Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Γιάννης Χαλκίδης

Τα χαράματα της 5ης Σεπτεμβρίου 1967 περίπου 100 ένοπλοι άνδρες από Ασφάλεια, Αστυνομία και ΚΥΠ περικυκλώνουν όλο το οικοδομικό τετράγωνο, που βρισκόταν το διαμέρισμα του Χαλκίδη, στην οδό Φιλελλήνων. Προφανώς είχαν πληροφορίες από τους χαφιέδες του καθεστώτος. Οι ένοπλοι ορμούν με κραυγές, ύβρεις και πυροβολισμούς στον αέρα, στη γιάφκα του ΠΑΜ, αναστατώνοντας και τρομοκρατώντας τους κατοίκους της περιοχής.

Ο Χαλκίδης επιχείρησε να διαφύγει από το παράθυρο του διαμερίσματος, αλλά τραυματίστηκε από ριπή πολυβόλου. Ακολούθησαν πυκνοί πυροβολισμοί από τα μπαλκόνια και τις ταράτσες των γύρω πολυκατοικιών, που ήταν ακροβολισμένοι άνδρες των διωκτικών αρχών, κατά του διαμερίσματος, όπου εκτός από τον ίδιο υπήρχαν και άλλοι σύντροφοί του, όλοι άοπλοι.

Ο Χαλκίδης, αν και αιμορραγούσε από το τραύμα, πήδηξε από το μπαλκόνι του διαμερίσματός του στον ακάλυπτο χώρο της πολυκατοικίας. Πέρασε με μεγάλη δυσκολία τα πίσω κιγκλιδώματα και τις μάντρες των γύρω οικοδομών και κατευθύνθηκε τρικλίζοντας προς μια μικρή αλάνα, που οδηγούσε στην οδό Κωνσταντινουπόλεως, για να σωθεί. Εκεί έπεσε στο έδαφος εξαντλημένος από την αιμορραγία του τραύματός του και την υπερπροσπάθεια να διαφύγει. Τον ακολουθούσε ένας ένοπλος αστυνομικός κι εκεί που τον βρήκε πεσμένο τον εκτέλεσε από απόσταση ενός μέτρου, αδειάζοντας πάνω του τις σφαίρες του περιστρόφου του.

Οι περισσότεροι από τους συντρόφους του Γ. Χαλκίδη συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στην Υποδιεύθυνση Εθνικής Ασφαλείας στον Βαρδάρη. Εκεί, με την παρουσία του διοικητή της ΚΥΠ Θεσσαλονίκης, Στ. Καραμπέρη, βασανίστηκαν άγρια για να αποκαλύψουν ονόματα συνεργατών τους και μελών του ΠΑΜ Θεσσαλονίκης, χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Οι συλληφθέντες στο σπίτι του Χαλκίδη μαζί με άλλους αντιστασιακούς δικάστηκαν, την 16 Νοεμβρίου 1967, στο Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης, στη γνωστή δίκη των 41. Δύο καταδικάστηκαν σε ισόβια, 22 σε ποινές από 20 έως 5 χρόνια κάθειρξη και 17 αθωώθηκαν.

Η υπ’ αριθ. 1894/5.9.1967 ιατροδικαστική έκθεση του ιατροδικαστή Κ. Ροβύθη αναφέρει ότι ο νεκρός Χαλκίδης έφερε, εκτός των άλλων, και δύο τυφλά τραύματα: στο ένα η σφαίρα μπήκε από τον αριστερό γλουτό στην κοιλιακή χώρα και στο άλλο η σφαίρα μπήκε από την αριστερή ωμοπλάτη στον θώρακα και τρύπησε τον πνεύμονα. Ήταν, προφανώς, τα θανάσιμα τραύματα που προκλήθηκαν από το περίστροφο του αστυνομικού, όταν ο Χαλκίδης εξαντλημένος ήταν πεσμένος στο έδαφος.

Το φέρετρο με το νεκρό στάλθηκε σφραγισμένο στους δικούς τους για να τον θάψουν. Το συνόδευαν αστυνομικοί, που απαγόρευαν σε συγγενείς και φίλους να πλησιάσουν. Τα αδέλφια του, όμως, βρήκαν το θάρρος και παρά την απαγόρευση άνοιξαν το φέρετρο. Τότε διαπίστωσαν ότι ο Γιάννης Χαλκιδης έφερε πολλαπλά τραύματα από τα πυροβόλα όπλα των διωκτών του.

Λίγους μήνες μετά την επιβολή της δικτατορίας, η στρατιωτική Χούντα και η Αστυνομία, που συνεργαζόταν μαζί της, αποκάλυψαν στη Θεσσαλονίκη το φρικτό πρόσωπο του τυραννικού καθεστώτος με τη δολοφονία του Χαλκίδη.
Παρά τη λογοκρισία και την τρομοκρατία που επικρατούσε, η δολοφονία του Χαλκίδη μαθεύτηκε και αναστάτωσε τους πολίτες.

Η αναστάτωση αυτή ανάγκασε τον στρατιωτικό διοικητή Θεσσαλονίκης Δημ. Τασόπουλο να κινηθεί αυτεπάγγελτα εναντίον των αστυνομικών οργάνων, που είχαν πάρει μέρος στην επιχείρηση, για παράβαση καθήκοντος, χωρίς να υπάρξει συνέχεια. Αντίθετα, ένα χρόνο αργότερα, οι δράστες τιμήθηκαν με ειδικές διακρίσεις ως επίσημη αναγνώριση των υπηρεσιών τους.

Στο υπ’ αρίθ. 298/1968 φύλλο της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως δημοσιεύεται:
«Δια Β. Δ. δημοσιευθέντος εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως απονέμεται το μετάλλιον ανδραγαθίας εις τους: αντισυνταγματάρχην Δ. Σταματόπουλον, υπομοίραρχον Ν. Τετραδάκον, υπομοίραρχον Τ. Δίπλαν, ανθυπασπιστήν Β. Καραμήτσον, ενωματάρχην Β. Σταματελόπουλον και χωροφύλακας: Α. Οικονόμου, Π. Τσιαραμίδη, Γ. Ζάχαρη. Τα μετάλλια απονέμονται δια τον λόγον ότι ούτοι εις συμπλοκήν μετ’ αναρχοκομμουνιστών εν Θεσσαλονίκη την 4ην Σεπτεμβρίου 1967 εξέθεσαν την ζωήν των εις σοβαρόν κίνδυνον. Έπίσης εις τον ανθυπασπιστήν Δ. Μητρομάραν απονέμεται το μετάλλιον αξίας».

Ο Δ. Σταματόπουλος ήταν διοικητής της Εθνικής Ασφαλείας Θεσσαλονίκης και ο Ν. Τετραδάκος ήταν διοικητής του Παραρτήματος Ασφαλείας του Γ’ Αστυνομικού Τμήματος Θεσσαλονίκης. Θα ξανασυναντήσουμε τον Δ. Σταματόπουλο να εμπλέκεται ενεργά στη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γιώργου Τσαρουχά την 9 Μαΐου 1968.

Λίγες μέρες μετά τη δολοφονία του Γιάννη Χαλκίδη έγιναν τα εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Στις τελετές των εγκαινίων, που είχε δοθεί πανηγυρικό εθνοσωτήριο χρώμα, παρευρίσκονταν όλα τα στελέχη του δικτατορικού καθεστώτος.

Την ημέρα των εγκαινίων, μέλη του ΠΑΜ Θεσσαλονίκης ανατίναξαν με βόμβα τον υποσταθμό της ΔΕΗ στο συνοικισμό Δόξα, κοντά στο Καυταντζόγλειο Στάδιο. Αποτέλεσμα ήταν να διακοπεί για λίγα λεπτά η ηλεκτροδότηση. Μεγάλη αναστάτωση και ανησυχία, όμως, προκλήθηκε στους απριλιανούς πραξικοπηματίες, που πίστευαν ότι ελέγχουν απόλυτα την κατάσταση.

Τα μέλη του ΠΑΜ που πήραν μέρος στην αντιστασιακή πράξη της ανατίναξης του υποσταθμού της ΔΕΗ ήταν: Αλέκος Ιωσηφίδης, Θεόδωρος Καζέλης, Αργύρης Μπάρας, Αλέκος Παπαλεξίου, Νάντης Χατζηγιάννης, Έλλη Στεφανίδου, Γρηγόρης Παντής κ.ά. Οι Χατζηγιάννης και Παντής ήταν συγκάτοικοι του Γιάννη Χαλκίδη και είχαν τραυματιστεί από τους χουντικούς την 5 Σεπτεμβρίου 1967, που δολοφονήθηκε ο Χαλκίδης.

Η ενέργεια αυτή των μελών του ΠΑΜ έγινε γνωστή από στόμα σε στόμα και δημιούργησε ελπίδες στους κατοίκους της Θεσσαλονίκης για λίγο φως στο σκοτάδι της δικτατορίας.

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη