Κόμματα, ηγεσίες κομμάτων

ΑΒΕΡΩΦ Ευάγγελος
ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (από 09.12.1981)

ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ Γαβριήλ
ΚΙΝΗΜΑ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ (από 1999)

ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ Δημήτριος
Κ.Ε.Π. (από 2001)

ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ Μιχαήλ
ΕΘΝΙΚΟΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ-ΝΟΒΑΣ Γεώργιος
ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ (από Φεβρουάριο 1960)
ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΙΣ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κωνσταντίνος
ΟΜΑΔΑ “ΡΟΖΑ”

ΑΛΑΒΑΝΟΣ Αλέξανδρος
ΣΥ.ΡΙΖ.Α. – Ε.Κ.Μ. (από 2004)
ΣΥΝ (από 12.12.2004)
ΜΕΤΩΠΟ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ & ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ (από 2010)

ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ Απόστολος
ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ (από 1942)

ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ Χρήστος
Κ.Α.Κ.Ε.

ΑΛΙΚΑΚΟΣ Νικόλαος
Σ.Ε.ΕΝ. (από 21.11.2011)

ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ Στυλιανός
Δ.Κ.Ε.Λ. (από 1958)

ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ Αχιλλέας
ΚΟΜΜΑ ΑΣΤΙΚΗΣ & ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

ΑΡΣΕΝΗΣ Γεράσιμος
Ε.Σ.Κ. (από Απρίλιο 1987)

ΑΣΗΜΑΚΗΣ Σ.
ΚΟΜΜΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΝΟΜΟΥ (από 1999)

ΒΑΛΙΟΥΛΗΣ Στυλιανός
ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ (από 1945)

ΒΑΛΛΙΑΝΑΤΟΣ Γρηγόρης
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (από 2007)
ΔΡΑΣΗ – ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ
ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ “ΔΡΑΣΗ – ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΞΑΝΑ – ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ”

ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ Αλέξανδρος
ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΚΟΜΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ

ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ Γεώργιος
ΚΙΝΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΑΝΕΩΣΕΩΣ
ΚΟΜΜΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ – ΚΙΝΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΑΝΕΩΣΕΩΣ

ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ Παύλος
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ (ν. Ρεθύμνης) (από 1956)
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ (ν. Ρεθύμνης)

ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ Ελευθέριος
ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ (από 22.08.1910)
ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ

ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ Ευάγγελος
ΠΑ.ΣΟ.Κ. (από 18.02.2012)

ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ Νικήτας
ΚΟ.ΦΙ. (από 1980)

ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ Σοφοκλής
ΚΟΜΜΑ ΒΕΝΙΖΕΛΙΚΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ
ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ (από Νοέμβριο 1948)
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ (από 11.04.1955)

Κόμματα, 1η εμφάνιση σε εκλογές

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Μάι-Αύγ 1844
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΑΓΓΛΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ, Αλ. Μαυροκορδάτος
ΑΛΛΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
ΓΑΛΛΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ, Ι. Κωλέττης
ΡΩΣΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ (Ναππαίοι), Ανδρ. Μεταξάς

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Ιουν 1847
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΓΑΛΛΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ & ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΝΤΕΣ, Ι. Κωλέττης

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Σεπ 1850
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ – ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΟΙ
ΚΟΜΜΑ ΚΡΙΕΖΗ & ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΝΤΕΣ, Αντ. Κριεζής
ως συνιστώσες συνασπισμών/εκλογικών συμπράξεων κομμάτων
ΚΟΜΜΑ ΚΡΙΕΖΗ, Αντ. Κριεζής

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Σεπ 1853

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Οκτ 1856
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΚΟΜΜΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ & ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΝΤΕΣ, Δ. Βούλγαρης
ως συνιστώσες συνασπισμών/εκλογικών συμπράξεων κομμάτων
ΚΟΜΜΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ, Δ. Βούλγαρης

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Αυγ 1859
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΚΟΜMΑ ΜΙΑΟΥΛΗ & ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΝΤΕΣ, Αθ. Μιαούλης
ως συνιστώσες συνασπισμών/εκλογικών συμπράξεων κομμάτων
ΚΟΜΜΑ ΜΙΑΟΥΛΗ, Αθ. Μιαούλης

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Δεκ 1860 – Μαρ 1861

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 14-17.05.1865
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ, Αλ. Κουμουνδούρος
ΚΟΜΜΑ ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗ, Επ. Δεληγεώργης
ΟΘΩΝΙΚΟΙ

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 21.03.1868

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 16-19.05.1869
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΚΟΜΜΑ ΖΑΪΜΗ, Θρ. Ζαΐμης

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 26.02.1872
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ, Χαρ. Τρικούπης

