Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Νίκος Νικηφορίδης

Ι. Βασιλάκης, στρατιωτικός δικαστικός σύμβουλος β’ τάξης, πρόεδρος
Ι. Μιχαλόπουλος, ταγματάρχης, μέλος
Ν. Λύτος, ταγματάρχης, μέλος
Ν. Μπούας, ταγματάρχης, μέλος
Κ. Γκόπης, στρατιωτικός δικαστικός σύμβουλος δ’ τάξης, μέλος
Δ. Σπυρόπουλος, στρατιωτικός δικαστικός σύμβουλος δ’ τάξης, βασιλικός επίτροπος.

Κατά την ακροαματική διαδικασία οι κατηγορίες στηρίχτηκαν στην κομμουνιστική δράση των κατηγορουμένων στη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου και όχι στο συγκεκριμένο γεγονός της συλλογής υπογραφών για την ειρήνη. Ήταν χαρακτηριστική η προσπάθεια που κατέβαλαν οι μάρτυρες να στηρίξουν τις κατηγορίες αναφερόμενοι ακόμη και στο κομμουνιστικό παρελθόν των γονιών τους. Κάτι που, φυσικά, δεν είχε καμιά σχέση με την υπόθεση.

Ακόμα, άλλα στηρίγματα των κατηγοριών θεωρήθηκαν ένα παλιό ραδιόφωνο και ένα χαρτί με γραμμένη τη λέξη σουλφαμίδα. Το ραδιόφωνο βαφτίστηκε πομπός και η λέξη σουλφαμίδα συνθηματική, ενώ ήταν γνωστό ότι ο Νικηφορίδης ήταν καιρό άρρωστος από τις περιπέτειές του και οι σουλφαμίδες το πιο διαδεδομένο φάρμακο στην Ελλάδα της εποχής.

Οι μάρτυρες κατηγορίας ήταν, σχεδόν όλοι, αστυνομικοί. Όλοι προσπάθησαν να στηρίξουν τη θεωρία της σύστασης αντικαθεστωτικής οργάνωσης. Σ’ αυτή περιελάμβαναν και όσους υπέγραψαν την Έκκληση της Στοκχόλμης. Ο κύριος σκοπός του Νικηφορίδη έμπαινε σε δεύτερο πλάνο. Γιατί σ’ αυτόν δεν θα μπορούσε να στηριχθεί η κατηγορία.

Ο Νίκος Νικηφορίδης καταδικάστηκε, με βάση τον περιβόητο ΑΝ 509 στην ποινή του θανάτου και οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι σε μικρότερες ποινές, που μειώθηκαν ακόμα περισσότερο μετά από προσφυγή στο Εφετείο, τρία χρόνια μετά.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η μεγάλη απήχηση που είχε η δίκη τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Προσωπικότητες παγκοσμίου κύρους όπως η βασίλισσα της Αγγλίας, ο Αϊνστάιν, το ζεύγος Κιουρί, ο φιλόσοφος-φιλειρηνιστής Μπ. Ράσελ και άλλοι, ανάμεσα σε πολλούς πολίτες, ζήτησαν από την κυβέρνηση του Σοφ. Βενιζέλου την πλήρη απαλλαγή των κατηγορουμένων και την άμεση απελευθέρωση τους. Η κυβέρνηση, όμως, του Σοφ. Βενιζέλου απέρριψε όλες τις δραματικές εκκλήσεις, αν και τη 18 Δεκεμβρίου 1950 είχε ψηφίσει νομοσχέδιο για την παραγραφή όλων των αδικημάτων των ένοπλων ομάδων της Δεξιάς. Και το παλάτι είχε κλείσει τα αυτιά του στις εκκλήσεις για να δοθεί χάρη στο νεολαίο αγωνιστή της ειρήνης.

Έτσι ο Νίκος Νικηφορίδης, χωρίς να έχει διαπράξει κανένα έγκλημα, κατηγορούμενος μόνο για τις φιλειρηνικές του ιδέες, εκτελέστηκε την 5 Μαρτίου 1951, αν και η εκτέλεση των θανατικών ποινών είχε τυπικά ανασταλεί από τον Οκτώβριο του 1949. Μαζί του εκτελέστηκαν και έξι νεαροί αντάρτες, που είχαν συλληφθεί πριν από ενάμισυ χρόνο, οι Θ. Ορφανίδης, Μ. Στογιάννης, Κ. Σπρίντζος, Κ. Μήτσου, Χαρ. Παπαδόπουλος και Ρ. Παραθύρας. Και η τότε βασίλισσα Φρειδερίκη Γλύξμπουργκ, έστειλε απάντηση στην έκκληση για χάρη της μάνας του Νικηφορίδη ότι «εξετάζεται το αίτημά σας», μετά την εκτέλεση του παλικαριού.

