Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Η σφαγή των προξένων

9 Νοεμβρίου.

Την ημέραν της εορτής των νεκρών οι εν Παρισίοις Έλληνες φοιτηταί απέθηκαν μεγαλοπρεπή ανθοδέσμην επί του τάφου του Ζουλ Μουλέν, ενταφιασμένου εις το κοιμητήριον του Μονπαρνάς.

12 Νοεμβρίου.

Η επί των μεταρρυθμίσεων συνταχθείσα επιτροπή επεράτωσε τας εργασίας της και συνέταξε το Σύνταγμα, όπερ θα υποβάλει εντός της εβδομάδος εις το Συμβούλιον των υπουργών προς έγκρισιν.

Η Πύλη [τουρκική κυβέρνησις] διεμήνυσε εις τας Δυνάμεις ότι δέχεται ανακωχήν μετά του Μαυροβουνίου και της Σερβίας.

10 Δεκεμβρίου.

Ο Μιδχάτ πασάς ανεκηρύχθη Μέγας Βεζύρης.

14 Δεκεμβρίου.

Την δημοσίευσιν του Συντάγματος υπεδέχθη ο λαός μετά χαράς και αγαλλιάσεως. Φωταψίαι και διαδηλώσεις γίνονται καθημερινώς».

Ο σουλτάνος Αβδούλ Αζίζ καθαιρέθηκε γιατί θεωρήθηκε υπαίτιος για τον οθωμανικό εξευτελισμό, από την υποχωρητικότητα του. Τον διαδέχτηκε ο Μουράτ Ε’, αλλά μόνο για λίγες εβδομάδες. Στο θρόνο ανέβηκε τελικά ο Αβδούλ Χαμίτ Β’, αδελφός του Μουράτ, για τα επόμενα τριάντα χρόνια.

Ο Μουράτ Ε’ δεν ήταν καθόλου τρελός, όπως τον παρουσίαζαν. Κατά μίαν άποψη ήταν πνεύμα ελεύθερο και φιλέλληνας. Όπως εξομολογήθηκε στον γιατρό του:

«Αν έμενα στον θρόνο είχα σκοπό να κάνω συνομοσπονδία της Τουρκίας με την Ελλάδα».

Έσωσε τη ζωή του επειδή ήταν τέκτονας, γεγονός που κινητοποίησε τους τέκτονες ολόκληρης της Ευρώπης, για τη σωτηρία του. Πέθανε απομονωμένος το 1904.

Ο Αβδούλ Χαμίτ Β’ έμελλε να είναι ο τελευταίος σουλτάνος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οδήγησε την αυτοκρατορία στην πλήρη παρακμή και διάλυση. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, τα έζησε υπό περιορισμό στην βίλλα Αλλατίνι στη Θεσσαλονίκη μετά την επικράτηση του Κινήματος των Νεοτούρκων. Πέθανε στην Κωνσταντινούπολη το 1918.

Δυο χρόνια αργότερα, με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, ιδρύθηκαν η Βουλγαρία και η Σερβία. Η Κύπρος πουλήθηκε στους Βρετανούς, ενώ η Θεσσαλία είχε παραχωρηθεί στην Ελλάδα. Στο εσωτερικό της πάλαι ποτέ Αυτοκρατορίας εξαγγέλθηκαν σοβαρές μεταρρυθμίσεις πολιτικής ισότητας. Ήταν όμως πολύ αργά για να αναστραφεί το -προοδευτικό, τότε- κύμα του εθνικισμού στα Βαλκάνια, που σάρωσε τελειωτικά την οθωμανική απολυταρχία και δημιούργησε τα σύγχρονα κράτη, μεταξύ των οποίων και την Τουρκία.

Η περίφημη ανεξιθρησκία της πολυπολιτισμικής οθωμανικής Θεσσαλονίκης δεν ήταν τίποτε περισσότερο από μύθος. Ένας ακόμα προπαγανδιστικός μύθος εκείνης της περιόδου, που στηρίχτηκε αποκλειστικά στην υποταγή των πάντων στην οθωμανική απολυταρχία. Αρκεί αυτά τα μέλη να παρέμεναν σκλάβοι, πράγμα εντελώς ανεπίκαιρο ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα. Την πραγματικότητα του εθνικιστικού και θρησκευτικού μίσους μεταξύ των κοινοτήτων της Θεσσαλονίκης την αποκαλύπτουν τα γεγονότα του 1876, αλλά αν χρειαστεί μπορούμε να πάμε και πιο πίσω στο χρόνο, στη σφαγή και τον εξανδραποδισμό της πιστής στο σουλτάνο χριστιανικής/ελληνικής κοινότητας στα 1821 αλλά και πιο μπροστά, αφήνοντας κατά μέρος τις συνήθεις αλληλοσφαγές χαμηλής έντασης.

Μετά το 1922, στις ανταλλαγές των πληθυσμών, οι ντονμέδες (εξισλαμισμένοι εβραίοι, μια μικρή σχετικά αλλά εξαιρετικά δυναμική και ισχυρή κοινότητα της Θεσσαλονίκης) παρακαλούσαν τους ορίτζιναλ να τους δεχτούν και πάλι στην πατρώα πίστη και στην εβραϊκή κοινότητα, ώστε να αποφύγουν την προσφυγιά. Αυτοί, φυσικά, αρνήθηκαν. Η άρνηση αυτή βγήκε σε καλό στους ανταλλάξιμους μουσουλμάνους Εβραίους. Οι απόγονοί τους συναποτελούν την ελίτ της σύγχρονης Τουρκίας σε όλους τους τομείς, ενώ η εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης χάθηκε σχεδόν ολοκληρωτικά στα ναζιστικά στρατόπεδα του Ολοκαυτώματος.

Στο ίδιο εθνικιστικό–θρησκευτικό μίσος θα μπορούσαμε να εντάξουμε το ξήλωμα του οθωμανικού νεκροταφείου (σημερινή ΔΕΘ) στη δεκαετία του ’20 και το ξήλωμα του εβραϊκού νεκροταφείου (σημερινή πανεπιστημιούπολη ΑΠΘ) στη δεκαετία του’40. Αλλά ακόμα κι αυτές οι εκδηλώσεις ήταν λίγες αν συγκριθούν με την, για οποιοδήποτε λόγο, απάθεια μιας κυρίαρχης πια εθνικής και θρησκευτικής πλειοψηφίας της πόλης, όταν ολόκληρη η εβραϊκή κοινότητα στοιβαζόταν στα τραίνα με προορισμό την εξόντωσή της στα ναζιστικά στρατόπεδα.

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη