Ολοκαύτωμα στο Χορτιάτη

Το Σάββατο 2 Σεπτεμβρίου 1944, γερμανικό στρατιωτικό όχημα με έναν αξιωματικό του Υγειονομικού και δύο στρατιώτες συνόδευαν δυο Έλληνες υπαλλήλους του Οργανισμού ‘Ύδρευσης του Δήμου Θεσσαλονίκης στο ρωμαϊκό υδραγωγείο έξω από την κοινότητα Χορτιάτη Θεσσαλονίκης. Εκεί τους είχε στήσει ενέδρα μια διμοιρία ανταρτών του ΕΛΑΣ.

Το μεσημέρι, έφτασε στον Χορτιάτη μια γερμανική φάλαγγα με επικεφαλής τον λοχία των «SS» Φριτς Σούμπερτ και τον καπετάνιο των Σουμπερτέων Γ. Καπετανάκη με ένα λόχο των Ταγμάτων Ασφαλείας. Όρμησαν στο χωριό και με φωνές, απειλές και βιαιοπραγίες ανάγκασαν όλους τους κατοίκους του χωριού να συγκεντρωθούν στην πλατεία.

Οι ανακρίσεις για το φονικό στο ρωμαϊκό υδραγωγείο δεν απέδωσαν, παρά τα βασανιστήρια που υπέστησαν οι ανακρινόμενοι. Τότε διατάχθηκε η καταστροφή του χωριού και ο αφανισμό των κατοίκων του. Οι κάτοικοι του χωριού χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και οδηγήθηκαν στους δύο φούρνους. Με τη χρήση φλογοβόλων και εμπρηστικής σκόνης τους έκαψαν ζωντανούς, ενώ πυρπολούσαν το χωριό. Απολογισμός: 147 νεκροί και 300 κατεστραμμένα σπίτια.

Περισσότερα…

Το “Μπλόκο” της Καλαμαριάς, δολοφονίες αντιστασιακών

Την 12 Αυγούστου 1944 τρία μέλη της ΟΠΛΑ σκότωσαν τον ταγματασφαλίτη Ευάγγ. Βλαχόπουλο, στην Καλαμαριά. Ο Βλαχόπουλος ήταν μέλος της ομάδας του Δάγκουλα.

Την 13 Αυγούστου, περί ώρα 4.00’ τα χαράματα, Γερμανοί στρατιώτες περικυκλώνουν συνοικίες της Καλαμαριάς. Στο μπλόκο συμμετείχαν και οι άντρες του Δάγκουλα. Οι άνθρωποι του Δάγκουλα ανέλαβαν την επιχείρηση. Εφορμούσαν οργανωμένοι. Αναζητούσαν ανθρώπους για τους οποίους είχαν πληροφορίες για αντιστασιακή δράση.

Έκαναν έρευνες στα σπίτια και δεν παρέλειπαν να αρπάζουν ό,τι αντικείμενο αξίας έβρισκαν σ’ εκείνα τα φτωχόσπιτα της Καλαμαριάς του 1944. Ζητούσαν ταυτότητες και συλλάμβαναν σεσημασμένους αντιστασιακούς και όποιους δεν διέθεταν τα απαραίτητα έγγραφα ή απλά θεωρούνταν ύποπτοι. Μέχρι το μεσημέρι έντεκα Καλαμαριώτες δολοφονήθηκαν, μεταξύ αυτών και μια γυναίκα.

Περισσότερα…

Μάης ’36, 13 νεκροί απεργοί

29.04.1936. Αρχίζει η απεργία των καπνεργατών. Η αστυνομία, προστάτευε τους ελάχιστους απεργοσπάστες,

02.05.1936. Οι απεργοί φτάνουν τις 40.000 – 50.000 σε όλη τη χώρα.
04.05.1936. Οργανώνεται μεγάλη πορεία καπνοπαραγωγών. Η αστυνομία επιτίθεται για να τη διαλύσει.
08.05.1936. Οι απεργοί κάνουν μια ύστατη προσπάθεια να επικοινωνήσουν με την κυβέρνηση: κατευθύνονται στο Διοικητήριο για να επιδώσουν υπόμνημα με τα αιτήματά τους. Η χωροφυλακή απαγορεύει την προσέγγιση. Ακολουθεί συμπλοκή.

