Political Pedia  >   Υπουργεία

Υπ. Εσωτερικών

Υπουργείο ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
Ένα από τα πρώτα επτά υπουργεία (Γραμματείες της Επικρατείας) που ιδρύθηκαν από τον βασιλιά Όθωνα των Βίττελσμπαχ το 1833 ήταν και εκείνο των Εσωτερικών. Το ιδρυτικό Διάταγμα της 03.04.1833 «Περί σχηματισμού και της αρμοδιότητος της επί των Εσωτερικών Γραμματείας» (ΦΕΚ 14/13.04.1833), που έδινε στο Υπουργείο πλήθος αρμοδιοτήτων, προέβλεπε: «Εις την αρμοδιότητα της επί των Εσωτερικών Γραμματείας υπάγονται:

α’. Η επιτήρησις εις τα όρια του Βασιλείου, και η διαφύλαξις αυτών, αν ήθελε συμπέση η υπόθεσίς τις περί ορίων, θέλει συνεννοείσθαι η επί των Εσωτερικών Γραμματεία με την επί των Εξωτερικών Γραμματεία
β’. Η διατήρησις και ανάπτυξις του πολιτεύματος του Βασιλείου, των εντός του Κράτους ηγεμονικών δικαιωμάτων (regales) του Βασιλέως, των πολιτικών δικαιωμάτων πάσης Κοινότητος και παντός πολίτου, η υποστήριξις των νόμων περί εκλογής συναθροίσεως των Συμβούλων των Δήμων, Επαρχιών και Νομών, και περί των συζητήσεων αυτών
γ’. Η διαίρεσις του Κράτους και ο σχηματισμός Δήμων, Επαρχιών και Νομών

δ’. Η στρατιωτική απογραφή, τα περί πορείας και επιστρατεύσεως των στρατιωτών, και ο διοργανισμός της πολιτοφυλακής
ε’. Η εξασφαλιστική Αστυνομία, και επομένως αι γενικαί διατάξεις προς διατήρησιν της κοινής ησυχίας και ευταξίας, προς υποστήριξιν των υπαρχόντων κατά των μυστικών εταιριών, περί διαβατηρίων, και περί ψωμοζητών και αγυρτών νόμων, η διεύθυνσις της πολιτικής φρουράς, καθ’ όσον αφορά τα της δημοσίου ασφαλείας, και η διάταξις περί της μεταθέσεως αυτής
στ’. Η σύστασις και ο αρμόδιος διοργανισμός των επανορθωτικών και προς ενασχόλησιν των εν αυτοίς διωρισμένων Καταστημάτων, και η επιτήρησις εις την διοίκησιν αυτών

ζ’. Η σύστασις και ο διοργανισμός των ποινικών ειρκτών κατά τους περί τούτου διορισμούς του Ποινικού Κώδηκος, η ανωτέρα διεύθυνσις της διοικήσεώς των
η’. Τα περί πτωχών, και τα προς περίθαλψιν των πενιτευόντων συστηθησόμενα καταστήματα
θ’. Τα πυρασφαλιστικά και λοιπά προς κατάπαυσιν της από τα στοιχεία προερχομένης βλάβης Καταστήματα, η φροντίς περί της περιθάλψεως των βλαφθέντων
ι’. Η εισαγωγή ευρυθμίας των οικοδομών εις τας πόλεις και εις τα χωριά, η φροντίς περί καταστρώσεως ευρύθμων γενικών σχεδίων δια πόλεις και χωριά, και η επαγρύπνησις εις την διατήρησιν των τοιούτων διατάξεων
ια’. Η επαύξησις της δημοσίου πίστεως (credit) δια καταστημάτων εφαρμοσμένων εις την περίστασιν

ιβ’. Η εμψύχωσις και προστάτευσις ελευθέρου κατά το εσωτερικόν εμπορίου, η σύστασις εμπορικών πανηγύρεων (foires), και αγορών (marches), και τα περί αγορανομίας
ιγ’. Η υποστήριξις της αγρονομίας, η απομάκρυνσις όλων των κατά της προοδεύσεως αυτής εμποδίων, η διατήρησις της ελευθερίας εκάστου πολίτου εις το να κατέχη και να διαθέτη ελευθέρως την ακίνητον περιουσίαν του, η ανεμπόδιστος ανάπτυξις της αγρονομικής βιομηχανίας δια καταλλήλων περί καλλιεργείας νόμων, η επαύξησις και βελτίωσις της κτηνοτροφίας, της καλλιεργείας των ελαιώνων και της δενδροκομίας, η εμψύχωσις της καλλιεργείας του μεταξίου και της φυτεύσεως διαφόρων δια το εμπόριον διωρισμένων φυτών, καθ’ όσον το κλίμα και η ποιότης της γης ήθελαν το επιτρέψει

