Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Μάης ’36

Την 4 Μαΐου οργανώθηκε μεγάλη πορεία καπνοπαραγωγών. Η αστυνομία επιτέθηκε για να τη διαλύσει. Τραυματίζεται σοβαρά η Σοφία Κωνσταντινίδου, που γίνεται η πρώτη τραυματίας απεργός. Η κρατική καταστολή επιδίδεται σε ενέργειες προβοκάτσιας και δολιοφθοράς με σκοπό την συκοφάντηση του κινήματος.

Την 5 Μαΐου άρχισαν κινητοποιήσεις οι κλωστοϋφαντουργοί, οι χαρτεργάτες, οι τσαγκαράδες και οι λαστιχάδες. Ο αγώνας των καπνεργατών γίνεται όλο και περισσότερο δυναμικός και η εξέγερση παίρνει χαρακτηριστικά πολιτικής αμφισβήτησης, καθώς οι τάξεις των απεργών πυκνώνουν, όχι μόνο στη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε άλλες πόλεις.

Την 6 Μαΐου τραυματίστηκε από πυροβολισμούς φασιστών ο 20χρονος εργάτης Κώστας Σταματίου. Οι εργάτες προειδοποιούν την κυβέρνηση ότι θα προχωρούσαν σε πανελλαδική πολιτική απεργία. Στα ισχυρά συνδικάτα ηλεκτρισμού, δέρματος, οικοδόμων, κουρέων, ΕΚΑ άρχισαν ετοιμασίες για απεργίες συμπαράστασης. Στον ίδιο σχεδιασμό προχωρούσε και το ΕΚΘ.

Την ίδια μέρα περνά από τη Θεσσαλονίκη ο πρωθυπουργός Ι. Μεταξάς, πηγαίνοντας στο Βελιγράδι για τη Διάσκεψη του Βαλκανικού Συμφώνου. Ενημερώνεται, υπηρεσιακά, για τα αιτήματα των απεργών και για την έκταση της απεργίας. Αρνείται, όμως, να δεχτεί τις επιτροπές στων απεργών και δίνει εντολή στον Γενικό Διοικητή Μακεδονίας, αντιστράτηγο ε.α. Κ. Πάλλη, να σκληρύνει τη στάση του απέναντι στους απεργούς αποκλείοντας κάθε συνδιαλλαγή μαζί τους. Έτσι, διαψεύστηκε πανηγυρικά η επιχειρηματολογία ότι η κυβέρνηση έπαιζε το ρόλο του διαιτητή, που προσπαθεί να συμβιβάσει εργοδότες και εργαζόμενους.

Σε σύσκεψη στη Γενική Διοίκηση, που παραβρέθηκαν ο Γενικός Διοικητής Μακεδονίας Κ. Πάλλης, ο διοικητής Γ’ Σώματος Στρατού υποστράτηγος Ζέππος, ο αστυνομικός διευθυντής Θεσσαλονίκης ταξίαρχος Ντάκος, ο διοικητής της έφιππης αστυνομίας Βαρδουλάκης και ο διοικητής της ειδικής ασφάλειας Ξανθόπουλος, αποφασίστηκε η ολοκληρωτική καταστολή των εργατικών κινητοποιήσεων. Ο Κ. Πάλλης δήλωσε στους απεργούς:

«…Το κράτος θα επιβληθεί. Έχω τη δύναμη του στρατού και της χωροφυλακής και θα σας τσακίσω. Λυπάμαι βέβαια για όσα θα συμβούν εις βάρος σας και εις βάρος των οικογενειών σας!…».
Η βίαιη επέμβαση είχε δρομολογηθεί, χωρίς να έχει διαπιστωθεί, ακόμη, η κομμουνιστική απειλή. Αυτή θα ανακαλυφθεί αργότερα από τον Ι. Μεταξά.

Οι δυο Εργατικές Ομοσπονδίες (ΓΣΕΕ και Ενωτική ΓΣΕΕ) προσπαθούν με διαβήματα στον υπουργό Εσωτερικών Θ. Σκυλακάκη να βρουν λύση στα προβλήματα των απεργών της Θεσσαλονίκης. Ο διοικητής Χωροφυλακής Θεσσαλονίκης, συνταγματάρχης Γ. Ντάκος, όμως, δείχνει ασυνήθιστη ακαμψία και σκληρότητα.

Παρασκευή 8 Μαΐου 1936. Ώρα 11.00, οι απεργοί κάνουν μια ύστατη προσπάθεια να επικοινωνήσουν με την κυβέρνηση: πορεύονται, ειρηνικά, στην οδό Εγνατία κατευθυνόμενοι στο Διοικητήριο για να επιδώσουν στον Γενικό Διοικητή Κ. Πάλλη υπόμνημα με τα αιτήματά τους. Η χωροφυλακή απαγορεύει την προσέγγιση των διαδηλωτών στο Διοικητήριο. Ακολουθεί συμπλοκή ανάμεσα σε διαδηλωτές και χωροφύλακες.
Οι τελευταίοι κάνουν χρήση των όπλων με αποτέλεσμα να τραυματισθούν πολλοί διαδηλωτές και να διαλυθεί βίαια η πορεία τους. Συλλαμβάνουν και μερικούς. Οι διαδηλωτές αντεπιτίθενται με ξύλα και τούβλα για να ελευθερώσουν τους συλληφθέντες. Παρόμοιες σκηνές εκτυλίσσονται μπροστά στον κινηματογράφο Αλκαζάρ καθώς και στη διασταύρωση των οδών Βενιζέλου και Ερμού.

Στο γεφυράκι της Βιλ, 3.000 εργάτες και εργάτριες από τα τσουβαλάδικα του Τόρρες, κοντά στο Μπεχτσινάρ, που κατευθύνονταν προς το Διοικητήριο, δέχονται και αυτοί μανιασμένη επίθεση από χωροφύλακες.
Ο τρόπος που οι χωροφύλακες διέλυσαν την πορεία των απεργών προκάλεσε μεγάλη δυσφορία και έντονες αντιδράσεις από τους Θεσσαλονικείς.

Το απόγευμα, απεργοί υφαντουργοί λιθοβολούν ένα εργοστάσιο. Το βράδυ, περί 23.00 ώρα, αυτοκινητιστές, τροχιοδρομικοί, εργάτες ηλεκτροφωτισμού, σιδηροδρομικοί και λιμενεργάτες Θεσσαλονίκης προστίθενται στους απεργούς καπνεργάτες σε ένδειξη αλληλεγγύης, με αποτέλεσμα να παραλύσει η ζωή στην πόλη.

Η κυβερνητική απάντηση: επιστρατεύονται οι τροχιοδρομικοί και οι σιδηροδρομικοί, διατάσσεται το Γ’ Σώμα Στρατού (διοικητής ο υποστράτηγος Ν. Ζέππος) να πάρει κάθε μέτρο για να εξασφαλιστεί η τάξη και παρέχεται η ελευθερία στη χωροφυλακή να χρησιμοποιήσει θωρακισμένα οχήματα και την έφιππη χωροφυλακή.

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη Επόμενη >>