Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Νίκος Νικηφορίδης

Για να εξετάσουμε την υπόθεση Νίκου Νικηφορίδη πρέπει να γυρίσουμε το ρολόι της ιστορίας αρκετά χρόνια πίσω, στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Η Ελλάδα έβγαινε μέσα από τους καπνούς του Εμφυλίου Πολέμου και προσπαθούσε να βρει το ρυθμό της. Μια δικαστική υπόθεση συντάραξε την κοινωνία της Θεσσαλονίκης αλλά και την ελληνική πολιτική σκηνή, γενικότερα.

Οι συνθήκες μέσα στις οποίες σχεδιάστηκε και εξελίχτηκε η σύλληψη του Ν. Νικηφορίδη, μοιάζουν με κινηματογραφικό σενάριο. Ταυτόχρονα φανερώνουν τον πανικό της κυβέρνησης Θεμ. Σοφούλη να κρατήσει τις ισορροπίες με κάθε τρόπο και με οποιοδήποτε τίμημα. Η κυβέρνηση Σοφούλη, που στιγματίστηκε από τα γεγονότα του Εμφυλίου Πολέμου, παρέδωσε στην κυβέρνηση Διομήδη. Την κυβέρνηση Διομήδη διαδέχτηκε η κυβέρνηση Ι. Θεοτόκη και ακολούθησε η κυβέρνηση Κ. Τσαλδάρη, που με τη σειρά της θα δώσει τη θέση της στην κυβέρνηση Σοφ. Βενιζέλου.

Η κυβέρνηση Σοφ. Βενιζέλου κληρονόμησε όλες τις ανασφάλειες που είχαν η κυβέρνηση Σοφούλη και οι επόμενες. Θέλησε να θεμελιώσει το σύγχρονο ελληνικό κράτος πάνω στη νοοτροπία του αντικομμουνισμού που καλλιεργούσε ο ψυχρός πόλεμος, κάτι που δεν μπορούσε να αποφύγει, κυρίως μετά την εμφυλιοπολεμική σύρραξη.

Τα χρόνια της πρώτης μεταπολεμικής δεκαετίας ήταν τα πιο δύσκολα, αν όχι τα πιο επικίνδυνα χρόνια της ελληνικής κοινωνίας. Η πλευρά που υποτάχτηκε στα κελεύσματα των καιρών πήρε την επωνυμία προδομένη γενιά ή γενιά της ήττας, κατά τον ποιητή Τίτο Πατρίκιο. Με αυτά τα χαρακτηριστικά σηματοδοτούσε τη στάση της απέναντι στην κυρίαρχη πλευρά που είχε στα χέρια της την εξουσία.

Όλο αυτό το κλίμα επηρέασε και την υπόθεση Νικηφορίδη. Αλλά
♦ ποιος ήταν ο Νίκος Νικηφορίδης, που προκάλεσε το ενδιαφέρον της κυβέρνησης και ολόκληρου του πολιτικού κόσμου της Ελλάδας;
♦ ποιοι φοβήθηκαν τις κινήσεις του και γιατί ήθελαν την εξόντωσή του με κάθε μέσον;

Ίσως, σ’ αυτά τα ερωτήματα βρίσκεται η απάντηση της υπόθεσης που για πολλά χρόνια στο σκοτάδι. Μια απάντηση που φανερώνει πόσο βαρύ είναι το τίμημα της ελευθερίας σ’ ένα κράτος, όπου δεν είχαν χαθεί τα σημάδια του πολιτικού διχασμού. Έτσι, την 20 Δεκεμβρίου 1950, συλλαμβανόταν το μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ Ν. Μπελογιάννης και κρατήθηκε μυστικά στην Ασφάλεια ανακρινόμενος, κατά τον συνήθη τρόπο της εποχής.

