Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Τζορτζ Πολκ

Μια μέρα πριν την εξαφάνισή του ο Πολκ έστειλε επιστολή σε συνάδελφό του, όπου αποκάλυπτε τον σκοπό της επίσκεψής του στη Θεσσαλονίκη:

«… Ετοιμαζόμενος δια να επιστρέψω στη Αμερική, ήλθα προς τα βορεινά στη Θεσσαλονίκη για μιαν τελευταίαν ματιά γύρω μου. Ήθελα να ενημερωθώ σχετικά με τις εδώ συνθήκες. Μεταξύ άλλων, νομίζω πως η εδώ κατάστασις βελτιούται. Άλλωστε ανέκαθεν η Θεσσαλονίκη απεδείχθη ανωτέρα στην διεξαγωγή του πολέμου παρ’ ό,τι η Αθήνα. Για να μιλήσω ειλικρινά, μίαν από τις αιτίες για να έλθω προς βορράν είναι για να επιτύχω κάποιαν άμεση πραγματική επαφή με το μπουλούκι-συγκρότημα της κυβερνήσεως του Μάρκου. Από το 1946 δεν ηδυνήθην να έχω επαφήν με το Ελληνικό Κομμουνιστικόν Κόμμα την οποία θα ηδυνάμην να θεωρήσω ως παραγματική επαφή.

Πολλά πρόσωπα αυτοπαρουσιάσθησαν εις εμέ τα οποία ισχυρίζοντο ότι ομιλούν εγκύρως αλλά νομίζω ότι όλα ήσαν ανοησίες όσα έλεγαν. Έτσι από επαφής εις επαφήν θα επιθύμουν να επικοινωνήσω με πρόσωπα που θα έχουν έγκυρον γνώμιν. Εν ανάγκη θα πάω έξω από την Θεσσαλονίκη εις οποιανδήποτε άλλην πόλιν ή χωρίον που θα υπεδείκνυαν “εκείνοι”. Πολλοί από εμάς έχουν γράψει και ειπή πολλά σχετικώς με τας επιδιώξεις της συμμορίας του Μάρκου, αλλά ολίγοι από εμάς έχουν παραγματικάς πληροφορίας.

Ο Χάουαρντ Σμιθ γνωρίζει ότι εργάζομαι από το Δεκέμβριο προσπαθών να φθάσω στο Στρατηγείο του Μάρκου, έστω και με δεμένα τα μάτια, αν παραστεί ανάγκη. Θα ήθελα να βάλω τον Μάρκο να κάμη μιαν εκπομπή από τον μυστικόν Ραδιοφωνικόν του Σταθμόν και να έχω τον δίσκο για το Μπι-Μπι-Σι. Έτσι μπορεί να βγη μια καλή δημοσιογραφική επιτυχία. Προσεφέρθην να τους αφήσω να γράψουν το κείμενον κάθε λέξεως που θα ειπή ο Μάρκος, ενώ εγώ θα τον καθοδηγώ εις το τεχνικόν μέρος της εκπομπής και θα κάμω την μετάφραση. Μετά όταν έρθω “έξω” θα είμαι σε θέσιν να είπω ό,τι θα ήθελα…».

Την 12 Μαΐου 1948 ήλθε στη Θεσσαλονίκη η σύζυγος του Πολκ, Ρέα. Δεν είχε νέα του και ανησυχούσε. Διαπίστωσε τότε ότι το δωμάτιο του Πολκ στο ξενοδοχείο ήταν άνω-κάτω. Καταφεύγει στο Αμερικανικό Προξενείο και από κει στην Αστυνομία, όπου όμως αντιμετώπιζαν την υπόθεση σαν μια συνηθισμένη περίπτωση ρουτίνας. Ο υποδιοικητής της Γενικής Ασφαλείας Θεσσαλονίκης ταγματάρχης Χωροφυλακής Νικόλαος Μουσχουντής διατύπωσε την άποψη ότι ο Πολκ θα είχε πάει στο βουνό για να συναντήσει τον Βαφειάδη. Της ίδιας άποψης ήταν και ο Ρ. Κόουτς.

Η δολοφονία του Πολκ, που πιστοποιήθηκε με την ανάσυρση του πτώματός του από τα νερά του Θερμαϊκού, προκάλεσε μεγάλη αναταραχή στην Ελλάδα, σε μια περίοδο μάλιστα, που ο Εμφύλιος Πόλεμος βρισκόταν σε μεγάλη ένταση και τα πολιτικά πάθη ιδιαίτερα οξυμένα. Αλλά και στις ΗΠΑ προκάλεσε συγκλονιστική εντύπωση γιατί ο Πολκ έχαιρε μεγάλης εκτίμησης.

