Political Pedia  >   Πολιτικές δολοφονίες

Γιάννης Ζέβγος

Ο άνθρωπος, λοιπόν, που κλήθηκε να παίξει το ρόλο του εκτελεστή, ο Χρ. Βλάχος, είχε σχέση με τον μηχανισμό με το μηχανισμό του ΕΑΜ και κατά συνέπεια θα μπορούσε να παρακολουθεί τις κινήσεις ενός αριστερού στελέχους χωρίς να κινήσει υποψίες, αν γινόταν αντιληπτός. Ένα άλλο στοιχείο, που τον έκανε ιδανικό για τη δολοφονία του Ζέβγου, ήταν ότι παραδόθηκε στις ελληνικές αρχές, αφού έφυγε (εκδιώχθηκε ή δραπέτευσε) από το στρατόπεδο Μπούλκες της Γιουγκοσλαβίας.

Ένα τέτοιο άτομο θα μπορούσε να γίνει εύκολα όργανο κυβερνητικών, που θα του υπόσχονταν μια καλύτερη και προνομιούχα ζωή, θα μπορούσε, όμως, να γίνει όργανο και των ανταρτών που θα το έριχναν στο κυβερνητικό στρατόπεδο για να το εκθέσουν. Σε μια εποχή Εμφυλίου Πολέμου δύσκολα θ’ αποφάσιζε να μεταπηδήσει από την πλευρά του ΕΑΜ στην κυβερνητική πλευρά, ενώ μάλιστα είχε καταφύγει σε σοσιαλιστική χώρα. Συνήθως μια τέτοια ενέργεια συνοδευόταν ή από υποσχέσεις ή από αποστολή.

Ο Χρ. Βλάχος δεν παραδέχτηκε ποτέ τέτοιο ρόλο. Δικαιολόγησε την πράξη του σαν αυθόρμητη ενέργεια για να ξεπλύνει κάποιο χρέος τιμής.

Η δικαιολογία βεβαίως ήταν εντελώς γελοία και κανένας δεν την πίστεψε, δεδομένου ότι στη Μακεδονία, απ’ όπου καταγόταν ο δράστης (Σέρρες) δεν υπάρχει παράδοση εγκλημάτων για λόγους τιμής ούτε κατά αυτουργών, ούτε, πολύ περισσότερο, κατά ομοϊδεατών τους. Το χέρι του δολοφόνου το είχε οπλίσει το αυταρχικό κράτος και το στενά συνεργαζόμενο μαζί του παρακράτος των τραμπούκων.

Στα απομνημονεύματα της Καίτης Ζέβγου, που εκδόθηκαν τον Δεκέμβριο 1980 με τον τίτλο Με το Γιάννη Ζέβγο στο Επαναστατικό Κίνημα διαβάζουμε:«… Στις αρχές του Φλεβάρη του 1947 πήγε στη Θεσσαλονίκη διαπιστευμένος από την Κ.Ε. του ΕΑΜ στην Επιτροπή του Ο.Η.Ε. που ερευνούσε την κατάσταση όπως είχε διαμορφωθεί στην ύπαιθρο μετά την συμφωνία της Βάρκιζας [...]
Η προσπάθεια του Ζέβγου, μόλις πάτησε το πόδι του στη συμπρωτεύουσα ήταν, με αλλεπάλληλες καταγγελίες [...] που αναφέρονταν σε αδιάσειστα γεγονότα τραμπουκισμών, τρομοκρατίας, να θέσει την αντιπροσωπεία του Ο.Η.Ε. μπροστά στις ευθύνες της [...]

Το τελευταίο άρθρο του Ζέβγου που δημοσιεύτηκε στον “Αγωνιστή” της Θεσσαλονίκης, 13 μέρες πριν την δολοφονία του, τιτλοφορούνταν: “όχι άλλο αίμα”. Την Πέμπτη 20.3.47 περί τις 10.30, ο Ζέβγος πήγε στα γραφεία της εφημερίδας “Αγωνιστής”. Έγραψε επιστολή προς την Επιτροπή Έρευνας του Ο.Η.Ε., γεμάτη από νέα στοιχεία για τις παραβιάσεις που γίνονταν από μέρους των παρακρατικών και των αρχών για την τρομοκρατία και ζητούσε την κατάπαυσή της. “…Φέρομεν εις γνώσιν της Επιτροπής Υμών τας διώξεις και τας συνωμοσίας αι οποίαι γίνονται τώρα, οπότε ακόμη η Υμετέρα Επιτροπή ευρίσκεται εις την Ελλάδα [...] Η Ελλάδα χρειάζεται συμφιλίωση για να σταματήσει η αιματοχυσία…”.