Η σύλληψή του ανακοινώθηκε την 5 Ιανουαρίου 1951 για να ανοίξουν πάλι οι ασκοί του Αιόλου κατά των αριστερών και των κομμουνιστών λίγο μετά τη λήξη του Εμφυλίου Πολέμου στην Ελλάδα. Το γεγονός ήταν η αρχή νέων συλλήψεων αριστερών και κομμουνιστών, νέων δικών και νέων καταδικαστικών αποφάσεων.

Κατά την μετεμφυλιακή περίοδο, και ενώ η επιθυμία του λαού ήταν να αρθούν τα περιοριστικά μέτρα του Εμφυλίου και η χώρα ομονοούσα να προχωρήσει στο δρόμο της ανασυγκρότησης και της ειρήνευσης, το δράμα του διχασμού και της αντιπαλότητας διαιωνιζόταν.

Η υπόθεση, που εντάσσεται στο πνεύμα της αντιπαλότητας μεταξύ των δύο πλευρών, φέρνει τη Θεσσαλονίκη στο γνώριμο ρόλο της μοιραίας πόλης στη νεώτερη και σύγχρονη ελληνική ιστορία. Πρόκειται για την «Υπόθεση Νίκου Νικηφορίδη», που σκόπιμα κρατήθηκε μακριά από τη δημοσιότητα, αφού αποδείκνυε αβίαστα τα εγκληματικά λάθη που διαπράχτηκαν από το μετεμφυλιακό κράτος και την τότε κυβέρνηση Σοφ. Βενιζέλου.

Τα λάθη ξεκίνησαν από τη νοσηρή πολιτική αντίληψη που κυριαρχούσε στο χώρο της εξουσίας και που η εξουσία, για περισσότερο από 30 χρόνια, είχε εμφυσήσει στη συνείδηση του σύγχρονου Έλληνα. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα υποθέσεις που σχετιζόταν με την ειρήνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον αφοπλισμό, τις φιλοσοφικές και κοινωνικές αναζητήσεις να μετατραπούν σε υποθέσεις της αριστεράς.

Τα ζητήματα αυτά θεωρούνταν από τις άλλες πολιτικές δυνάμεις προπέτασμα καπνού των κομμουνιστών. Έτσι περιορίστηκε ο αριθμός των ανθρώπων που θα ενδιαφέρονταν να ασχοληθούν με τέτοια θέματα, χωρίς να χαρακτηριστούν είτε αριστεροί είτε κομμουνιστές.

Με αυτά τα δεδομένα, κάθε κίνηση που αφορούσε κάποιο από τα παραπάνω θέματα γινόταν από ανθρώπους που ανήκαν στην αριστερά και που διώκονταν για τα πολιτικά τους φρονήματα. Μια τέτοια δίωξη αντιμετώπισε και ο Ν. Νικοφορίδης.

Ο Νίκος Νικηφορίδης γεννήθηκε το 1928 στην Αθήνα. Έμενε στην αρχή στο Βύρωνα και αργότερα μετακόμισε στο Παγκράτι. Οι γονείς του ήταν πρόσφυγες. Το 1951 ήταν 22 χρονών. Είχε ζήσει, λοιπόν, τη φρίκη της Κατοχής και το δράμα του Πολέμου και αποφάσισε να αφοσιωθεί στην ιδέα της Ειρήνης αλλά και του Αφοπλισμού σε μια περίοδο που ολόκληρος ο κόσμος ζούσε με τη διαρκή απειλή του Ψυχρού Πολέμου για πιθανό παγκόσμιο πυρηνικό ολοκαύτωμα.

Ο Νικηφορίδης, σε ηλικία 15 χρονών, μαθητής ακόμη στο 7o Γυμνάσιο του Παγκρατίου, είχε οργανωθεί στην ΕΠΟΝ και για την αντιστασιακή του δράση την περίοδο της κατοχής το μεταπελευθερωτικο καθεστώς ως ανταμοιβή τον εξόρισε αρχικά στην Ικαρία και τον Απρίλιο του 1948, στην κολυμβήθρα της Μακρονήσου.

Μετάβαση σε: Επόμενη >>