Category Archives: Αποτελέσματα προεδρικών εκλογών Κύπρου

Political Pedia  >  

Προεδρικές Εκλογές Κύπρου (1959)

Με βάση τις Συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου που υπογράφηκαν στις 19 Φεβρουαρίου 1959, και για να καταστεί δυνατή η μεταβίβαση της εξουσίας στην Κυπριακή Δημοκρατία εγκαθιδρύθηκαν:

α) “Μικτή Επιτροπή Κύπρου” (Συνταγματική) με την εντολή να αποπερατώσει το Σχέδιο Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας με βάση τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου.

β) “Μεταβατική Επιτροπή στην Κύπρο” σκοπός της οποίας ήταν να καταρτίσει σχέδια προσαρμογής και αναδιοργάνωσης της κυβερνητικής μηχανής για τη μεταβίβαση της εξουσίας στην ανεξάρτητη Κυπριακή Δημοκρατία. Η Επιτροπή αυτή αποτελείτο από τον Κυβερνήτη, τους ηγέτες της Ελληνοκυπριακής και Τουρκοκυπριακής κοινότητας και άλλους Έλληνες και Τούρκους της Κύπρου.

γ) “Μικτή Επιτροπή στο Λονδίνο” που αποτελείτο από ένα αντιπρόσωπο των Κυβερνήσεων Ελλάδας, Τουρκίας και Μ. Βρετανίας και από ένα αντιπρόσωπο της κάθε κοινότητας της Κύπρου. Έργο της Επιτροπής ήταν να προπαρασκευάσει τις τελικές συμβάσεις για την εφαρμογή όσων συμφωνήθηκαν στη Διάσκεψη του Λονδίνου.

Έτσι, στις 2 Απριλίου 1959 σχηματίστηκε η Μεταβατική Επιτροπή που επείχε θέση προσωρινής κυβέρνησης. Η Μεταβατική Επιτροπή (Μεταβατικό Υπουργικό Συμβούλιο) απαρτίζετο από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και τον Τουρκοκύπριο Φαζίλ Κουτσούκ και δέκα Υπουργούς (7 Ελληνοκύπριους και 3 Τουρκοκύπριους). Τα μέλη της Επιτροπής είχαν συμβουλευτική μόνο ψήφο, μετείχαν όμως στη λήψη αποφάσεων για τις διευθετήσεις για τη μεταβίβαση της διακυβέρνησης του νησιού. Τα μέλη του Πρώτου Υπουργικού Συμβουλίου ήταν:

Πασχάλης Πασχαλίδης (Εμπορίου και Βιομηχανίας)
Γλαύκος Κληρίδης (Δικαιοσύνης)
Πολύκαρπος Γεωρκάτζης (Εργασίας)
Αντώνης Γεωργιάδης (Συγκοινωνιών και Δημοσίων Έργων)
Τάσσος Παπαδόπουλος (Εσωτερικών)
Ρηγίνος Θεοχάρης (Οικονομικών)
Niazi Maniera (Υγείας)
Osman Orek (Αμύνης)
Fazil Plumer (Γεωργίας)

Τον Απρίλη 1959, ιδρύεται το Ενιαίο Δημοκρατικό Μέτωπο Αναδημιουργίας (ΕΔΜΑ) από αγωνιστές της ΕΟΚΑ, ως η πολιτική τους έκφραση. Την ίδρυση του ΕΔΜΑ χαιρέτισαν τόσο ο Μακάριος όσο και ο Γεώργιος Γρίβας.

Εκτός από το ΕΔΜΑ και το ΑΚΕΛ ιδρύθηκε στις 17.11.59 η Δημοκρατική Ένωση Κύπρου με επικεφαλής τον Θεμιστοκλή Δέρβη και Ιωάννη Κληρίδη, που επείχε θέση αντιπολίτευσης και σ’ αυτήν προσχώρησαν όσοι διαφωνούσαν με το Μακάριο, καθώς και η Ενωτική Παράταξη του Μητροπολίτη Κερήνειας Κυπριανού.

Οι πρώτες προεδρικές εκλογές έγιναν στις 13.12.1959.

Υποψήφιοι σ’ αυτές ήταν οι:

Αρχιεπίσκοπος Μακάριος – υποστηριζόταν από το Πατριωτικό Μέτωπο και Ιωάννης Κληρίδης – υποψήφιος της Δημοκρατικής Ένωσης και υποστηριζόταν από το ΑΚΕΛ.

Τελικά αποτελέσματα

Σύνολο εγγεγραμμένων ψηφοφόρων 238.879
Ψήφισαν 217.956 (91.24%)
Έγκυρα ψηφοδέλτια 216.254
Άκυρα ψηφοδέλτια 1.702
Πήραν: Αρχιεπίσκοπος Μακάριος 144.501 (66.85%)
Ιωάννης Κληρίδης 71.753 (33.15%)
αποχή 20.923 (8.76%)

Έτσι, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος αναδείχθηκε πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας με συντριπτική πλειοψηφία.

Την ίδια μέρα, οι Τουρκοκύπριοι διενήργησαν βάσει του Συντάγματος χωριστές εκλογές για την ανάδειξη Αντιπροέδρου της χώρας. Ο κ. Φαζίλ Κουτσιούκ εκλέγηκε χωρίς ανθυποψήφιο.

Οι επόμενες προεδρικές εκλογές έπρεπε να γίνουν τον Αύγουστο του 1965. Ωστόσο, από το 1959 μέχρι το 1968 δεν έγιναν εκλογές λόγω της έκρυθμης κατάστασης που δημιουργήθηκε από την τουρκοκυπριακή ανταρσία του 1963. Η τουρκοκυπριακή ηγεσία ανάγκασε τότε όλους τους Τουρκοκυπρίους να αποχωρήσουν από την Κυβέρνηση, τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Δημόσια Υπηρεσία. Ενόψει της ανώμαλης αυτής κατάστασης, η Βουλή των Αντιπροσώπων θέσπισε νόμο για παράταση της θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας.