Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Γρηγόρης Λαμπράκης

Το αντικείμενο των συνομιλιών που είχε ο Γάλλος πρόεδρος με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κων. Καραμανλή ήταν η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού – αντιαμερικανικού άξονα που θα έδινε στην Ευρώπη τη δυνατότητα να ξεφύγει από την αμερικανική επιρροή και θα είχε δική της ανεξάρτητη φωνή σε κρίσιμα διεθνή θέματα.

Τόσο η κρισιμότητα του θέματος όσο και η παρουσία στην Ελλάδα ενός προσώπου παγκοσμίου κύρους όπως ο στρατηγός Ντε Γκολ ανάγκασε την κυβέρνηση Καραμανλή να πάρει έκτακτα μέτρα ασφαλείας. Επιστράτευσε περίπου 4.000 πολίτες, που κλήθηκαν παράνομα με ατομικές προσκλήσεις για να ενισχύσουν τη δύναμη της Αστυνομίας. Όλοι ήταν από το χώρο των παρακρατικών και παραστρατιωτικών οργανώσεων. Τα μέτρα εκτός από την Αθήνα εφαρμόστηκαν και στη Θεσσαλονίκη, μιας και ο Ντε Γκολ την είχε περιλάβει στο πρόγραμμά του, αφού η πόλη είχε ιδιαίτερες σχέσεις με τη Γαλλία από την περίοδο του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου και του Μακεδονικού Μετώπου των συμμάχων της Αντάντ.

Η κινητοποίηση αυτή των ιδιωτών για αστυνομικά καθήκοντα δημιούργησε υποψίες στην αντιπολίτευση και ιδιαίτερα στην Αριστερά. Η Αυγή, σε άρθρο της την 14 Μαΐου 1963, αφού επισημαίνει ότι οι δυνάμεις της αστυνομίας και της ΚΥΠ επαρκούσαν να προστατεύσουν τον στρατηγό Ντε Γκολ, συνεχίζει:

«Αλλά, ως φαίνεται, το ζήτημα δεν αφορά την προστασία του Γάλλου Προέδρου. Η επιστράτευσις […] προφανώς επιδιώκει άλλους σκοπούς. Αποτελεί μία “πρόβα τζενεράλε” κινητοποιήσεως όλων των φασιστικών παρακρατικών οργανώσεων της ΕΡΕ […] Γίνεται δε αυτό την επομένη της επιθέσεως των κομμάτων της αντιπολιτεύσεως κατά των παρακρατικών κυβερνητικών οργανώσεων, προφανώς για να ενθαρρύνη τα μέλη τους ότι ανεξαρτήτως του τι υποστηρίζουν τα δημοκρατικά κόμματα, τα μέλη των φασιστικών οργανώσεων έχουν την απόλυτη εμπιστοσύνη της κυβερνήσεως και χρησιμοποιούνται από αυτήν».

Οι εθελοντές ιδιώτες, που κλήθηκαν από την Αστυνομία Θεσσαλονίκης να ενισχύσουν τη δύναμή της, ανήκαν σε μαχητικά τμήματα κρούσης εθνικιστικών οργανώσεων και ήταν καταγεγραμμένοι. Σαν σήμα αναγνώρισης φορούσαν στο πέτο μια καρφίτσα που τους είχε δώσει η Αστυνομία. Αρχηγός τους ήταν ο Ξεν. Γιοσμάς, γερμανοντυμένος συνεργάτης των κατοχικών αρχών με αποδεδειγμένη εγκληματική δράση σε βάρος των Ελλήνων, που είχε αυτοαναγορευτεί οπλαρχηγός της Εθνικής Αντίστασης.