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 27-30.01.1873

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 23-26.06.1874

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 18-21.07.1875

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 23.09.1879

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 20.12.1881
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 07.04.1885

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 04.01.1887

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 14.10.1890
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ, Δ. Ράλλης

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 03.05.1892

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 16.04.1895

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 07.02.1899
ως ανεξάρτητα κόμματα
ΚΟΜΜΑ ΖΑΪΜΗ, Αλ. Ζαΐμης

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 17.11.1902

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 20.02.1905

Κόμματα, 1η εμφάνιση σε εκλογές – διάγραμμα

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Κόμματα, παρουσία σε εκλογές

ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΑΝΕΞΑΡΤ. ΚΟΜΜΑΤΑ μέσω ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ ΓΕΝ
ΕΘΝ ΓΕΡ ΕΥΡ ΣΥΝ ΕΘΝ ΓΕΡ ΕΥΡ ΣΥΝ ΣΥΝ
ΑΓΓΛΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ Αλ. Μαυροκορδάτος κ.ά 1 1 1
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ & ΕΡΓΑΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Αλ. Μυλωνάς 1 1 1
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ Αλ. Μυλωνάς 1 1 1
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΕΘΝΙΚΟΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ Αλ. Μυλωνάς 1 1 1
Α.Ε.Κ. Αλ. Παπαναστασίου 3 3 1 1 4
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ Κων. Γαβριηλίδης Δεν εμφανίζεται σε εκλογικές αναμετρήσεις
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Αλ. Μπαλτατζής 1 1 1
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Αλ. Μυλωνάς 3 1 4 4
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Αλ. Παγκούτσος 2 2 2
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ι. Σοφιανόπουλος 3 3 3
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Σπ. Χασιώτης 1 1 1
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 2 2 2
ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ Αλ. Μέρος Δεν εμφανίζεται σε εκλογικές αναμετρήσεις
Α.Σ.Κ.Ε. Ν. Καργόπουλος 8 4 12 12
ΑΛΛΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ 6 6 6
ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Μαν. Γλέζος 1 1 2 2
ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΡΑΞΗ Γ. Κόκκας Δεν εμφανίζεται σε εκλογικές αναμετρήσεις
Α.Ε.Κ.Α. Ν. Μπίστης Δεν εμφανίζεται σε εκλογικές αναμετρήσεις
Α.Κ.Ο.Α. Ι. Μπανιάς 5 2 7 7
ΑΝΕΝΤΑΧΤΟΙ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ – Α.Π.Ο. 1 1 1
ΑΝΕΝΤΑΧΤΟΙ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ 5 2 7 7
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ Γ. Ε. Καπετανάκης Δεν εμφανίζεται σε εκλογικές αναμετρήσεις
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΣ 1 1 1
Α.Σ.Π.ΙΔ.Α. Δεν εμφανίζεται σε εκλογικές αναμετρήσεις
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ Κ. Σπέρας Δεν εμφανίζεται σε εκλογικές αναμετρήσεις
Α.ΚΙ.Δ.Α. 2 2 2
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ – ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΟΙ 58 1 2 61 4 1 5 66
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΒΑΣΙΛΟΦΡΟΝΕΣ 1 1 2 2
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΙ 3 1 4 4
ΑΝ.ΕΛ. Παν. Καμμένος 2 2 2
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ (Κέρκυρα, Κεφαλλονιά) 1 1 1
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΟΣ 1 1 1
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ Χ. Κωστόπουλος κ.ά. 1 1 1
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΝ ΓΕΩΡΓΙΚΟΝ ΚΟΜΜΑ Τηλ. Μπαλτσαβιάς 1 1 1

Κόμματα, αριθμός σε εκλογές – διάγραμμα

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Εκλογές, εισαγωγή

Στην Πολιτική Ιστορία του Ελληνικού Κράτους διακρίνουμε τεσσάρων ειδών εκλογικές αναμετρήσεις: Εθνικές Εκλογές (για το ελληνικό κοινοβούλιο), Δημοψηφίσματα, Εκλογές Γερουσίας και Ευρωεκλογές (για το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο).

Εκλογές για το Εθνικό Κοινοβούλιο θεσπίστηκαν με το Σύνταγμα του 1844. Το Σύνταγμα του 1844 ορίζει:
«Η Βουλή σύγκειται εκ Βουλευτών, εκλεγομένων υπό των εχόντων δικαίωμα προς τούτο πολιτών, κατά τον περί εκλογής Νόμον» (άρθρο 59). «Οι Βουλευταί εκλέγονται κατά τριετίαν» (άρθρο 62). Με το Σύνταγμα αυτό έγιναν 9 εκλογικές αναμετρήσεις: 8 για το Εθνικό Κοινοβούλιο και 1 Δημοψήφισμα.

Το Σύνταγμα του 1864 προβλέπει: «Η Βουλή σύγκειται εκ Βουλευτών εκλεγομένων υπό των εχόντων δικαίωμα προς τούτο πολιτών, δι’ αμέσου, καθολικής και μυστικής δια σφαιριδίων ψηφοφορίας, κατά των Συνελεύσεως ταύτης ψηφισθησόμένον περί εκλογής Νόμον, μεταβλητόν όντα κατά τας λοιπάς διατάξεις αυτού. Αι Βουλευτικαί εκλογαί διατάσσονται και ενεργούνται ταυτοχρόνως καθ’ όλην την επικράτειαν» (άρθρο 66) «Οι Βουλευταί εκλέγονται κατά τετραετίαν» (άρθρο 69)

Το Σύνταγμα του 1864 προσδιορίζει α) το είδος της ψηφοφορίας («άμεσος, καθολική και μυστική»), β) το μέσον διεξαγωγής της ψηφοφορίας («δια σφαιριδίων»), γ) ο χρόνος διεξαγωγής της ψηφοφορίας («ταυτοχρόνως καθ’ όλην την επικράτειαν») και δ) η διαρκεία της βουλευτικής περιόδου («τετραετία»).

Η Β’ Εθνοσυνέλευση καθιερώνει στο Σύνταγμα του 1864 την καθολική ψηφοφορία, παρά του ότι υπήρξε και η πρόταση να μην έχουν δικαίωμα ψήφου οι ακτήμονες και οι αναλφάβητοι. Με τις διατάξεις αυτού του Συντάγματος έγιναν 20 εκλογικές αναμετρήσεις για το Εθνικό Κοινοβούλιο.

Το Σύνταγμα του 1911 διατηρεί τις βασικές διατάξεις για τη Βουλή και τους βουλευτές του Συντάγματος του 1864. Διαφορές διακρίνονται στα άρθρα που αναφέρονται στην εκλογή των βουλευτών, όπου δεν προσδιορίζεται το μέσον της εκλογής (σφαιρίδιο ή ψηφοδέλτιο) και μειώνεται η ηλικία για την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι στο εικοστό πέμπτο έτος.

Με τις διατάξεις αυτού του Συντάγματος έγιναν 7 εκλογικές αναμετρήσεις: 6 για το Εθνικό Κοινοβούλιο και 1 Δημοψήφισμα. Με το Σύνταγμα του 1927 θεσπίζονται δύο νομοθετικά σώματα, Βουλή και Γερουσία.

Για μεν την εκλογή βουλευτών προβλέπει: «Η Βουλή σύγκειται εκ βουλευτών εκλεγομένων κατά νόμον υπό των εχόντων δικαίωμα προς τούτο πολιτών δ’ αμέσου, καθολικής και μυστικής ψηφοφορίας. Αι βουλευτικαί εκλογαί διατάσσονται και ενεργούνται ταυτοχρόνως καθ’ όλην την Επικράτειαν» (άρθρο 36 § 1) «Οι βουλευταί εκλέγονται δια τέσσαρα συναπτά έτη, αρχόμενα από της ημέρας των γενικών εκλογών». (άρθρο 38 εδ. α’)για δε την εκλογή γερουσιαστών: «Η Γερουσία απαρτίζεται από 120 Γερουσιαστάς.

Τα 9/12 τουλάχιστον αυτών εκλέγονται υπό του λαού και το 1/12 το πολύ επιτρέπεται να εκλέγουν η Βουλή και η Γερουσία εν κοινή συνεδρία κατά την αρχήν εκάστης βουλευτικής περιόδου. Οι Γερουσιασταί εκλέγονται δι’ εννέα έτη ανανεούμενοι ανά τριετίαν κατά το 1/3, οι δε υπό της Βουλής και της Γερουσίας εκλεγόμενοι, δι’ όσον χρόνον διαρκεί η βουλευτική περίοδος.

Νόμος θέλει ορίσει τον τρόπον και την διαδικασίαν της εκλογής και της ανανεώσεως εκάστης κατηγορίας του όλου αριθμού των γερουσιαστών» (άρθρο 59 § 1 και 2) Με τις διατάξεις αυτού του Συντάγματος έγιναν 6 εκλογικές αναμετρήσεις: 4 για το Εθνικό Κοινοβούλιο και 2 για τη Γερουσία.

Στο Σύνταγμα του 1952 επαναλαμβάνονται τις βασικές διατάξεις για τη Βουλή και τους βουλευτές του Συντάγματος του 1911.