Ήταν η περίοδος που οι κομμουνιστές κατέλαβαν την εξουσία στη Τσεχοσλοβακία (17 Φεβρουαρίου 1948) και ο απόηχος της κομμουνιστικής επιτυχίας στην Ευρώπη ανησυχούσε τις ΗΠΑ, που δεν ήθελαν να επαναληφθεί και στην Ελλάδα. Καθώς ο Ψυχρός Πόλεμος μεταξύ Δυτικού και Ανατολικού block κορυφωνόταν με επίκεντρο, εκείνη την εποχή, την Ελλάδα, έπρεπε η δολοφονία να αποδοθεί, πάση θυσία, στους Έλληνες κομμουνιστές και στον διεθνή κομμουνισμό. Προς την κατεύθυνση αυτή προσανατολίστηκε και η ελληνική κυβέρνηση και προφανώς και η Ασφάλεια Θεσσαλονίκης, η οποία ανέλαβε να διερευνήσει την υπόθεση και να διατυπώσει τα συμπεράσματά της από τις έρευνες και τις ανακρίσεις.

Το Σάββατο 14 Αυγούστου 1948, περί τις 15.30, τρεις μήνες μετά την ανακάλυψη του πτώματος του Πολκ, συλλαμβάνεται στο κέντρο της πόλης ο δημοσιογράφος της Μακεδονία Γρ. Στακτόπουλος ως ύποπτος για το φόνο. Οδηγήθηκε στην Ασφάλεια Θεσσαλονίκης για να αρχίσει το δράμα του με συνεχείς ανακρίσεις, απειλές, βασανιστήρια συνοδευόμενα από χυδαίες βρισιές επί 45 μέρες στην απομόνωση, για ομολογήσει τη συμμετοχή στη δολοφονία του Πολκ.

Ο Γρηγόρης Στακτόπουλος γεννήθηκε το 1910 στην Τραπεζούντα του Πόντου και ήρθε στη Θεσσαλονίκη με την οικογένειά του μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Το 1930 τελείωσε το Αμερικανικό κολέγιο Ανατόλια και μέχρι το 1940 εργάστηκε στην εφημερίδα Φως της Θεσσαλονίκης. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, για ένα μικρό διάστημα εργάστηκε στην εφημερίδα Νέοι Καιροί, που εξέδιδαν οι Γερμανοί.

Το 1943 εντάχθηκε στο δημοσιογραφικό ΕΑΜ της Θεσσαλονίκης και εργάστηκε στην παράνομη αριστερή εφημερίδα Λαϊκή Φωνή, ενώ για την περίοδο 1944-1946 εντάχθηκε στο ΚΚΕ από το οποίο διαγράφηκε λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος. Το 1946 έπιασε δουλεία στην εφημερίδα Μακεδονία και από το 1947 έγινε ανταποκριτής του ειδησεογραφικού πρακτορείου Ρόιτερ και της αθηναϊκής εφημερίδας Ελευθερία. Ήταν δραστήριο μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης (ΕΣΗΕΜΘ).

Τη 17 Οκτωβρίου 1948 η ΕΣΗΕΜΘ με την υπ’ αριθ. 23/17.10.1948 απόφασή της, αποκαλυπτική της κατάστασης που επικρατούσε στην Ελλάδα διαρκούντος του Εμφυλίου Πολέμου, τον διέγραψε από μέλος της πριν ακόμη αρχίσει η δίκη του για τη δολοφονία του Πολκ.

Τις ανακρίσεις, αλλά και τη δίκη που ακολούθησε, παρακολούθησε ο Αμερικανός στρατηγός Γουίλιαμ Ντόνοβαν, ως εκπρόσωπος της Ένωσης Αμερικανών Συγγραφέων και Δημοσιογράφων, της λεγόμενης Επιτροπής Λίπμαν. Ο Γ. Ντόνοβαν ήταν ηγετικό στέλεχος των Μυστικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ. Προηγουμένως, γνωστός και ως Άγριος Μπιλ, ήταν αρχηγός της μυστικής στρατιωτικής υπηρεσίας του Γραφείου Στρατηγικών Υπηρεσιών – OSS, πρόγονου της σημερινής CIA. Ο στρατηγός φαίνεται ότι ήρθε στη Θεσσαλονίκη όχι τόσο για να συμβάλει στην εξιχνίαση του εγκλήματος αλλά να φροντίσει, μάλλον, να εμφανισθεί η υπόθεση ως κομμουνιστική συνωμοσία, αφήνοντας όλες τις άλλες πτυχές του θέματος στο σκοτάδι.

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη Επόμενη >>