Ο Σπ. Κουζινόπουλος στο βιβλίο του Η εκτέλεση της Ειρήνης. Υπόθεση Νικηφορίδη γράφει: «… ο Νικηφορίδης μαζί με τον Ρήγα Παραθύρα ζήτησαν να πουν σαν τελευταία τους επιθυμία δυο λόγια. Και πρώτος μίλησε ο Νίκος λέγοντας ότι η εκτέλεσή του γίνεται για λόγους σκοπιμότητας. Κι ότι αντικειμενικός στόχος ήταν το κίνημα της Ειρήνης που αυτό έπρεπε να χτυπηθεί. Τελειώνοντας δε, ζητωκραύγασε υπέρ της ειρήνης και των άλλων ιδανικών του, ενώ το ίδιο έκαναν ο Παραθύρας και οι άλλοι συγκρατούμενοί τους.

Και στη συνέχεια σαν ένα άλλο “χορό του Ζαλόγγου” πιάστηκαν από τα χέρια και οι 7 μελλοθάνατοι, τραγούδησαν και χόρεψαν μπροστά στα έκπληκτα μάτια των ανδρών του στρατιωτικού αποσπάσματος και μετά μόνοι τους πήγαν και στάθηκαν στο σημείο της εκτέλεσης…».

Η αδελφή του Νικηφορίδη, Ζωζώ, θυμάται (περιλαμβάνεται στο βιβλίο του Στ. Κούλογλου Μαρτυρίες για τον Εμφύλιο και την ελληνική Αριστερά): «Ο αδελφός μου, ο Νίκος Νικηφορίδης ήταν 22 χρόνων όταν εκτελέστηκε. Όταν τον καταδίκασαν, η μάνα μου πήγε κι έπεσε στα πόδια των στρατοδικών. “Κυρία Νικηφορίδου, δεν εξαρτάται από μας” της είπε ένας απ’ αυτούς, “Είναι διαταγή άνωθεν…”, Αμερικανοί κι ανάκτορα. Είχαν εντολή από τον Πιοριφόι, τον Αμερικανό πρεσβευτή να εκτελούν 2 – 3 από τους γερούς κομμουνιστές γιατί σηκώνει κεφάλι στην Ελλάδα. Να φοβηθούν οι άλλοι να καθίσουν κάτω. Καταδικασμένος ο Νίκος “τρις εις θάνατον”. Τρις, λες κι είχε τρεις καρδιές να τον φάνε, τρεις φορές…

Εν τω μεταξύ είχαν πολλές ενέργειες για να αποτραπεί η εκτέλεση. Ποιον λογάριαζαν οι Αμερικάνοι τότε; Θα λογάριαζαν έναν Αϊνστάιν, έναν Κιουρί, έναν Νερούντα;

Η Φρειδερίκη έκανε ότι έδινε τη χάρη, περίμενε πρώτα να εκτελεστούν τα παιδιά και μετά να στείλει τη χάρη. Πράγματι ήρθε 10 μέρες μετά την εκτέλεση η χάρη. “Δεν γίνονται πια εκτελέσεις κύριε Νικηφορίδη”, διαβεβαίωναν τον πατέρα μου. “Δεν πρόκειται να εκτελεστεί ο γιος σας”. Σε δύο μέρες παίρνουμε την εφημερίδα πρωί-πρωί και βλέπουμε (σ’ ένα τόσο κομματάκι): “Θανατικές εκτελέσεις στο Επταπύργιο Θεσσαλονίκης”».

Ο τρόπος που επιβλήθηκαν οι ποινές στους υπόλοιπους κατηγορούμενους είναι ενδεικτικός. Δεν τους αθώωσαν αλλά τους μείωσαν τις ποινές σε τέτοιο επίπεδο που συμπεριέλαβε το χρόνο της προφυλάκισης. Έπρεπε λοιπόν να υπάρξει ποινή, γιατί σε αντίθετη περίπτωση θα αποκαλύπτονταν τόσο οι σκευωροί όσο και οι μάρτυρες κατηγορίας, αφού τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν ήταν κατασκευασμένα.

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη Επόμενη >>