Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Γρηγόρης Λαμπράκης

Ο θάνατος του Γρ. Λαμπράκη προκάλεσε οργή και αποτροπιασμό και στον πνευματικό κόσμο της χώρας. Σημειώνουμε την αντίδραση του ποιητή Γιάννη Ρίτσου που έγραψε εκείνες τις μέρες ένα ποίημα με τίτλο Μπροστά σε μια φωτογραφία του Λαμπράκη, αφιερωμένο στη μνήμη του.

Έντονες υπήρξαν και οι διαμαρτυρίες οργανισμών παγκόσμιας εμβέλειας και κύρους, όπως η Διεθνής Ένωση Νομικών, η Διεθνής Επιτροπή για την Αμνηστία στην Ελλάδα, οι Επιτροπές Ειρήνης από Γαλλία, Αγγλία, ΕΣΣΔ, Ουγγαρία, Ιταλία, Δανία, Πολωνία, Τσεχοσλοβακία κ.λπ. Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ειρήνης απένειμε στον Λαμπράκη το χρυσό μετάλλιο της Ειρήνης και καθιέρωσε το Μετάλλιο Γρηγόρη Λαμπράκη με την εικόνα του αποτυπωμένη στις όψεις του.

Λίγες μέρες μετά το έγκλημα της Θεσσαλονίκης, και ενώ ο Γρ. Λαμπράκης χαροπάλευε ακόμη, μια επιτροπή, αποτελούμενη κυρίως από καλλιτέχνες και διανοούμενους, με πρόεδρο τον μουσικοσυνθέτη Μίκη Θεοδωράκη ίδρυσε την Δημοκρατική Κίνηση Νέων “Γρηγόρης Λαμπράκης” με σκοπό την προάσπιση των ιδανικών για τα οποία θυσίασε τη ζωή του ο συνεργαζόμενος με την ΕΔΑ βουλευτής.

Χωρίς να ανήκει οργανικά στην ΕΔΑ ή να αποκλείει την προσχώρηση μελών που προέρχονται από τις νεολαίες άλλων δημοκρατικών κομμάτων, η ΔΚΝΓΛ εντάχθηκε ιδεολογικά στο χώρο της Αριστεράς, από την οποία προέρχονταν τα κυριότερα στελέχη της.

Η επιτυχία που σημείωσε αμέσως η Κίνηση και οι ευρύτατες διαστάσεις που πήρε έθεσαν τους ηγέτες της προβλήματα οργάνωσης και στελεχών. Τα προβλήματα αυτά αποφασίστηκε να λυθούν με τη συγχώνευση της Κίνησης με τις πολιτικές νεολαίες των δημοκρατικών εκείνων κομμάτων που συμμερίζονταν την ιδεολογική γραμμή της Κίνησης στα πλαίσια μιας νέας, ανεξάρτητης και μαζικής πολιτικής οργάνωσης νεολαίας. Η έκκληση αυτή έγινε δεκτή μόνο από την οργάνωση νεολαίας της ΕΔΑ (ΝΕΔΑ) και η συγχώνευση πραγματοποιείται την 16 Σεπτεμβρίου 1964.

Η νέα πολιτική οργάνωση νεολαίας πήρε την επωνυμία Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη και διοικήθηκε, προσωρινά, από ένα ενιαίο όργανο στο οποίο μετείχαν όλα τα μέλη του Συμβουλίου της ΝΕΔΑ και της ιδρυτικής επιτροπής της ΔΚΝΓΛ. Το πρώτο Συνέδριο της νέας οργάνωσης εξέλεξε την 2 Απριλίου 1965 το νέο Κεντρικό Συμβούλιο.
Η ΔΝΛ δεν αποτελούσε τμήμα της ΕΔΑ. Όμως, οι στόχοι που της έταξαν οι ιδρυτές της και το πρώτο της Συνέδριο, Ειρήνη, Εθνική Ανεξαρτησία, Σοσιαλισμός, Πάλη κατά του Ιμπεριαλισμού, συμπίπτουν με τους σκοπούς της Αριστεράς και την εντάσσουν στο ιδεολογικό της στρατόπεδο.

Η ΔΝΛ έγινε τακτικό μέλος της Παγκόσμιας Οργάνωσης Δημοκρατικών Νεολαιών (ΠΟΔΝ), στα πλαίσια της οποίας διατηρεί σχέσεις με την κυπριακή οργάνωση νεολαίας ΕΔΟΝ και τις νεολαίες του κομμουνιστικού και των σοσιαλιστικών κομμάτων της Ιταλίας. Δεν αρνιόταν τη συγγένειά της με το κόμμα της Αριστεράς, υπογράμμιζε ωστόσο την αυτοτέλειά της.

