Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Ο εφιάλτης του Χορτιάτη

Τον ίδιο μήνα, το Τάγμα Βρεττάκου συμμετείχε στην εκκαθαριστική «Επιχείρηση Κότσυφας» σε συνεργασία με Γερμανούς.

Την 19.02.1944 αντιστασιακές οργανώσεις τα αποκήρυξαν και καταδίκασαν με την ακόλουθη δήλωση:
«Αι υπογεγραμμέναι οργανώσεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, του ΕΔΕΣ, της ΕΚΚΑ, η Ελληνική Στρατιωτική Διοίκησις Αιγύπτου, η Στρατιωτική Αποστολή εν Ελλάδι, δια των εντεταλμένων αντιπροσώπων των δηλούν και διακηρύσσουν τα κάτωθι:

1) Θεωρούν την κυβέρνησιν Ράλλη και όλους όσοι την απαρτίζουν, ως όργανα εξυπηρετήσεως των κατακτητών της Ελλάδος, υποβοηθούντα εις την παντοειδή κατατυράννησιν και εξόντωσιν του ελληνικού λαού και καταπολέμησιν του εθνικού αγώνος ως και του αγώνος των συμμάχων εθνών.

2) Θεωρούν όλους όσοι κατετάγησαν εις τα οργανωθέντα υπό ης κυβερνήσεως Ράλλη, εξοπλισθέντα και καθοδηγούμενα υπό των κατακτητών σώματα ειδικής ασφαλείας, τάγματα ευζώνων και χωροφυλακήν και παν άλλο παρόμοιον δημιούργημα των κατακτητών και του Ράλλη ως εχθρούς του έθνους, εγκληματίας πολέμου υπολόγους εις αυτό δια πράξεις προδοσίας.

3) Καλούν τους ανήκοντας εις τα άνω σώματα ν’ αποχωρήσουν αμέσως από αυτά. Ουδεμία δικαιολογία οιασδήποτε φύσεως, μετά την παρούσα ειδοποίησιν ισχύει».

Τη δήλωση υπέγραφαν για το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ οι Στέφ. Σαράφης και Π. Ρούσσος, για τον ΕΔΕΣ οι Π. Νικολόπουλος και Κομν. Πυρμάγλου, για την ΕΚΚΑ οι Δ. Ψαρρός και Γ. Καρτάλης, για τις Ελληνική Στρατιωτική Διοίκησιν Αιγύπτου και Στρατιωτική Αποστολή εν Ελλάδι ο Κρις Γουντχάουζ.

Την 26.02.1944 τα «Τάγματα» συμμετείχαν σε επιδρομή στην Αχαΐα, τον Μάρτιο του ίδιου χρόνου σε Λακωνία και Μεσσηνία, όπου δεν έδειξαν κανένα οίκτο για τον πληθυσμό, και τον Απρίλιο πάλι σε Αχαΐα και Ηλεία, όπου φέρθηκαν με μεγάλη βαρβαρότητα. Τα «Τάγματα» βοήθησαν, επίσης, στη φύλαξη των Εβραίων της Πάτρας, που στάλθηκαν στο Άουσβιτς. Συμμετείχαν, ακόμη, στην προετοιμασία της «Επιχείρησης Καλάβρυτα», που κατέληξε στη σφαγή.

Στην Εύβοια το εκεί Τάγμα έμεινε διαβόητο για την απειθαρχία και τη βι-αιότητά του, επιδιδόμενο σε εκβιασμούς και μαύρη αγορά.

Τα «Τάγματα Ασφαλείας» έκαναν και αρκετές εκτελέσεις ως αντίποινα για φόνους Γερμανών από αντάρτες. Η μακάβρια πορεία έχει ως εξής: 15.03.1944 εκτέλεσαν 200 κομμουνιστές στην Πάτρα, Μάρτιος 1944 εκτέλεσαν 40 στην Καλαμάτα, 25.04.1944 τουφέκισαν 110, με πρωτοβουλία του Παπαδόγκωνα σε αντίποινα για τη δολοφονία από τους αντάρτες του Γερμανού στρατηγού Κρεχ, που εκτιμούσε. 31.07.1944 το Τάγμα Αγρινίου απαγχόνισε στα Καλύβια 60 ΕΛΑΣίτες αιχμαλώτους.