Την 16 Μαΐου διαβάζουμε στον Ελεύθερο Λαό της Θεσσαλονίκης:
«Υπό του “Συνδέσμου Αγωνιστών και Θυμάτων Εθνικής Αντιστάσεως Βορείου Ελλάδος” ανεκοινώθη ότι δι’ επειγούσης εγκυκλίου προς τα παραρτήματα και τους τομείς της πόλεώς μας εκάλεσε εις συναγερμόν και επιφυλακήν άπαντα τα μέλη του, δια την προστασίαν της ζωής του αφικνουμένου υψηλού ξένου, φίλου και συμμάχου, την προσεχή Κυριακή 19 τρέχοντος, Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας στρατηγού Ντε Γκωλ.

Προς τούτο, άνδρες των ως άνω παραρτημάτων, με επικεφαλής τους προέδρους και τους συμβούλους, παρουσιάσθηκαν εις τα κατά τόπους παραρτήματα Εθνικής Ασφαλείας και επλαισίωσαν την αστυνομικήν δύναμιν εν τη προσπαθεία των δια την παραδειγματικήν τήρησιν της τάξεως και της ασφαλείας την ημέραν εκείνην. Σχετικώς υπό του προέδρου του Συνδέσμου εκλήθησαν εις σύσκεψιν τα στελέχη του εις τα γραφεία του παραρτήματος Καλαμαριάς κατά την οποίαν ελήφθησαν διάφοροι αποφάσεις δια την κινητοποίησιν των μαχητικών τμημάτων».

Ο Σαρλ Ντε Γκολ έφτασε στη Θεσσαλονίκη την Κυριακή 19 Μαΐου 1963, αεροπορικώς, συνοδευόμενος από τον διάδοχο Κωνσταντίνο, λόγω αιφνιδιαστικής ασθένειας του βασιλιά Παύλου, και τον πρωθυπουργό Κων. Καραμανλή.
Η επίσκεψη του Ντε Γκολ στη Θεσσαλονίκη είχε εθιμοτυπικό ενδιαφέρον και το όλο πρόγραμμα περιλάμβανε ανώδυνες επισκέψεις, λογύδρια και ύμνους για τις θερμές σχέσεις Ελλάδας – Γαλλίας: Παρακολούθησε στρατιωτική παρέλαση στο αεροδρόμιο του Σέδες, όπου προσγειώθηκε το αεροπλάνο του, παρέλαβε από τον δήμαρχο Ι.
Παπαηλιάκη το χρυσό μετάλλιο της πόλης, στην πλατεία του Λευκού Πύργου όπου έφτασε διασχίζοντας τους δρόμους της πόλης επευφημούμενος από τους κατοίκους, επισκέφτηκε το γαλλικό ινστιτούτο Λισέ, κατέθεσε στέφανο στο συμμαχικό νεκροταφείο Ζεϊτενλίκ, όπου ήταν θαμμένοι περίπου 8.000 Γάλλοι στρατιώτες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου από τις επιχειρήσεις της Αντάντ κατά των Κεντρικών Δυνάμεων στο Μακεδονικό Μέτωπο.

Το πρόγραμμα της επίσκεψης τηρήθηκε κατά γράμμα χωρίς να υπάρξουν δυσκολίες στη τήρηση της τάξης. Και αυτό καταγράφηκε σαν μεγάλη επιτυχία του κρατικού και παρακρατικού μηχανισμού.

Οι παρακρατικοί εθελοντές όμως δεν γύρισαν στις δουλειές τους. Από την Αστυνομία τους ανατέθηκε νέα αποστολή. Κλήθηκαν δια του Τύπου στα κατά τόπου παραρτήματα της Εθνικής Ασφάλειας και τους δόθηκαν λεπτομερείς οδηγίες δράσης για την αυθόρμητη διαμαρτυρία τους κατά την έλευση στη Θεσσαλονίκη του βουλευτή της Αριστεράς Γρηγόρη Λαμπράκη την 22 Μαΐου 1963. Ανάμεσα στα δυναμικά μέλη κρούσης ήταν και ο οδηγός τρίκυκλου Σπύρος Γκοτζαμάνης.

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη Επόμενη >>