Από εκεί κατευθύνθηκε στο οδοντοϊατρείο της Στάσας Κεφαλίδου και μετά θα πήγαινε στο εστιατόριο «Ελβετικόν» όπου γευμάτιζε κάθε μέρα. Στις 1 και 10’ στο πεζοδρόμιο της οδού Αγίας Σοφίας μπροστά στην κλινική Εξηντάρη [...] τον χτύπησαν από πολύ μικρή απόσταση. Δολοφόνος ο Βλάχος.

[...] Το άλλο το πρωί πήραμε το αεροπλάνο για τη Θεσσαλονίκη μόνες. Φτάσαμε κατά τις 10 στον αερολιμένα, δεν ήταν κανένας συντροφος, κανένας γνωστός ή φίλος και εγώ πήγαινα για πρώτη φορά εκεί. Πήραμε το λεωφορείο που συνέδεε το αεροδρόμιο με το κέντρο. Πλάι μου καθόταν ένας ευπαρουσίαστος κύριος. Όταν πλησιάζαμε στο νεκροταφείο με ρώτησε αν ήμουν η Καίτη Ζέβγου. Στην καταφατική μου απάντηση μου είπε ότι ο νεκρός βρίσκεται στο νεκροταφείο κι αν θέλαμε να τον δούμε, το λεωφορείο έκανε στάση εκεί μπροστά.

Ευχαρίστησα τον τόσο “ευγενικό” κύριο και κατεβήκαμε εκεί που μας είχε υποδείξει. Βρήκαμε την σωρό του Γιάννη μέσα σ’ ένα άδειο νεκροθάλαμο [...] εγκαταλειμμένο, χωρίς μια στοργική παρουσία δίπλα του, χωρίς ένα λουλούδι στο φέρετρο, χωρίς μια θρησκευτική έκφραση, ένα κερί. Τον αγκαλιάσαμε, τον κλάψαμε, τον μοιρολογήσαμε οι δυο μας… Ύστερα ρωτώντας, βρήκαμε τα γραφεία του ΕΑΜ. Σ’ όσους ρωτούσαμε που είναι, διαβάζαμε την απορία στα μάτια τους: Το μπελά τους ζητούν αυτές οι γυναίκες να ψάχνουν τα γραφεία του ΕΑΜ; Σα φτάσαμε κάποτε , τα βρήκαμε άδεια. Μόνο ένας-δύο κλητήρες. Ζητήσαμε τον Πασαλίδη, από τους παράγοντες του ΕΑΜ Θεσσαλονίκης.

Όταν ήλθε, μου είπε, πως μαζί με συγγενείς μου, μας περίμεναν στο πρακτορείο της Ολυμπιακής στο κέντρο της πόλης. Σαν είδαν ότι το λεωφορείο έφτασε χωρίς εμάς, νόμισαν ότι δεν είχαμε έρθει κι έφυγαν. Αποδείχτηκε ότι ο “καθωσπρέπει” κύριος που καθόταν πλάι μου ήταν χαφιές. Με παραπλάνησε για να μην κατέβω εκεί που με περίμεναν και γίνει κάποια κίνηση μέσα στην αναστατωμένη από τη δολοφονία, Θεσσαλονίκη [...]

Στην πρωτεύουσα δεν ίσχυε το Γ’ Ψήφισμα που εφαρμοζόταν στη Θεσσαλονίκη. Διατηρούσαν κάπως την βιτρίνα. Αν η κηδεία γινόταν στην Αθήνα, ήμουνα βέβαιη πως θα αναδεικνύονταν σε πολιτικό γεγονός.
Είπα τη σκέψη μου στον Πασαλίδη. Μου απέκλεισε κάθε βοήθεια απ’ αυτούς. Η τρομοκρατία ήταν τέτοια που δεν μπορούσε να κάνει τίποτε [...]

Αποφάσισα να το παλέψω μόνη μου. Έδεσα την καρδιά μου κόμπο, μάζεψα όσο κουράγιο μου έμεινε κι έτρξα στον Αστυνομικό Διευθυντή Ξανθόπουλο. Αυτός μ’ έστειλε στους εισαγγελείς εφετών Τρικαίο και Τσούμπη, στον αντιεισαγγελέα Πρωτοδικών Πετρόπουλο κι αυτοί στον Νομάρχη. Ο Ζέρβας τον οποίο επίσης ζήτησα να δω ούτε καν με δέχτηκε. Έτρεξα στο Κυβερνείο για τον Υπουργό Δικαιοσύνης Αλεξανδρή. Μου είπαν ότι έλλειπε.

Μετάβαση σε: << Προηγούμενη Επόμενη >>