόδειξή σου σου στέλνω, για το αρχείο, μια περιγραφή της επίσκεψης του Τζορτζ Πολκ στο Τμήμα Τύπου του Βρετανικού Γενικού Προξενείου στη Θεσσαλονίκη, αφού θεωρείται η τελευταία επίσημη επίσκεψή του προ του θανάτου του.

Απ’ όσο ενθυμούμαι, ήλθε στα γραφεία μας το πρωί της 8ης Μαΐου 1948 για μια σύντομη ενημέρωση γύρω από την κατάσταση στην Βόρεια Ελλάδα. Την ώρα που ετοιμαζόταν να μας αφήσει, γύρισε και, σαν από παρόρμηση της στιγμής, με ρώτησε αν μπορούσα να του δώσω πληροφορίες σχετικά με τον καλύτερο τρόπο μετάβασης στο στρατό των ανταρτών. Αυτό αρνήθηκα να το κάνω. Η εντύπωση που μου έδωσε ήταν περισσότερο ενός ενθουσιώδους νεαρού αμερικανού σπουδαστή σε αναζήτηση περιπετειών παρά ενός ώριμου και έμπειρου ανταποκριτή, και θεώρησα καθήκον μου να τον αποτρέψω από ένα τέτοιο εγχείρημα.

Πολλοί ξένοι ανταποκριτές είχαν επισκεφτεί το Τμήμα Τύπου μας και αρκετοί είχαν έλθει με μια παρόμοια παράκληση ή με περιγραφές τού πώς είχαν επιτύχει μια τέτοια μετάβαση μόνοι τους. Περιττό να αναφέρω ότι ποτέ δεν μετέδιδα τέτοιες πληροφορίες από παλαιούς και επίδοξους “ανταρτοθήρες”. Ωστόσο, θα έπρεπε ίσως να αναφέρω εδώ ότι σε μία περίσταση, λίγο καιρό πριν από την επίσκεψη του Πολκ, ήμουν έτοιμος να παραβώ αυτήν την αρχή στην εξαιρετική περίπτωση ενός αμερικανού δημοσιογράφου, ο οποίος είχε επιδείξει τόσο θάρρος και ψυχραιμία στα κατορθώματά του με τον Ελληνικό Εθνικό Στρατό που είχα κάθε λόγο να πιστεύω ότι η απόφασή του να επισκεφθεί αντάρτες ήταν όχι μόνον ειλικρινής αλλά και αμετάκλητη.

Η πρόθεσή μου να θέσω στη διάθεσή του τις πληροφορίες που κατείχα υπαγορευόταν, αρκετά δικαιολογημένα πιστεύω, από την επιθυμία μου να μειώσω τον σοβαρό κίνδυνο που ήταν έτοιμος να διατρέξει. Ωστόσο, η ανάγκη να αποκαλύψω αυτές τις πληροφορίες δεν παρουσιάστηκε ποτέ γιατί μετατέθηκε σε άλλη χώρα και δεν μπόρεσε έτσι να θέσει σε εφαρμογή το σχέδιό του. Επειδή ο Πολκ έδειξε να πειράχτηκε από την άρνησή μου, σκέφτομαι μήπως είχε κατά κάποιον τρόπο πληροφορηθεί την πρόθεση του συναδέλφου του κι είχε ίσως ελπίσει ότι θα μπορούσα να πεισθώ να εξετάσω την περίπτωσή του υπό το ίδιο φως.

Θα θυμάσαι ότι τότε επέκειτο η μετάθεσή μου κι ότι τα νέα για τις εξελίξεις που ακολούθησαν το θάνατο του Πολκ τα πληροφορήθηκα μόνον από τις στήλες των εφημερίδων. Τα παραπάνω αποτελούν επομένως όλα όσα γνωρίζω προσωπικά επί της υπόθεσης.
Δικός σου πάντα
Ράντολ Κόουτ»

Από τη στιγμή που ανακαλύφθηκε το πτώμα, ξεκίνησε ένας αγώνας για ν’ αποδοθούν ευθύνες. Στην ανεύρεση του ενόχου ή των ενόχων μπήκαν όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές. Η υπόθεση ξέφυγε από την ευθύνη της ελληνικής αστυνομίας, πράγμα που τις έδωσε διαστάσεις διεθνούς κατασκοπευτικού θρίλερ.

Έπρεπε να βρεθεί, όμως, ένας ένοχος που να ικανοποιεί όλες τις πλευρές. Έτσι μερικά στοιχεία και μάρτυρες αποσιωπήθηκαν και οι έρευνες συνεχίστηκαν. Οι κινήσεις των ανακριτικών αρχών ήταν προκαθορισμένες: έπρεπε να βρεθεί ένας ένοχος στον οποίον να είχαν πρόσβαση οι ελληνικές αρχές, δηλαδή Έλληνας, και να εξυπηρετεί τις θέσεις του επίσημου κράτους, δηλαδή κομμουνιστής. Θα διατυπωθούν όλες οι πιθανές και απίθανες απόψεις για να φορτωθεί, τελικά, με κακότεχνο τρόπο, η δολοφονία σ’ ένα αθώο Έλληνα δημοσιογράφο. Ο θάνατος του Πολκ συνέφερε όλους εκείνους που μπλέκονταν στο παζάρι για τη μοιρασιά του κόσμου. Άλλωστε δεν είναι η μοναδική δολοφονία που έγινε για να καλυφθούν διεθνείς συναλλαγές.

Η πιθανότητα να δολοφονήθηκε από Έλληνα κομμουνιστή ήταν σχεδόν μηδενική, αφού ήταν σχεδόν άγνωστος στη Θεσσαλονίκη και συναναστρεφόταν με ξένους. Με όσους συναντήθηκε είχε συζητήσει το σκοπό του να πάρει συνέντευξη από τον Μάρκο Βαφειάδη. Για να σκοτωθεί από Έλληνα θα έπρεπε να τον είχε αναζητήσει ο ίδιος ο Πολκ, πράγμα μάλλον αδύνατο, αφού δεν είχε γνωριμίες στην πόλη. Ο μόνος Έλληνας, που γνώριζε, παρέμεινε στην Αθήνα για οικογενειακούς λόγους.

Ο Πολκ προσπαθούσε να πάει στη Θεσσαλονίκη από τον Φεβρουάριο, αλλά δεν τα κατάφερνε. Υπήρχαν, λοιπόν, άνθρωποι που γνώριζαν τις προθέσεις του θύματος και τον εμπόδιζαν να φτάσει στον προορισμό του. Κάποιοι ήξεραν, ίσως και στη Θεσσαλονίκη, για την επικείμενη επίσκεψη του Πολκ. Ο Πολκ πήγε στη Θεσσαλονίκη, άγνωστος μεταξύ αγνώστων, αλλά ενημερωμένων ανθρώπων. Κάτι τέτοιο δείχνει η τυχαία συνάντηση με τον Χ. Σμιθ. Ο τυχαίος συνταξιδιώτης τον έπεισε να μείνει σ’ άλλο ξενοδοχείο απ’ αυτό που είχε προγραμματίσει και μάλιστα σε δωμάτιο δίπλα στο δικό του, που κατά σύμπτωση ήταν άδειο (ή κρατημένο[;] για τον Πολκ).

Ο Φοίβος Οικονομίδης στο βιβλίο του Πόλεμος, Διείσδυση και Προπαγάνδα θεωρεί ότι ο κύριος οργανωτής της συνωμοσίας εναντίον του Πολκ ήταν ο στρατιωτικός ακόλουθος της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αθήνα συνταγματάρχης Χάρβι Σμίθ (Harvey H. Smith):

«Η δολοφονία του Πολκ συνέπεσε με τη βαθμιαία άνοδο του αμερικανικού στρατιωτικού κατεστημένου στον κόσμο και την απαρχή των στενών διασυνδέσεών του με το στρατιωτικό κατεστημένο άλλων χωρών που μερικά χρόνια αργότερα θα πάρει τη μορφή στρατιωτικών πραξικοπημάτων τα οποία θα ξεσπάσουν σε διάφορες χώρες.

Στις αρχές του 1948 η αμερικανική ηγεσία προσδιόρισε την Ελλάδα του εμφυλίου πολέμου ως τον πειραματικό σωλήνα όπου θα μπορούσε να επωασθεί και ν’ αναπτυχθεί ένα παγκόσμιο αντικομμουνιστικό μοντέλο που οι διάφοροι λαοί θα μπορούσαν να παρατηρήσουν και να έχουν ως υπόδειγμα.

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη Επόμενη >>