Από την ίδρυσή της η ΔΝΛ είχε αναπτύξει αξιόλογη δράση. Εκτός από τις ποικίλες εκδηλώσεις της πάνω σε γενικότερα πολιτικά θέματα όπως το Κυπριακό, η διενέργεια εκλογών, η ειρήνευση στο Βιετνάμ κ.ά. τα μέλη της με κέντρα Λέσχες Λαμπράκη ανέπτυσσαν και πρωτοβουλίες εκπολιτιστικού περιεχομένου. Αναλάμβαναν την οργάνωση ή συμμείχαν σε αθλητικές, καλλιτεχνικές ή πνευματικές εκδηλώσεις.

Η δραστηριότητα αυτή και η γρήγορη εξάπλωση της οργάνωσης ανησύχησαν την καθεστηκυία τάξη που ζητούσε τη διάλυσή της και παρενέβαλλε εμπόδια στο έργο της. Αναφέρουμε την εγκύκλιο 1100/1964 της κυβέρνησης Παπανδρέου, με την οποία πολλά σχολεία απέβαλαν μαθητές Λαμπράκηδες. Να σημειώσουμε ακόμη ότι η αστυνομία απαγόρευσε το σκάκι στις λέσχες της οργάνωσης, επικαλούμενη μια αστυνομική διάταξη που απαγόρευε τα τυχερά παιχνίδια και τη χαρτοπαιξία.

Από τα πρακτικά του Συμβουλίου του Στέμματος διαφαίνεται ότι ακόμη και ο βασιλιάς είχε ασκήσει πίεση στον πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου για τη διάλυση της οργάνωσης. Η διάλυση της οργάνωσης αποτέλεσε και το πρόσχημα για τον αρχηγό της ΕΡΕ Παν. Κανελλόπουλο να υπαναχωρήσει από την αρχική του συμφωνία με τον ηγέτη της ΕΚ, μετά την καταψήφιση της κυβέρνησης Τσιριμώκου, για διεξαγωγή εκλογών με κυβέρνηση της ΕΡΕ.

Την καλύτερη προβολή της η οργάνωση τη βρήκε στη τάση της Δεξιάς να αποδίδει στη ΔΝΛ κάθε εκδήλωση για δημοκρατική λύση της κρίσης των Ιουλιανών του 1965.

Η κηδεία του Γρ. Λαμπράκη έγινε στην Αθήνα την Τρίτη 28 Μαΐου 1963. Πλήθος κόσμου τον συνόδεψε στη τελευταία του κατοικία. Κυρίως νέοι και πολλοί επιστήμονες, αθλητές, καλλιτέχνες βουλευτές και ανώνυμοι πολίτες. Ακόμα, πολλοί ξένοι διανοούμενοι και εκπρόσωποι αρχών και οργανώσεων του εξωτερικού, όπως: εκπρόσωπος της Ιταλικής Γερουσίας, Ιταλοί και Βρετανοί βουλευτές, εκπρόσωπος του λόρδου Ράσελ, εκπρόσωπος του Κινήματος για τον Πυρηνικό Αφοπλισμό, ο αντιπρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αντίστασης, αντιπρόσωποι του Γαλλικού Κινήματος Ειρήνης, ο πρόεδρος της Τσεχοσλαβικής Ομοσπονδίας Αντιστασιακών Πολεμιστών κ.ά.

Τα συνθήματα που δονούσαν την ατμόσφαιρα ήταν χαρακτηριστικά:
«Αθάνατος»,
«Ο Λαμπράκης Ζει»,
«Ειρήνη – Δημοκρατία»,
«Όχι άλλο αίμα» κ.λπ.

Για τη θέση της (εκτός νόμου) ηγεσίας του ΚΚΕ, σχετικά με την κηδεία του Γρ. Λαμπράκη, παραθέτουμε τη μαρτυρία του Γρ. Φαράκου: «Γύρω από το χαρακτήρα που θα έπρεπε να πάρει η κηδεία, εκδηλώθηκε τότε -και πήρε αργότερα μεγαλύτερη οξύτητα – διάσταση εκτιμήσεων ανάμεσα στο ΚΚΕ και την ΕΔΑ.

Η ηγεσία του ΚΚΕ, ακολουθώντας τα δογματικά ιδεολογήματά της, διαπιστώνει, από το εξωτερικό, ότι τη δολοφονία ενέπνευσε και οργάνωσε η κυβέρνηση Καραμανλή, χωρίς να βλέπει ότι αυτό δεν μπορούσε να δικαιολογηθεί λογικά.

Εκτιμούσε ότι υπήρξε κενό εξουσίας, είχε δημιουργηθεί “επαναστατική κατάσταση”, άρα θεωρούσε πως η αντιπολίτευση, έστω και παραβαίνοντας τους συνταγματικούς θεσμούς, θα έπρεπε να προχωρήσει σε κατάληψη της εξουσίας. Όσοι όμως ζούσαν άμεσα γεγονότα, ήταν υποχρεωμένοι να δούν -και είδαν- με περισσότερη ψυχραιμία τις ραγδαίες εξελίξεις».

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη Επόμενη >>