ιδ’. Η επαύξησις και εμψύχωσις των βαναύσων τεχνών, των χειρουργοστασίων (manifactures), και πυρουργοστασίων (fabriques), η φροντίς περί συστάσεως βαναυστικών και πολυτεχνικών σχολείων εκ συμφώνου με την επί των Εκκλησιαστικών και Δημοσίου Εκπαιδεύσεως Γραμματείας
ιε’. Η επαύξησις και αναζωογόνησις του εμπορίου, η εισαγωγή ομοιοτίμων μέτρων και σταθμών, και η υποστήριξις των περί τούτου προσδιορισμών
ις’. Η σύστασις καταλλήλων ταχυδρομείων, ο διοργανισμός και η διεύθυνσις της υπηρεσίας των
ιζ’. Η ανωτάτη διεύθυνσις της οδοποιίας, γεφυροποιίας και των υδραυλικών εργασιών, η φροντίς περί της συγκοινωνίας διαφόρων μερών του Κράτους δια καταλλήλων οδών εκ συμφώνου με την επί των Στρατιωτικών Γραμματείαν, η γνωμοδότησις περί δικαίων προσδιορισμών αφορώντων την φοροθεσίαν δια τα έξοδα της οδοποιίας, γεφυροποιίας και υδραυλικών εργασιών και η διατήρησις των περί τούτων εκδοθησομένων νόμων

ιη’. Η υποστήριξις των επιθυμούντων να μεταναστεύσουν εις το ελληνικό Κράτος, και η σύνταξις καταλλήλου περί της διευθύνσεως των νέων αποικιών σχεδίου, η διατήρησις των περί τούτων διατάξεων
ιθ’. Η υγειονομική Αστυνομία, επομένως η σύστασις και διατήρησις των αναγκαίων υγειονομικών καταστημάτων τόσον εις το εσωτερικόν του τόπου, καθώς και εις τα σύνορα, προ πάντων δε εις τους λιμένας, η πρότασις περί των εκδοθησομένων κατά της παρεισφρήσεως της πανώλους νόμων, και η υποστήρηξις αυτών, αι διατάξεις κατά της περαιτέρω διαδόσεως των εκραγεισών επιδημιών και επιζωοτίων, αι διατάξεις περί αναθεωρήσεως των νεκρών (νεκραυτοψίας), και περί διαδόσεως των κατά τα φαινόμενα νεκρών (morten appearance), οι προσδιορισμοί περί της συστάσεως νεκροταφείων, η σύστασις και ο αρμόδιος διοργανισμός των νοσοκομείων δια τους ασθενείς ή δια τους φρενοβλαβείς, αι διατάξεις προς κατάργησιν των μετερχομένων την ιατρικήν αμαθών και ανεξεταστέων ιατρών, η σύστασις μαιευτικών και χειρουργικών σχολείων, η εκπαίδευσις αξίων κτηνιάτρων, η φροντίς δια την εκπαίδευσιν των φαρμακοποιών, η υποστήριξις των κατά πάσης ιατρικής απειροτεχνίας εκδοθησομένων νόμων, αι διατάξεις περί σχηματισμού των φαρμακοπωλείων, η επίθεσις των ιατρικών και των φαρμακοπωλικών φόρων, η επιτήρησις εις όλους τους διωρισμένους εις δημοσίαν επί της ιατρικής υπηρεσίαν, καθώς και εις του έχοντας την άδειαν να μετέρχονται την ιατρικήν ή κλάδον αυτής