Τον Μάιο 1944 οι Γερμανοί κήρυξαν την Πελοπόννησο ζώνη πολέμου και απαγόρευσαν την επικοινωνία, τις συγκεντρώσεις, τις μετακινήσεις, την κυκλοφορία το βράδυ, με ποινή σύλληψης ή θανάτου. Οι άνδρες των «Ταγμάτων» ανέλαβαν την τήρηση της εφαρμογής των μέτρων.

Ο όρος «Τάγματα Ασφαλείας» με τη σημασία που του αποδόθηκε για τα «Τάγματα Ευζώνων» κυρίως από την ελληνική προπαγάνδα της εποχής εκείνης. Για την ιστορική ακρίβεια, Τάγματα Ασφαλείας, την περίοδο αυτή, ήταν εκείνα που δημιούργησαν οι Γερμανοί για τον αστυνομικό έλεγχο του ελληνικού χώρου. Αυτά ήταν τα Ι και ΙΙΙ «Αστυνομικά Τάγματα Εθελοντών», που συγκροτούνταν από Ιταλούς πλαισιωμένοι από Γερμανούς και στελέχωναν την «Ειδική Υπηρεσία Ασφαλείας», στην οποία υπαγόταν το διαβόητο κτίριο της οδού Μέρλιν, χαρακτηριζόμενο «ανακριτικό κέντρο», και το στρατόπεδο Χαϊδαρίου.

Επίσης υπήρχαν 3 «Τάγματα Βέρνερ», που συγκροτούνταν από Έλληνες σλαβόφωνους της Μακεδονίας (κομιτατζήδες), όπως και άλλα 19 τμήματα εθελοντών, που τοποθετήθηκαν σε διάφορες πόλεις εκτός από νησιά. Τα δε «Τάγματα Ευζώνων» οι Γερμανοί τα αποκαλούσαν στις επίσημες αναφορές τους «Ευζωνικά Τάγματα». Μάλιστα, τα τελευταία ήταν στα μόνα που οι Γερμανοί αναγνώρισαν σπουδαίες και αξιοσημείωτες επιτυχίες κατά του κομμουνισμού, σύμφωνα με την από 02.11.1944 έκθεση του Ανώτερου Διοικητή των «SS» στην Ελλάδα, Σιμάνα.

Μετά την αποχώρηση των Γερμανών τα «Τάγματα» πολιορκήθηκαν σε διάφορες πόλεις από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ και παραδόθηκαν είτε σ’ αυτές είτε στις βρετανικές δυνάμεις που είχαν έρθει στην Ελλάδα.
Κατά τα «Δεκεμβριανά», τα «Τάγματα» οπλίστηκαν από την κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου και τους Βρετανούς και πολέμησαν στο πλευρό τους στην ένοπλη σύρραξη της Αθήνας, προοίμιο του ελληνικού εμφύλιου.

Αρκετά μέλη των «Ταγμάτων» ενσωματώθηκαν στα Τάγματα Εθνοφυλακής, στρατό που δημιουργήθηκε μετά την Κατοχή, επιδιδόμενοι σε βιαιότητες και εκδικητικές πράξεις εναντίων των αριστερών. Στη λογική της συμμετοχής τους στον εμφύλιο με την πλευρά του κυβερνητικού στρατού, αμνηστεύτηκαν πολλοί από τους καταδικασθέντες, μερικοί από τους οποίους ακολούθησαν καριέρα στον Ελληνικό Στρατό.

Ο Παπαδόγκωνας, που σκοτώθηκε κατά τα «Δεκεμβριανά», προάχθηκε μετά θάνατο με βάση κατοχικούς νόμους (η προαγωγή αποσύρθηκε ως «λάθος» μετά την κατακραυγή). Ο εμπνευστής των «Ταγμάτων» Ι. Ράλλης αθωώθηκε από το δικαστήριο δοσιλόγων, όπως και ο Θ. Πάγκαλος, για τη δημιουργία των «Ταγμάτων», αλλά καταδικάστηκε για εσχάτη προδοσία και πέθανε στη φυλακή το 1946.

Αν και τα μέλη των «Ταγμάτων Ασφαλείας» μετά των εμφύλιο πόλεμο βρέθηκαν στην πλευρά των νικητών, ουδέποτε κατάφεραν να κερδίσουν ευρεία συμπάθεια ή έστω ανοχή. Μέχρι σήμερα ο χαρακτηρισμός «ταγματασφαλίτης» είναι στη λαϊκή κουλτούρα ύβρις, συνώνυμη της προδοσίας και του δοσιλογισμού.

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη