Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Στέφανος Βελδιμίρης

Τον Σεπτέμβριο του 1961, η Βουλή της 11ης Μαΐου 1958 διαλύθηκε και προκηρύχθηκαν εκλογές για την 29η Οκτωβρίου.

Μετά την προκήρυξη των εκλογών, οι ζυμώσεις στο χώρο του φιλελεύθερου κέντρου κατέληξαν και με την παρέμβαση ισχυρών δημοσιογραφικών παραγόντων στη δημιουργία του πολιτικού σχηματισμού της Ενώσεως Κέντρου. Στον νέο σχηματισμό μετέχουν κόμματα και ομάδες που κάλυπταν το χώρο από τη Δεξιά μέχρι τη μετριοπαθή Αριστερά: ΕΠΕΚ (Σαβ. Παπαπολίτης), Κόμμα των Φιλελευθέρων (Σοφ. Βενιζέλος), Λαϊκόν Κοινωνικόν Κόμμα (Στέφ. Στεφανόπουλος), Προοδευτικόν Εργατοτεχνικόν Κόμμα (Παυσ. Κατσώτας), Δημοκρατική Ένωσις (Ηλ. Τσιριμώκος), Νέα Πολιτική Κίνησις (Γ. Αθανασιάδης-Νόβας), Συναγερμός Αγροτών και Εργαζομένων (Αλ. Μπαλτατζής), Φιλελεύθερον Δημοκρατικόν Κέντρον (Γ. Παπανδρέου). Η αρχηγία ανατέθηκε στον Γ. Παπανδρέου.

Η συνένωση αυτή ανταποκρινόταν στις αντικειμενικές συνθήκες και την επιτακτική αξίωση της δημοκρατικής κοινής γνώμης. Χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό, αλλά και ξάφνιασε ορισμένους εξωπολιτικούς και μερικούς εξωελληνικούς παράγοντες.

Η εκλογική επιτυχία της Ενώσεως Κέντρου εξαρτιόταν από τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών, που βρισκόταν σε άμεση συνάρτηση με την υπηρεσιακή κυβέρνηση που θα τις διεξήγαγε.

Μετά τη διάλυση της Βουλής, μια εξέχουσα κοινωνική προσωπικότητα βολιδοσκοπήθηκε για την προεδρία της υπηρεσιακής κυβέρνησης, με τον όρο ότι θα επέτρεπε ορισμένα μέτρα που θα είχαν σαν αποτέλεσμα τον περιορισμό της εκλογικής δύναμης της αριστεράς. Αυτή αρνήθηκε.

Και τότε, προς γενική έκπληξη που συμμερίστηκε και ο Τύπος της Δεξιάς, ο βασιλιάς Παύλος ανέθεσε την προεδρία της υπηρεσιακής κυβέρνησης στον Αρχηγό του Στρατιωτικού του Οίκου και πρώην αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού, στρατηγό Κων. Δόβα. Υπουργός Εθνικής Άμυνας διορίστηκε ο επίτιμος υπασπιστής του βασιλιά αντιπτέραρχος ε.α. Χαρ. Ποταμιάνος. Και τα υπόλοιπα υπουργεία δόθηκαν σε πρόσωπα σχετιζόμενα με την Αυλή. Κυβέρνηση αυλικών στο σύνολό της.

Ο Κων. Καραμανλής είχε προτείνει για τη θέση του πρωθυπουργού της υπηρεσιακής κυβέρνησης τον στρατηγό Θρ. Τσακαλώτο. Ο στρατηγός όμως δεν δεχόταν τον Ποταμιάνο για υπουργό Εθνικής Άμυνας και αποσύρθηκε.
Ο Γ. Παπανδρέου και τα στελέχη της Ενώσεως Κέντρου είχαν επίγνωση ότι ο κρατικός μηχανισμός, αν είχε δυνατότητα, θα φατρίαζε. Το μονόπλευρο κράτος θα ορθωνόταν εναντίον της Ενώσεως Κέντρου.

Την 25 Σεπτεμβρίου 1961, ο Γ. Παπανδρέου με διάβημα προς τον πρωθυπουργό Κων. Δόβα ζητούσε:
1) αντικατάσταση των νομαρχών, τουλάχιστον εκείνων για τους οποίους υπήρχαν επιβαρυντικές εκθέσεις,
2) λήψη μέτρων για αποτροπή επηρεασμού της ψήφου των στρατιωτικών,
3) παράδοση των όπλων των ΤΕΑ στους σταθμούς Χωροφυλακής, κατά την προεκλογική περίοδο,
4) αντικατάσταση των διοικητών των ΤΕΑ,
5) αποκομματισμού του ραδιοφώνου και των υπηρεσιών τύπου και διαφώτισης,
6) παύση της κομματικής προπαγάνδας δια της προβολής στους κινηματογράφους των επικαίρων που αποτελούσαν προβολή της κυβέρνησης της ΕΡΕ,
7) να μη δημοσιευθούν οι διορισμοί και να ακυρωθούν όσοι είχαν δημοσιευθεί των υπουργών της απελθούσας κυβέρνησης που έγιναν λίγο πριν την παραίτησή τους,
8) αναστολή της ισχύος του Γ’ Ψηφίσματος κατά την προεκλογική περίοδο.

Ο Κων. Δόβας είπε στον Γ. Παπανδρέου ότι θα έθετε τα αιτήματα υπ’ όψη του υπουργικού συμβουλίου. Δεν δόθηκε καμία έμπρακτη απάντηση.

Αντίθετα, η υπηρεσιακή κυβέρνηση υιοθέτησε δυο μέτρα που οδηγούσαν σε νόθευση της λαϊκής ετυμηγορίας: α) η κατανομή των βουλευτικών εδρών θα γινόταν με βάσει την απογραφή του… 1940, β) η απόφαση ότι οι στρατιωτικοί και οι δημόσιοι υπάλληλοι θα μπορούσαν να ψηφίσουν είτε βάσει ξεχωριστών καταστάσεων με την επίδειξη της ταυτότητάς τους, είτε όπως οι υπόλοιποι πολίτες με βάση τους κοινούς εκλογικούς καταλόγους, είτε… και με τους δύο τρόπους.

Τελικά, με την εσκεμμένη αδράνεια της κυβέρνησης, συγκάλυπτε την τεράστια επιχείρηση της βίας και της νοθείας που εκτυλίχθηκε σε ολόκληρη σε ολόκληρη τη χώρα με ένα κεντρικό επιτελικό σχεδιασμό.
Από τις πρώτες μέρες του Οκτωβρίου άρχισαν να συμβαίνουν περίεργα πράγματα:

♦ Διάδοση ψευδών ειδήσεων περί δήθεν συγκεντρώσεων χιλιάδων κομμουνιστών συμμοριτών στα σύνορα. Στην επιχείρηση αυτή συμμετείχε και το κρατικό Αθηναϊκό Πρακτορείο.
♦ Περίεργες προκηρύξεις που εμφάνιζαν την Ένωσιν Κέντρου (Ε.Κ.) συνεργαζόμενη με το Πανδημοκρατικόν Αγροτικόν Μέτωπον Ελλάδος (Π.Α.Μ.Ε.), συνασπισμό της Αριστεράς.
♦ Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας παρέτεινε τη θητεία της σειράς των κληρωτών που έπρεπε να απολυθεί. Παρέμειναν, λοιπόν, στο στράτευμα 30.000 άνδρες που, όπως αποδείχθηκε, ψήφισαν μονοκούκι την ΕΡΕ.
♦ Μετακινήσεις στρατιωτικών τμημάτων για να ενισχυθεί η εκλογική δύναμη της ΕΡΕ σε περιοχές που υστερούσε. Η κυβέρνηση είχε δηλώσει ότι θ’ απαγόρευε τις μετακινήσεις μέχρι την μεθεπομένη των εκλογών, δηλαδή την 31 Οκτωβρίου 1961.

Κρούσματα βιαιοπραγιών και τρομοκρατικών πράξεων σε βάρος υποψηφίων και οπαδών του Κέντρου και της Αριστεράς σημειωνόταν σε όλη τη χώρα. Με την πάροδο των ημερών, η τρομοκρατική αυτή δραστηριότητα, στην οποία μετείχαν όργανα της Χωροφυλακής και των ΤΕΑ, εντεινόταν. Παρά τις εκκλήσεις και τις διαμαρτυρίες και ενώ ο Τύπος ήταν γεμάτος, καθημερινά, από σχετική ειδησεογραφία, η κυβέρνηση Δόβα αδρανούσε πλήρως.

Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση, ο Γ. Παπανδρέου έστειλε την 19 Οκτωβρίου σ’ όλους τους υποψήφιους της Ε.Κ. το ακόλουθο τηλεγράφημα:

Μετάβαση σε: Επόμενη >>