Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Γρηγόρης Λαμπράκης

Διαβάζοντας προσεκτικά το δικαστικό σκεπτικό μπορούμε να δούμε ότι:
● Απαλλάσσει την κυβέρνηση από κάθε κατηγορία με μια λογική σκέψη, πως μόνο ζημιά μπορούσε να προκαλέσει μια τέτοια προσπάθεια.
● Το Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης δεν αναγνωρίζει την κατηγορία της ανθρωποκτονίας από πρόθεση. Αυτό σημαίνει ότι αγνοήθηκε η καταγγελία του θύματος ότι απειλείται η ζωή του, που ανακοίνωσε από τα μεγάφωνα. Αγνοήθηκε ακόμη και η απειλητική κραυγή Λαμπράκη θα πεθάνεις!, που κυριαρχούσε κατά τη διάρκεια της ομιλίας.
● Το συμπέρασμα που διατυπώθηκε ότι δεν υπήρξε ηθικός αυτουργός στη δολοφονία, φανερώνει την πρόθεση να κλείσει βιαστικά η υπόθεση. Διαφορετικά θα έπρεπε να θίξουν ένα ολόκληρο χώρο παρακρατικών οργανώσεων (και διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν περίπου 50 τέτοιες οργανώσεις στα πλαίσια της νομιμότητας), που συντηρούσε η ΚΥΠ με τις ευλογίες των ανακτόρων και της εκάστοτε κυβέρνησης.

Η προσωπικότητα του θύματος και ο τρόπος που έγινε ο φόνος, όμως, μαρτυρούν ότι υπήρξε ηθική αυτουργία. Το θύμα ήταν υφηγητής της Ιατρικής, βαλκανιονίκης και πολιτικός που είχε συγκεντρώσει την προσοχή του κόσμου της Αριστεράς.

Μισό και πλέον αιώνα μετά τη δολοφονία παραμένουν αναπάντητα τα ερωτήματα:

● Ποιος οργάνωσε την πολιτική δολοφονία του Λαμπράκη;

● Ποιόν εξυπηρετούσε η δολοφονία;

● Γιατί επιλέχτηκε, και πάλι, η Θεσσαλονίκη σαν τόπος της δολοφονίας;

● Πόσο η δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ λειτούργησε σαν άλλοθι για την επιβολή της δικτατορίας τέσσερα χρόνια μετά;

Ας προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στα παραπάνω ερωτήματα:

Ποιος οργάνωσε την πολιτική δολοφονία του Λαμπράκη; Έγινε ήδη αντιληπτό, ότι μια μόνο ομάδα κρατική ή παρακρατική δεν θα μπορούσε να τα καταφέρει. Οι ένοχοι, πιθανόν, να βρίσκονται ανάμεσα στους πρωταγωνιστές των εξελίξεων. Αυτοί, πιθανότατα, οδήγησαν τη χώρα στη δικτατορία. Αυτοί έδωσαν την ευκαιρία στους συνταγματάρχες να πάρουν τις τύχες της Ελλάδας στα χέρια τους. Δεν έχει σημασία αν είναι Έλληνες ή ξένοι, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Πιάστηκαν και καταδικάστηκαν μόνο οι εκτελεστές. Οι οργανωτές παρέμειναν άσπιλοι και αμόλυντοι, γνωστοί σε όσους έπρεπε να ξέρουν κι άγνωστοι στα μάτια των πολλών.

Ποιόν εξυπηρετούσε η δολοφονία; Αν μπορούσαμε να απαντήσουμε σ’ αυτό το ερώτημα και στο ποιόν εξυπηρετούσε μια σειρά πολιτικών δολοφονιών (Ζέβγος, Πολκ, Λαμπράκης), ίσως και κάποιοι άλλοι θα μπορούσαν να απαντήσουν σε ερωτήματα όπως:
Ποιόν εξυπηρετούσε η δολοφονία του Τζ. Φ. Κένεντι;
Ποιόν εξυπηρετούσε η δολοφονία του Άλντο Μόρο;
Θα πρέπει να μείνουμε στο χώρο των υποθέσεων. Ίσως αυτούς που ήθελαν να νομιμοποιήσουν την επερχόμενη δικτατορία. Οι υποθέσεις, όμως, είναι ακίνδυνες για τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Αυτοί παραμένουν πάντα πίσω από τις κουρτίνες των παρασκηνίων.

Γιατί επιλέχτηκε, και πάλι, η Θεσσαλονίκη σαν τόπος της δολοφονίας; Η πόλη λειτούργησε όπως και τις άλλες φορές. Έγινε τόπος μαρτυρίου, καθρέπτης της πολιτικής πραγματικότητας της χώρας.

Αν την εξετάσουμε διαχρονικά, ακολουθώντας την πολιτική της συμπεριφορά, θα μπορούσαμε να την παρομοιάσουμε με τις μαύρες τρύπες. Όπως αυτές απορροφούν κάθε τι στο χώρο του διαστήματος, χωρίς να εξετάζουν τι είναι αυτό που απορροφούν, έτσι και η Θεσσαλονίκη έγινε χώρος επαναστάσεων, δικτατοριών, δολοφονιών και αναμετρήσεων. Μέσα της στηρίχτηκαν και πραγματοποιήθηκαν, κατά καιρούς, πολλά διαφορετικά, και αντιφατικά μεταξύ τους, γεγονότα.

Πόσο η δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ λειτούργησε σαν άλλοθι για την επιβολή της δικτατορίας τέσσερα χρόνια μετά; Το ερώτημα έχει ιδιαίτερη αξία, γιατί
● δεν σκοτώθηκε ένας οποιοσδήποτε άνθρωπος που έτυχε ν’ ασχοληθεί με την πολιτική μέσα από κάποιο κόμμα, χωρίς να υποβαθμίζεται η αξία της ζωής των χιλάδων αφανών που σκοτώθηκαν σε μάχη, είτε σε κάποια συμπλοκή με αντιπάλους,
● δεν σκοτώθηκε ένας δημοσιογράφος που έψαχνε να βρει την αλήθεια μέσα από τις πολιτικές (και παραπολιτικές) συναλλαγές, αυτές που ήθελε να αποκαλύψει και ο Αμερικανός δημοσιογράφος Τζ. Πολκ,
● δολοφονήθηκε ένας βουλευτής σεβαστός από πολιτικούς φίλους και αντιπάλους. Η δολοφονία του ήταν ένα χτύπημα κατά της δημοκρατίας και του κοινοβουλευτισμού. Το πλήγμα αυτό θα φέρει στην επιφάνεια πρόσωπα που θα θελήσουν να παίξουν το ρόλο του σωτήρα.
Από μόνο του όμως, δεν έχει τη δύναμη να προσφέρει το ισχυρό άλλοθι, αλλά μαζί με άλλα γεγονότα συνετέλεσε στο να ευδοκιμήσει το συγκεκριμένο εγχείρημα.

Σε μια πολιτική δολοφονία όλα τα παραπάνω ερωτήματα παραμένουν στο σκοτάδι. Ούτε κίνητρα, ούτε συνθήκες γίνονται ποτέ γνωστά. Αυτή την εποχή ευνοούνταν πολύ αυτά τα εγκλήματα, όχι μόνο σε εθνικά αλλά και σε διεθνή πλαίσια (π.χ. ΗΠΑ, Τζ. Φ. Κένεντι).

Τον Δεκέμβριο 1974 δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Επίκαιρα ένα αποκαλυπτικό άρθρο των δημοσιογράφων Γ. Μπέρτσο και Ι. Βούλτεψη, που είχαν καταλυτικό ρόλο στη διερεύνηση της υπόθεσης:

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη Επόμενη >>