κ’. Η επί της ηθικής Αστυνομία
κα’. Η ανωτάτη επαγρύπνησις εις την διοίκησιν και η διαχείρησιν της περιουσίας των Κοινοτήτων, καθώς και η υποστήρηξις και των περί τούτων νόμων και όσων αφορώσι την οικονομίαν των κατά τους Δήμους και Νομούς Κοινοτήτων, η πρόοδος και η ανάπτυξις της υπηρεσίας των Κοινοτήτων
κβ’. Αι προτάσεις περί διορισμού ή παραίτησις όλων των δια τους διαφόρους κάδους της εσωτερικής διοικήσεως αναγκαίων υπαλλήλων, η φροντίς περί ανακαινίσεως και διατηρήσεως των αναγκαίων δια την υπηρεσίαν οικοδομών
κγ’. Η εκτέλεσις των δοθεισών εις τας διαφόρους της εσωτερικής διοικήσεως Αρχάς οδηγιών, αν δε ήθελον προκύψει συγκρούσεις περί αρμοδιότητος μεταξύ αυτών και άλλων Αρχών, προ πάντων των δικαστηρίων, η επί των Εσωτερικών Γραμματεία θέλει διαλύει τας συγκρούσεις ταύτας κατά την έννοιαν των νόμων και των διαταγμάτων

κδ’. Η κατάστρωσις εντελούς πολιτογραφείας του Βασιλείου».
Το μεγάλο εύρος των αρμοδιοτήτων που περιλάμβανε διατάξεις για τη διοικητική διαίρεση του κράτους, τη δημόσια τάξη, την αγροτική και βιομηχανική ανάπτυξη, το εμπόριο, τη δημόσια υγεία καθώς και διατάξεις κοινωνικού χαρακτήρα, ήταν επόμενο, ότι με τη πάροδο του χρόνου, την αύξηση των αναγκών και τον εκσυγχρονισμό του κράτους, να αποτελέσουν τη βάση για τη δημιουργία ειδικών υπουργείων, όπως θα δούμε πιο κάτω.
Το 1935 η δικτατορική κυβέρνηση Γ. Κονδύλη θεσπίζει τον Α.Ν. «Περί ιδρύσεως υφυπουργού παρά τω υπουργείω Εσωτερικών» (ΦΕΚ 463/ 14.10.1935), που προέβλεπε:
«παρά τω υπουργείω Εσωτερικών καθίσται θέσις υφυπουργού εις όν υπάγεται εφεξής άπασα η αρμοδιότης της αγορανομικής υπηρεσίας»
Έτσι η περί την αγορανομία αρμοδιότητα αφού περιπλανήθηκε στους υφυπουργους παρά τω πρωθυπουργώ και για μικρό χρονικό διάστημα στο υπουργείο Υγιεινής επανήλθε στο υπουργείο Εσωτερικών, απ’ όπου ξεκίνησε.

Το 1936 η δικτατορική κυβέρνηση Ι. Μεταξά με τον Α.Ν. 4/1936 «Περί καταστάσεως και ετέρου Υφυπουργού παρά τω Υφυπουργείω Εσωτερικών» (ΦΕΚ 343/12.08.1936) δημιούργησε νέα θέση υφυπουργού στον οποίο παραχωρήθηκε η αρμοδιότητα θεμάτων Δημόσιας Ασφάλειας. Ήταν από τα πρώτα μέτρα που πήρε η δικτατορική κυβέρνηση στην προσπάθεια να εδραιώσει με αστυνομικά μέτρα τη θέση της. Τη θέση ανέλαβε ο Κων. Μανιαδάκης, που ήταν ήδη υπουργός Εσωτερικών και συνέδεσε το όνομά του με βασανισμούς, «τον πάγο και το ρετσινόλαδο».

Την 26.12.1936 ο Ι. Μεταξάς αφαίρεσε από τον Κων. Μανιαδάκη το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Εσωτερικών, που τον έκανε πανίσχυρο. Έχουν υπάρξει απόψεις ιστορικών αυτής της περιόδου ότι ο Ι. Μεταξάς προχώρησε σ’ αυτή την απόφαση γιατί και ο ίδιος φοβήθηκε τις εξουσίες του Μανιαδάκη. Πάντως είναι γεγονός ότι μετά τον Μανιαδάκη κανείς άλλος δεν ανέλαβε αυτό το υφυπουργείο.

Η δικτατορική κυβέρνηση Γ. Παπαδόπουλου με το Ν.Δ. 957/1971 «Περί Υπουργικού Συμβουλίου και Υπουργείων» (ΦΕΚ 166/25.08.1971) πολλαπλασίασε τις θέσεις των υφυπουργών δημιουργώντας θέσεις Περιφερειακών Διοικητών με βαθμό υφυπουργού σε επτά Περιφερειακές Διοικήσεις: Αττικής & Νήσων, Κεντρικής & Δυτικής Μακεδονίας, Πελοποννήσου & Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, Θεσσαλίας, Κρήτης, Ηπείρου, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Ήταν μια προσπάθεια της «δικτατορίας των Συνταγματαρχών» να κάνει αισθητή την παρουσία της στην περιφέρεια. Η τελευταία δικτατορική κυβέρνηση του Αδ. Ανδρουτσόπουλου περιόρισε τις Περιφερειακές Διοικήσεις σε μία, εκείνη της Αττικής & Νήσων.

Με τον χρόνο και τη δημιουργία ειδικών υπουργείων οι αρμοδιότητες του υπουργείου Εσωτερικών μειώνονταν για να περιοριστούν σχεδόν σε θέματα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πολιτογράφησης, μετανάστευσης (υπηρεσία διαβατηρίων) καθώς και τον επιτελικό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών.
Παράλληλα με τη μείωση των αρμοδιοτήτων υπεχώρησε και στην κυβερνητική ιεραρχία: από τρίτο που είχε καταταγεί με το Διάταγμα του Όθωνα «Περί σχηματισμού των Γραμματειών» (ΦΕΚ 13/10.04.1833), βρέθηκε στην πέμπτη ή έκτη θέση.

Το 1995 το υπουργείο Εσωτερικών παραχώρησε τη θέση του στο υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης με την ενσωμάτωση σ’ αυτό των αρμοδιοτήτων για τη Δημόσια Διοίκηση από το υπουργείο Προεδρίας της Κυβέρνησης που επίσης καταργήθηκε.
Υπουργείο Εσωτερικών βρίσκεται στις συνθέσεις 8 παράλληλων κυβερνήσεων: μία του κινήματος «ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ» στη Θεσσαλονίκη, τρεις κατοχικές κυβερνήσεις, δύο κυβερνήσεις της Π.Ε.Ε.Α., δύο κυβερνήσεις του Δ.Σ.Ε.

ΠΕΡΙΟΔΟΙ
Σε επίσημες κυβερνήσεις:
α. από 25.01.1833 (κυβέρνηση Σπ. Τρικούπη) μέχρι 06.05.1897 (κυβέρνηση Δημ. Ράλλη).
β. από 21.09.1897 (κυβέρνηση Αλ. Ζαΐμη) μέχρι 01.06.1941 (κυβέρνηση Εμμ. Τσουδερού).
γ. από 04.02.1942 (κυβέρνηση Εμμ. Τσουδερού [εξωτ.]) μέχρι 25.04.1944 (κυβέρνηση Σοφ. Βενιζέλου [εξωτ.]).
δ. από 23.10.1944 (κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου [α]) μέχρι 14.09.1995 (κυβέρνηση Ανδρ. Παπανδρέου).
ε. από 20.09.2007 μέχρι 06.10.2009 (κυβέρνηση Κων. Καραμανλή [β]).
στ. από 17.06.2011 (κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου [β]) μέχρι σήμερα (31.08.2012) (κυβέρνηση Αντ. Σαμαρά).
Σε παράλληλες κυβερνήσεις:
α. από 14.09.1916 μέχρι 13.06.1917 (κυβέρνηση κινήματος «ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ» στη Θεσσαλονίκη).
β. από 30.04.1941 (κατοχική κυβέρνηση Γ. Τσολάκογλου) μέχρι 17.10.1944 (κατοχική κυβέρνηση Ι. Ράλλη).
γ. από 10.03.1944 (1η κυβέρνηση Π.Ε.Ε.Α.) μέχρι 02.09.1944 (2η κυβέρνηση Π.Ε.Ε.Α.).
δ. από 23.12.1947 (1η κυβέρνηση Δ.Σ.Ε.) μέχρι 29.08.1949 (2η κυβέρνηση Δ.Σ.Ε.).

ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ
Επίσημες κυβερνήσεις: 200
Παράλληλες κυβερνήσεις: 8

ΕΝΕΡΓΟΣ ΧΡΟΝΟΣ
Σε επίσημες κυβερνήσεις: 163 χρόνια, 9 μήνες, 16 μέρες.
Σε παράλληλες κυβερνήσεις: 6 χρόνια, 4 μήνες, 18 μέρες.

ΑΠΑΣΧΟΛΗΘΕΝΤΑ ΑΤΟΜΑ
Σε επίσημες κυβερνήσεις:
Στη διάρκεια του ενεργού χρόνου του υπουργείου στις επίσημες κυβερνήσεις έγιναν 391 αλλαγές στην πολιτική του ηγεσία.
Γραμματείς Επικρατείας: 10 (άνδρες)
Υπουργοί: 170 (άνδρες)
Αναπληρωτές Υπουργοί: 8 (7 άνδρες, 1 γυναίκα)
Υφυπουργοί: 71 (άνδρες)
Συνολικά απασχολήθηκαν 247 άτομα (246 άνδρες και 1 γυναίκα).
Σε παράλληλες κυβερνήσεις:
Στη διάρκεια του ενεργού χρόνου του υπουργείου στις παράλληλες κυβερνήσεις έγιναν 12 αλλαγές στην πολιτική του ηγεσία.
Υπουργοί: 8 (άνδρες)
Γραμματείς: 1 (άνδρας)
Υφυπουργοί:1 (άνδρας)
Συνολικά απασχολήθηκαν 10 άτομα (όλα άνδρες).

ΑΞΙΩΜΑ

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ Δημήτριος

25.01.1833 – 02.04.1833

Σπ. ΤΡΙΚΟΥΠΗ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΨΥΛΛΑΣ Γεώργιος

03.04.1833 – 11.10.1833

Σπ. ΤΡΙΚΟΥΠΗ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης

12.10.1833 – 30.05.1834

Αλ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης

31.05.1834 – 19.05.1835

Ι. ΚΩΛΕΤΤΗ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης

20.05.1835 – 12.02.1836

Ι.-Λ. ΑΡΜΑΝΣΠΕΡΓΚ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΜΑΝΣΟΛΑΣ Δρόσος

13.02.1836 – 01.02.1837

Ι.-Λ. ΑΡΜΑΝΣΠΕΡΓΚ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΜΑΝΣΟΛΑΣ Δρόσος

02.02.1837 – 11.04.1837

Ιγν. ΡΟΥΝΤΧΑΡΤ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΟΛΥΖΩΙΔΗΣ Αναστάσιος

12.04.1837 – 28.11.1837

Ιγν. ΡΟΥΝΤΧΑΡΤ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΛΑΡΑΚΗΣ Γεώργιος

29.11.1837 – 19.12.1837

Ιγν. ΡΟΥΝΤΧΑΡΤ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΛΑΡΑΚΗΣ Γεώργιος

20.12.1837 – 29.12.1839

Κων. ΖΩΓΡΑΦΟΥ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ Νικόλαος

30.12.1839 – 07.03.1840

Κων. ΖΩΓΡΑΦΟΥ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ Νικόλαος

08.03.1840 – 23.06.1841

ΟΘΩΝΑ των Βίττελσμπαχ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ Αλέξανδρος

24.06.1841 – 09.08.1841

ΟΘΩΝΑ των Βίττελσμπαχ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ Δημήτριος

10.08.1841 – 02.09.1843

ΟΘΩΝΑ των Βίττελσμπαχ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ Ρήγας

03.09.1843 – 11.02.1844

Ανδρ. ΜΕΤΑΞΑ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΛΟΝΤΟΣ Ανδρέας (α)

12.02.1844 – 29.03.1844

Κων. ΚΑΝΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΛΟΝΤΟΣ Ανδρέας (α)

30.03.1844 – 05.08.1844

Αλ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης

06.08.1844 – 01.11.1846

Ι. ΚΩΛΕΤΤΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ Νικόλαος

02.11.1846 – 05.04.1847

Ι. ΚΩΛΕΤΤΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ Ρήγας

06.04.1847 – 04.09.1847

Ι. ΚΩΛΕΤΤΗ
Μετάβαση σε: Επόμενη >>