Οι γυναίκες ψηφίζουν για πρώτη φορά σε βουλευτικές εκλογές στις επαναληπτικές του Ιανουαρίου 1953, στη Θεσσαλονίκη, όταν και εκλέγεται και η πρώτη Ελληνίδα βουλευτίνα, η Ελένη Σκούρα. Με τις διατάξεις αυτού του Συντάγματος έγιναν 6 εκλογικές αναμετρήσεις για το Εθνικό Κοινοβούλιο.

Το Σύνταγμα του 1975 προβλέπει για την εκλογή βουλευτών: «Οι βουλευταί εκλέγονται δι’ αμέσου, καθολικής και μυστικής ψηφοφορίας, υπό των εχόντων το δικαίωμα του εκλέγειν πολιτών, ως ο νόμος ορίζει. Ο νόμος δεν δύναται να περιορίση το δικαίωμα του εκλέγειν, ει μη μόνον λόγω μη συμπληρώσεως κατωτάτου ορίου ηλικίας ή λόγω ανικανότητος προς δικαιοπραξίαν ή συνεπεία αμετακλήτου ποινικής καταδίκης δι’ ωρισμένα εγκλήματα.
Αι βουλευτικαί εκλογαί διενεργούνται ταυτοχρόνως καθ’ άπασαν την Επικράτειαν». (άρθρο 51 § 3 και 4)
«Οι βουλευταί εκλέγονται δια τέσσαρα συναπτά έτη, αρχόμενα από της ημέρας των γενικών εκλογών» (άρθρο 53 § 1 εδ. α’). Με αυτό το Σύνταγμα έγιναν 21 εκλογικές αναμετρήσεις: 13 για το Εθνικό Κοινοβούλιο, 7 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και 1 Δημοψήφισμα.

Κατά τις εκλογικές αναμετρήσεις του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, όσο ως μέσον εκλογής χρησιμοποιείτο το σφαιρίδιο σε αρκετές περιφέρειες εμφανίζονταν μεικτοί συνδυασμοί, δηλαδή συνδυασμοί αποτελούμενοι από υποψήφιους διαφόρων κομμάτων. Ακόμη ο κάθε υποψήφιος μπορούσε να βάζει υποψηφιότητα («βάζει κάλπη») σε περισσότερες από μία εκλογικές περιφέρειες.

Αλλά κατά τις εκλογές αυτές συνέβαιναν και αρκετά ευτράπελα. Στο φύλλο της εφημερίδας Αθήναι της 06.03.1905 διαβάζουμε:

Εκλογές, πανόραμα εκλογών

ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ-ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΣΟΝ-ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΕΔΡ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ
ΕΚΛΟΓΕΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛ
ΕΘΝ–Μάι-Αύγ 1844 Πολιτική-Πλειοψηφικό Ψηφοδέλτιο-Στενή 127 4 4
ΕΘΝ-Ιούν 1847 Πολιτική-Πλειοψηφικό Ψηφοδέλτιο-Στενή 127 1 1
ΕΘΝ-Σεπ 1850 Πολιτική-Πλειοψηφικό Ψηφοδέλτιο-Στενή 131 2 + ΑΝΕΞ 2 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-Σεπ 1853 Πολιτική-Πλειοψηφικό Ψηφοδέλτιο-Στενή 138 1 1
ΕΘΝ-Οκτ 1856 Πολιτική-Πλειοψηφικό Ψηφοδέλτιο-Στενή 138 1 1
ΕΘΝ-Αύγ 1859 Πολιτική-Πλειοψηφικό Ψηφοδέλτιο-Στενή 139 2 + ΑΝΕΞ 2 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-Δεκ 1860-Μάρ 1861 Πολιτική-Πλειοψηφικό Ψηφοδέλτιο-Στενή 142 1 1
ΔΗΜ-20.11.1862 για την επιλογή βασιλιά Πολιτική-Πλειοψηφικό Ψηφοδέλτιο-Μία
ΕΘΝ-14-17.05.1865 Πολιτική-Πλειοψηφικό Ψηφοδέλτιο-Στενή 181 4 + ΑΝΕΞ 4 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-21.03.1868 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 187 3 + ΑΝΕΞ 3 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-16-19.05.1869 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 187 3 + ΑΝΕΞ 3 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-26.02.1872 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 178 5 + ΑΝΕΞ 5 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-27-30.01.1873 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 190 2 + ΑΝΕΞ 2 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-23-26.06.1874 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 190 2 + ΑΝΕΞ 2 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-18-21.07.1875 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 190 5 + ΑΝΕΞ 5 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-23.09.1879 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 208 2 + ΑΝΕΞ 2 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-20.12.1881 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 244 3 + ΑΝΕΞ 3 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-07.04.1885 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 245 3 + ΑΝΕΞ 3 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-04.01.1887 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 150 2 + ΑΝΕΞ 2 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-14.10.1890 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 150 3 + ΑΝΕΞ 3 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-03.05.1892 Υπηρεσιακή-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 207 3 + ΑΝΕΞ 3 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-16.04.1895 Υπηρεσιακή-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 207 3 + ΑΝΕΞ 3 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-07.02.1899 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 235 4 + ΑΝΕΞ 4 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-17.11.1902 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 234 3 + ΑΝΕΞ 3 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-20.02.1905 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 235 3 + ΑΝΕΞ 3 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-26.03.1906 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 177 5 + ΑΝΕΞ 5 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-08.08.1910 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 362 7 7
ΕΘΝ-28.11.1910 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 362 3 + ΑΝΕΞ 3 + ΑΝΕΞ
ΕΘΝ-11.03.1912 Πολιτική-Πλειοψηφικό Σφαιρίδιο-Στενή 181 6 + ΑΝΕΞ 6 + ΑΝΕΞ

Ανώτατοι Άρχοντες, θητείες, ενεργός χρόνος

ΑΝΩΤΑΤΟΙ ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΕΠΙΣΗΜΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ
ΘΗΤ ΕΝΕΡΓΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΘΗΤ ΕΝΕΡΓΟΣ ΧΡΟΝΟΣ
ΧΡ ΜΗ ΗΜ ΧΡ ΜΗ ΗΜ
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ των Γλύξμπουργκ 1 3 4 12
ΑΛΕΥΡΑΣ Ιωάννης 1 15
ΑΡΜΑΝΣΠΕΡΓΚ Ιωσήφ-Λουδοβίκος 1 2 3 24
Αρχιεπ. ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ 1 1 8 26
ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ Ελευθέριος 1 8 16
ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ Βασίλειος 1 3
ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ Δημήτριος 1 1 6
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α’ των Γλύξμπουργκ 1 49 4 16
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Β’ των Γλύξμπουργκ 3 10 7 14
ΓΚΙΖΙΚΗΣ Φαίδων 1 1 21
ΔΑΓΚΛΗΣ Παναγιώτης 1 8 16
ΖΑΪΜΗΣ Αλέξανδρος 2 5 9 25
ΖΑΪΜΗΣ Ανδρέας (α) 2 9 24 1 3 20
ΖΩΙΤΑΚΗΣ Γεώργιος 1 4 3 8
ΚΑΝΑΡΗΣ Κωνσταντίνος 1 1 6
ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ Αυγουστίνος 2 5 29
ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ Ιωάννης (α) 1 3 8 15
ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ Κωνσταντίνος (α) 2 9 8 2
ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ Θεόδωρος 2 2 12
ΚΟΝΔΥΛΗΣ Γεώργιος 1 1 13
ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ Γεώργιος 1 9 21 1 3 20
ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ Παύλος 5 5 7 27 1 8 16
ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης 3 1 3 1 3 20
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α’ των Γλύξμπουργκ 2 5 11 29
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Β’ των Γλύξμπουργκ 1 3 9 6
ΜΑΟΥΡΕΡ Γεώργιος-Λουδοβίκος 1 2 3 24
ΜΕΤΑΞΑΣ Ανδρέας (α) 2 9 24
ΟΘΩΝ των Βίττελσμπαχ 1 27 4 21
ΟΛΓΑ των Γλύξμπουργκ 1 1 1
ΠΑΓΚΑΛΟΣ Θεόδωρος (α) 1 4 11
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Γεώργιος (α) 2 1 7 1
ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ Κάρολος 2 [6] [9] [18]
ΠΑΥΛΟΣ των Γλύξμπουργκ 1 16 11 3
ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ Δημήτριος 1 9 21
ΡΟΥΦΟΣ Μπενιζέλος 1 1 6
ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗΣ Χρήστος 1 5 1 4
ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Μιχαήλ 1 6
ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ Κωστής 2 10
ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ Σπυρίδων (α) 1 9 21
ΤΣΑΤΣΟΣ Κωνσταντίνος 1 4 10 25
ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ Δημήτριος 1 9 21
ΧΑΪΝΤΕΚ Κάρολος-Γουστάβος 1 2 3 24

Ανώτατοι Άρχοντες, χρονολογική σειρά

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΤΙΤΛΟΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ Ιωάννης (α) ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ 12.01.1828 – 27.09.1831
ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ Αυγουστίνος ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [α] 28.09.1831 – 07.12.1831
ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ Θεόδωρος ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [α] 28.09.1831 – 07.12.1831
ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [α] 28.09.1831 – 07.12.1831
ΖΑΪΜΗΣ Ανδρέας (α) ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [β] 08.12.1831 – 28.03.1832 “ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ”
ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ Γεώργιος ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [β] 08.12.1831 – 28.03.1832 “ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ”
ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [β] 08.12.1831 – 28.03.1832 “ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ”
ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ Αυγουστίνος ΠΡΟΕΣΤΟΣ 08.12.1831 – 28.03.1832
ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ Βασίλειος (α) ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [γ] 29.03.1832 – 02.04.1832
ΖΑΪΜΗΣ Ανδρέας (α) ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [γ] 29.03.1832 – 02.04.1832
ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ Θεόδωρος ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [γ] 29.03.1832 – 02.04.1832
ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [γ] 29.03.1832 – 02.04.1832
ΜΕΤΑΞΑΣ Ανδρέας (α) ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [γ] 29.03.1832 – 02.04.1832
ΖΑΪΜΗΣ Ανδρέας (α) ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [δ] 03.04.1832 – 24.01.1833
ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ Γεώργιος ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [δ] 03.04.1832 – 24.01.1833
ΚΩΛΕΤΤΗΣ Ιωάννης ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [δ] 03.04.1832 – 24.01.1833
ΜΕΤΑΞΑΣ Ανδρέας (α) ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [δ] 03.04.1832 – 24.01.1833
ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ Δημήτριος ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [δ] 03.04.1832 – 24.01.1833
ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ Σπυρίδων (α) ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [δ] 03.04.1832 – 24.01.1833
ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ Δημήτριος ΜΕΛΟΣ ΔΙΟΙΚ. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ [δ] 03.04.1832 – 24.01.1833
ΑΡΜΑΝΣΠΕΡΓΚ Ιωσήφ-Λουδοβίκος ΜΕΛΟΣ ΒΑΥΑΡΙΚΗΣ ΑΝΤΙΒΑΣΙΛΕΙΑΣ 25.01.1833 – 19.05.1835
ΜΑΟΥΡΕΡ Γεώργιος-Λουδοβίκος ΜΕΛΟΣ ΒΑΥΑΡΙΚΗΣ ΑΝΤΙΒΑΣΙΛΕΙΑΣ 25.01.1833 – 19.05.1835
ΧΑΪΝΤΕΚ Κάρολος-Γουστάβος ΜΕΛΟΣ ΒΑΥΑΡΙΚΗΣ ΑΝΤΙΒΑΣΙΛΕΙΑΣ 25.01.1833 – 19.05.1835
ΟΘΩΝ των Βίττελσμπαχ ΒΑΣΙΛΙΑΣ 20.05.1835 – 11.10.1862
ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ Δημήτριος ΜΕΛΟΣ ΕΠΑΝΑΣΤ. ΤΡΙΑΝΔΡΙΑΣ 12.10.1862 – 18.10.1863
ΚΑΝΑΡΗΣ Κωνσταντίνος ΜΕΛΟΣ ΕΠΑΝΑΣΤ. ΤΡΙΑΝΔΡΙΑΣ 12.10.1862 – 18.10.1863
ΡΟΥΦΟΣ Μπενιζέλος ΜΕΛΟΣ ΕΠΑΝΑΣΤ. ΤΡΙΑΝΔΡΙΑΣ 12.10.1862 – 18.10.1863
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α’ των Γλύξμπουργκ ΒΑΣΙΛΙΑΣ 19.10.1863 – 05.03.1913
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α’ των Γλύξμπουργκ ΒΑΣΙΛΙΑΣ 08.03.1913 – 29.05.1917

Ανώτατοι Άρχοντες, εισαγωγή

Στη Πολιτική Ιστορία του Ελληνικού Κράτους διακρίνουμε δύο κατηγορίες Ανωτάτων Αρχόντων: τους κληρονομικούς και τους αιρετούς.

Το Πολιτικόν Σύνταγμα της Τροιζήνας του 1827 προβλέπει αιρετό ανώτατο άρχοντα, Κυβερνήτη: «Η νομοτελεστική εξουσία ανήκει εις ένα μόνον, ονομαζόμενον Κυβερνήτην, έχοντα διαφόρους υπ’ αυτόν Γραμματείς της Επικρατείας» (άρθρο 41). Ειδικότερα για τον Κυβερνήτη, προβλέπει:«Εις τον Κυβερνήτην εμπιστεύεται η νομοτελεστική εξουσία» (άρθρο 102) «Ο Κυβερνήτης είναι απαραβίαστος» (άρθρο 103) «Οι Γραμματείς της Επικρατείας είναι υπεύθυνοι δια τας δημοσίας πράξεις του» (άρθρο 104) «Ενεργεί τους νόμους δια των Γραμματέων της Επικρατείας καθ’ όλην την επικράτειαν» (άρθρο 105).

Μόλις ο Ι. Καποδίστριας έρχεται στην Ελλάδα ως Κυβερνήτης συνειδητοποιεί ότι οι φιλελεύθερες και δημοκρατικές αρχές του Συντάγματος της Τροιζήνας ίσχυαν θεωρητικά και ελάχιστα είχαν εφαρμοστεί στην πράξη. Γι’ αυτό προχωρά στην προσωρινή, σε προσωπικό επίπεδο, αποδέσμευση από τους λειτουργικούς φραγμούς του Συντάγματος του 1827.

Μετά τη δολοφονία του Ι. Καποδίστρια η Γερουσία αναθέτει την προσωρινή διακυβέρνηση της χώρας, μέχρι τη σύγκλιση της νέας Εθνοσυνέλευσης σε τριμελή Διοικητική Επιτροπή, που αποτελείται από τους Αυγ. Καποδίστρια (πρόεδρο), Θ. Κολοκοτρώνη και Ι. Κωλέττη.

Η Ε’ Εθνική Συνέλευση στο Ναύπλιο, όπου είχαν μεταφερθεί οι εργασίες της λόγω της διαμάχης «κυβερνητικών» με τους «συνταγματικούς», με ψήφισμά της, την 8 Δεκεμβρίου 1831, παύει από τα κυβερνητικά τους καθήκοντα τους Θ. Κολοκοτρώνη και Ι. Κωλέττη και αφήνει τη νομοτελεστική εξουσία «εις μόνον τον Πρόεδρον αυτής, τον κ.κ. Αυγ. Καποδίστριαν, υπό το όνομα Πρόεδρος της ελληνικής κυβερνήσεως» για να κυβερνήσει «μέχρις ότου το Σύνταγμα κανονίσῃ τη δύναμιν της Νομοτελεστικής εξουσίας».

Οι «συνταγματικοί» συγκροτούν παράλληλη Εθνοσυνέλευση, την «Δ’ κατά συνέχειαν Εθνικήν Συνέλευσιν», που σε ψήφισμά της καταδικάζεται «ο νεοψηφισθείς Πρόεδρος της ελληνικής Κυβερνήσεως ως παρανόμως διορισμένος»
και διευκρινίζεται ότι «το έν μέλος της Διοικητικής Επιτροπής, ο κ. Ιωάννης Κωλέττης, δεν έλαβε μέρος εις την παράνομον πράξιν του Προέδρου εις την ποίαν εστάθη σύμφωνος μόνον το άλλο μέλος, ο κ. Θ. Κολοκοτρώνης, και επομένως οι τελευταίοι δύο είναι υπεύθυνοι ως διαλύσαντες την εξουσίαν του κράτους».

Τελικά, η «Δ’ κατά συνέχειαν Εθνική Συνέλευσις» εκλέγει μέλη παράλληλης Διοικητικής Επιτροπής τους Γ. Κουντουριώτη, Ανδρ. Ζαΐμη και Ι. Κωλέττη. Την 28 Μαρτίου 1832 ο Αυγ. Καποδίστριας παραιτείται. Η Γερουσία, σε συνεννόηση με τους αντιπρέσβεις των Μεγάλων Δυνάμεων, διορίζει νέα πενταμελή Διοικητική Επιτροπή αποτελούμενη από τους Θ. Κολοκοτρώνη, Ανδρ. Ζαΐμη, Ι. Κωλέττη, Ανδρ. Μεταξά και Β. Βουδούρη.

Οι «συνταγματικοί» αρνούνται να αναγνωρίσουν και τη νέα Διοικητική Επιτροπή. Μπροστά στα νέα αδιέξοδα, η Γερουσία, με το υπ’ αριθ. 330 ψήφισμα της 2 Απριλίου 1832, διορίζει νέα επταμελή Διοικητική Επιτροπή, αποτελούμενη από τους Γ. Κουντουριώτη, Δ. Υψηλάντη, Ι. Κωλέττη, Σπ. Τρικούπη, Ανδρ. Ζαΐμη, Ανδρ. Μεταξά και Δ. Πλαπούτα, που αναγνωρίζεται αμέσως από τους αντιπρέσβεις των Μεγάλων Δυνάμεων.

Το Σύνταγμα του 1844 προβλέπει κληρονομικό ανώτατο άρχοντα, Βασιλιά: «Ο Βασιλιάς είναι ο ανώτατος Άρχων του Κράτους» (άρθρο 25, εδ. α’) «Το πρόσωπον του Βασιλέως είναι ιερόν και απαραβίαστον, οι δε Υπουργοί αυτού είναι υπεύθυνοι» (άρθρο 22) «Ουδεμία πράξις του Βασιλέως ισχύει, ουδ’ εκτελείται, αν δεν ᾖναι προσυπογεγραμμένη παρά του αρμοδίου Υπουργού, ὅστις δια μόνης της υπογραφής του καθίσταται υπεύθυνος» (άρθρο 23, § α’) «Ο Βασιλεύς διορίζει και παύει τους Υπουργούς αυτού» (άρθρο 24)

Κατά την περίοδο της Μεσοβασιλείας (12 Οκτωβρίου 1862 – Έξωση του Όθωνα μέχρι την 17 Οκτωβρίου 1863 – Άφιξη του βασιλιά Γεωργίου Α’) η ανώτατη εξουσία ασκείται από συλλογική ηγεσία την «Επαναστατική Τριανδρία» αποτελούμενη από τους Δ. Βούλγαρη, Κ. Κανάρη και Μπ. Ρούφο.

Το Σύνταγμα του 1864 προβλέπει κληρονομικό ανώτατο άρχοντα, Βασιλιά: «Το πρόσωπον του Βασιλέως είναι ανεύθυνον και απαραβίαστον, οι δε Υπουργοί αυτού είναι υπεύθυνοι» (άρθρο 29) «Ουδεμία πράξις του Βασιλέως ισχύει, ουδ’ εκτελείται, αν δεν ᾖναι προσυπογεγραμμένη παρά του αρμοδίου Υπουργού, ὅστις διά μόνης της υπογραφῆς του καθίσταται υπεύθυνος» (άρθρο 30 εδ. α’) «Ο Βασιλεύς διορίζει και παύει τους Υπουργούς αυτού» (άρθρο 31) «Ο Βασιλεύς είναι ο ανώτατος άρχων του Κράτους, άρχει των κατά ξηράν και θάλασσαν δυνάμεων, κηρύττει πόλεμον, συνομολογεί συνθήκας ειρήνης, συμμαχίας και εμπορίας, ανακοινώνει δ’ αυτάς εις την Βουλήν μετά των αναγκαίων διασαφήσεων, άμα το συμφέρον και η ασφάλεια του Κράτους το επιτρέψωσιν» (άρθρο 32 εδ.α’)

Η αναθεώρηση του Συντάγματος το 1911 αφήνει τα περί του ανωτάτου άρχοντα άρθρα ανέπαφα. Το 1915 ξεσπά κρίση στις σχέσεις βασιλιά – πρωθυπουργού, που έχει αφορμή τον προσανατολισμό της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. Ο πρωθυπουργός αναγκάζεται να παραιτηθεί δυο φορές. Αρχίζει ο «Εθνικός Διχασμός».

Την 17 Αυγούστου 1916 ξεσπά, στη Θεσσαλονίκη, κίνημα με την ονομασία «Εθνική Άμυνα», που στρέφεται εναντίον του βασιλιά Κωνσταντίνου Α’. Τον Σεπτέμβριο, ο Ελ. Βενιζέλος, ο ναύαρχος Π. Κουντουριώτης, ο στρατηγός Παν. Δαγκλής με πολιτικούς και στρατιωτικούς φίλους τους μεταβαίνουν στη Θεσσαλονίκη και σχηματίζουν προσωρινή κυβέρνηση.
Το Νοέμβριο, η «Τριανδρία», από τους Ελ. Βενιζέλο, Π. Κουντουριώτη και Παν. Δαγκλή, κηρύσσει έκπτωτο το βασιλιά Κωνσταντίνο Α’. Η «Τριανδρία» ασκεί καθήκοντα ανώτατης αρχής στο «κράτος της Θεσσαλονίκης», μια παράλληλη «οιονεί» συλλογική αντιβασιλεία.

Το Μάιο η «Αντάντ» αξιώνει την παραίτηση του βασιλιά Κωνσταντίνου Α’. Ο βασιλιάς εγκαταλείπει την Ελλάδα. Ο Αλέξανδρος των Γλύξμπουργκ ανεβαίνει στον ελληνικό θρόνο. Τη 12 Οκτωβρίου 1920 πεθαίνει ο βασιλιάς Αλέξανδρος από μόλυνση, που προήλθε από δάγκωμα πιθήκου. Διάδοχός του ορίζεται ο μικρότερος αδελφός του Παύλος, που αρνείται το αξίωμα. Ο ναύαρχος Π. Κουντουριώτης αναλαμβάνει Αντιβασιλέας.

Στις εκλογές της 1 Νοεμβρίου 1920 τα αντιβενιζελικά κόμματα κατακτούν την πλειοψηφία των εδρών. Παραιτείται ο αντιβασιλέας Π. Κουντουριώτης και καθήκοντα αντιβασιλέα ασκεί η βασιλομήτωρ Όλγα.