Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Οι “Βαρκάρηδες” της Θεσσαλονίκης

ΚΥΡΙΑΚΗ 3 ΜΑΪΟΥ (ν.η.). Έφτασαν στο λιμάνι δύο αυστριακά καταδρομικά, τα Budapest και Wien.
Το μεσημέρι ο Kirkov πήγε στο τηλεγραφείο στην οδό Σαμπρί πασά (σημερινή οδό Βενιζέλου). Ο φύλακας τον υποπτεύθηκε και τον σταμάτησε. Ο Kirkov έβγαλε από το σακάκι του τη βόμβα, αλλά πριν προλάβει να ανάψει το φιτίλι ο σκοπός τον κάρφωσε με την ξιφολόγχη.

ΔΕΥΤΕΡΑ 4 ΜΑΪΟΥ (ν.η.). Μετά τα αυστριακά πλοία κατέπλευσαν στη Θεσσαλονίκη και ιταλικά, το θωρηκτό Sardegnia και η τορπιλάκατος Minerva. Το λόγο της αποστολής των ιταλικών πλοίων τηλεγραφεί ο Γάλλος πρεσβευτής στη Ρώμη:
«Η πράξη αποστολής της μοίρας έχει χαρακτήρα καθαρά πολιτικό. Αποτελεί μια προκλητική ενέργεια ενάντια στην υπόληψη της Αυστροουγγαρίας».
Κατά την επιθεώρηση του αποχετευτικού δικτύου οι εργάτες βρέθηκαν στη σήραγγα που οδηγούσε στην Τράπεζα και, προς μεγάλη τους έκπληξη, βρήκαν μια βόμβα περίπου έξι κιλά με διπλό φιτίλι που περνούσε μέσα από ειδικά φτιαγμένο κανάλι. Στη Journal de Salonique διαβάζουμε:

«Ο Μενεξές εφέντης κάλεσε αμέσως έναν αξιωματικό του πυροβολικού και διέταξε την εκκένωση της περιοχής. Παρουσία του ταγματάρχη του πυροβολικού ο γενναίος, Εβραίος εργάτης Ισραέλ έκανε την προσευχή του, κατέβηκε στον λάκκο και σήκωσε το “τέρας” στα στιβαρά του μπράτσα. Ανέβηκε και με μεγάλη προσοχή τοποθέτησε τη βόμβα σ’ ένα μεγάλο κάδο με νερό που είχε τοποθετηθεί στο οδόστρωμα για τον σκοπό αυτό. Όταν ο αξιωματικός την άνοιξε είδαμε ότι ήταν γεμάτη με φυσίγγια δυναμίτη ενωμένα μεταξύ τους. Εκεί κατέληγαν και τα δύο φιτίλια με το δικό τους εκπυρσοκροτητή.

Η βόμβα μεταφέρθηκε στο Τοπ Χανέ. Εάν είχε εκραγεί θα είχαμε πολλούς νεκρούς και πολλές ζημιές. Γιατί όμως δεν πυροδότησαν τη βόμβα; Η θεωρία των αρχών είναι ότι περίμεναν πρώτα να μαζευτεί πλήθος μετά την πρώτη έκρηξη και μετά να την πυροδοτήσουν. Έτσι δεν άναψαν αμέσως τα φιτίλια αλλά τοποθέτησαν και άναψαν χαρτιά μουσκεμένα σε πετρέλαιο για να καούν σιγά-σιγά πριν ανάψει το φιτίλι. Τα μουσκεμένα χαρτιά βρέθηκαν επί τόπου. Η κύρια όμως έκρηξη έσπασε τον σωλήνα του φωταερίου και το κύμα γκαζιού που γέμισε τη σήραγγα ρούφηξε το οξυγόνο με αποτέλεσμα να σβήσουν τα χαρτιά».

Το μεσημέρι εκδόθηκε επίσημη ανακοίνωση που ήταν γραμμένη στα τουρκικά, ελληνικά, γαλλικά και ισπανοεβραϊκά:
«Γνωστοποιείται με ειδικά ανακοινωθέντα ότι συνεστήθη στην πόλη μας Έκτακτο Στρατοδικείο με βάσει Αυτοκρατορικό Διάταγμα, με σκοπό την άμεση τιμωρία των Βουλγάρων κακοποιών, εκείνων που έλαβαν μέρος στις ειδεχθείς ενέργειες και στα εγκλήματα τα διαπραχθέντα με σκοπό τη διατάραξη της δημόσιας ησυχίας, και οι οποίοι συνελήφθησαν ζωντανοί, χάρη στις προσπάθειες των αυτοκρατορικών δυνάμεων».

Ο Άγγλος πρόξενος Biliotti γράφει στην αναφορά του:
«Σχετικά με το στρατοδικείο, αντιλαμβάνομαι από την Αυτού Εξοχότητα, ότι απευθύνεται μόνο στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Η Αυτού Εξοχότης προχώρησε έως το σημείο να χαρακτηρίσει την ενέργεια ως “manqué d’ intelligence” από την πλευρά εκείνων που επέβαλαν την έκδοση του διατάγματος. Ο βαλής συμφωνεί επίσης πλήρως μαζί μου ότι, κάτω από τις παρούσες συνθήκες, ο στρατιωτικός νόμος πρέπει να εφαρμοσθεί όχι μόνο σε αυτό το βιλαέτι αλλά και σε εκείνα του Μοναστηρίου και του Κόσοβου, εφόσον όπως του υπέδειξε εχθές και ο Εντίπ πασάς, πρόεδρος του στρατοδικείου, το στρατοδικείο θα μπορούσε να ασχοληθεί όχι μόνο με χριστιανούς αλλά και με τους ταραχώδεις Αλβανούς».

Περί την 14.00’ ώρα αστυνομικοί σκότωσαν σε ενέδρα στο χωριό Μπανίτσα (σημερινές Καρυές) Σερρών τον Deltchev. Ο Deltchev μάλλον είχε προδοθεί από το ηγετικό στέλεχος της ΕΜΕΟ Garvanov, κατά τη διάρκεια της ανάκρισης του τελευταίου, με αντάλλαγμα τη ζωή του. Ο Garvanov αφέθηκε ελεύθερος ένα χρόνο μετά.

ΤΡΙΤΗ 5 ΜΑΪΟΥ (ν.η.). Κατέπλευσαν στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης τα ιταλικά καταδρομικά Carlo Alberto, Garibaldi και Morosini και η τορπιλάκατος Calatafini. Ο Γάλλος πρεσβευτής στην Κωνσταντινούπολη τηλεγραφεί στο υπουργείο Εξωτερικών:

«Δεν θεωρώ απαραίτητη την άμεση αποστολή γαλλικών πολεμικών πλοίων στο λιμάνι αλλά πιστεύω ότι θα ήταν συνετό να μην αρχίσει η συγκέντρωση ναυτικής δύναμης, αν μη τι άλλο, για την προστασία των υπηκόων μας. Οι Άγγλοι βρίσκονται στην περιοχή και ο ρωσικός στόλος είναι στο Πέραν. Επιμένω πως δύο πλοία, το λιγότερο μεγάλα καταδρομικά, πρέπει να κατευθυνθούν προς τον Βόλο από όπου θα μπορούσαν σε περίπτωση ανάγκης να επέμβουν τάχιστα στα απειλούμενα σημεία. Η δύναμη αυτή θα είναι κατώτερη αυτής των Ιταλών και αυτής που ήδη έχουν έτοιμη η Αγγλία και η Ρωσία, και δεν κρύβω από την Υμετέρα Εξοχότητα ότι λυπάμαι ιδιαίτερα για τη μειονεκτική θέση στην οποία βρισκόμαστε».

Συγκροτήθηκε το έκτακτο στρατοδικείο ως εξής:
Εντίπ πασάς, αντιστράτηγος, πρόεδρος,
Ρασίμ πασάς, υποναύαρχος, αντιπρόεδρος,
Τζεμάλ μπέης, αντισυνταγματάρχης, ειδικός ανακριτής της υπόθεσης,
Σαμπάν μπέης, συνταγματάρχης πυροβολικού,
Ομέρ μπέης, αντισυνταγματάρχης ιππικού,
Εσρέφ μπέης, πλοίαρχος,
Ιζέτ μπέης, ταγματάρχης πυροβολικού,
Χουσνί εφέντης, γραμματέας του δικαστηρίου,
Χουσεΐν Τεβίκοφ εφέντης, ταγματάρχης χωροφυλακής, επίσημος μεταφραστής.

Κατά τον οθωμανικό νόμο, το έκτακτο στρατοδικείο εκδίκαζε μόνον εγκληματικές πράξεις κατά της δημόσιας τάξης και ειρήνης και δεν επιτρέπεται σ’ αυτό η παρουσία εισαγγελέα και συνηγόρων. Το στρατοδικείο άρχισε τις εργασίες του σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του στραταρχείου, κεκλεισμένων των θυρών.

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη Επόμενη >>