09.05.1936. Στη Θεσσαλονίκη επικρατεί αναστάτωση. Περίπου 25.000 απεργοί περιφέρονται στους δρόμους της πόλης. Στήνονται οδοφράγματα στην Εγνατία. Μπροστά στο Αλκαζάρ διεξάγεται πραγματική μάχη, Στη διασταύρωση των οδών Συγγρού και Πτολεμαίων πέφτει ο πρώτος νεκρός, ο 27χρονος αυτοκινητιστής Τάσος Τούσης. Ομάδες πολιτών από κάθε κατεύθυνση και γειτονιά πορεύονται προς το κέντρο της πόλης. Οι χωροφύλακες πυροβολούν αδιακρίτως. Αποτέλεσμα: 13 νεκροί

Ο σωματάρχης του Γ’Σ.Σ., Ν. Ζέππος, παρεμβαίνει για να ελεγχθεί η κατάσταση.
10.05.1936. Είναι η μέρα της κηδείας των νεκρών απεργών-διαδηλωτών.

Περισσότερα…

Δολοφονία Στυλιανού Βολάνη

Το Κίνημα της 1ης Μαρτίου 1935 ήταν η συνισταμένη των συνωμοτικών ενεργειών διάφορων κύκλων και οργανώσεων της βενιζελικής παράταξης, που απέβλεπαν στην αποτροπή της παλινόρθωσης της βασιλευόμενης δημοκρατίας. Τους φόβους της ηγεσίας των βενιζελικών ενίσχυαν οι κατά καιρούς αποτάξεις βενιζελικών αξιωματικών.

Το κίνημα απέτυχε. Ο Κονδύλης, με έδρα του τη Θεσσαλονίκη, κατέπνιξε γρήγορα το κίνημα στη Μακεδονία. Οι συνέπειες του κινήματος ήταν σοβαρές τόσο για την βενιζελική παράταξη όσο και για τη χώρα γενικά. Την θεομηνία των αποστρατειών και των δυσμενών μεταθέσεων στο στρατό, ακολούθησε σειρά δικών στα έκτακτα στρατοδικεία.

Την 3 Απριλίου 1935, το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης, καταδικάζει τον επίλαρχο Στυλιανό Βολάνη σε θάνατο και στρατιωτική καθαίρεση. Μετά την έκδοση της καταδικαστικής απόφασης δεν έγινε καμιά ενέργεια για την αποτροπή της εκτέλεσης.

Έτσι, το πρωί της 5 Απριλίου 1935 ο Στυλιανός Βολάνης τουφεκίζεται πίσω από το Επταπύργιο.

Περισσότερα…

Αιματηρά γεγονότα στο Ενωτικό Εργατικό Κέντρο

Την 15 Φεβρουαρίου 1933, μετά την προεκλογική συγκέντρωση του Ενιαίου Μετώπου Εργατών – Αγροτών, εργάτες συγκεντρώθηκαν στο Ενωτικό Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης. Η αστυνομία περικυκλώνει το κτίριο και καλεί τους εργάτες που βρίσκονταν μέσα να το εκκενώσουν. Μέσα στον πανικό που δημιούργησαν οι πυροβολισμοί των χωροφυλάκων, οκτώ εργάτες πέθαναν από ασφυξία στη στενή σκάλα του κτιρίου, σύμφωνα με το επίσημο πόρισμα της νεκροψίας, ή, κατ’ άλλους, από πυρά αστυνομικών.

Με το πόρισμα της νεκροψίας διαφώνησαν ο γιατρός-εκπρόσωπος της Εργατικής Βοήθειας Μαν. Σιγανός και ο νομικός εκπρόσωπός της Ηλ. Κεφαλίδης. Γι’ αυτή τους διαφωνίας απειλήθηκαν με εξορία.

Τα αιματηρά γεγονότα κατήγγειλαν σωματεία και οργανώσεις της πόλης, ζητώντας την παραδειγματική τιμωρία των υπευθύνων. Την 18 Φεβρουαρίου 1933 απαγορεύτηκε να δημοσιεύοται ειδήσεις για τα γεγονότα και τις ανακρίσεις που διεξάγονταν γι’ αυτά.

Περισσότερα…

Δολοφονία Χαρίτου Σταμπουλίδη

Την 18 Αυγούστου 1932 στο Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης συνεδριάζει το γραφείο του Συνδικάτου Οικοδόμων. Άγνωστοι οπλοφόροι εισέβαλαν στο γραφείο και επιτέθηκαν με πυροβολισμούς σε όσους βρίσκονταν στο γραφείο. Στη διάρκεια του επεισοδίου τραυματίστηκε θανάσιμα ο συνδικαλιστής Χαρίτων Σταμπουλίδης.

Ο Μάρκος Βαφειάδης καταγγέλλει στην αστυνομία ως δράστες του φόνου τους αδελφούς Μελεμενλή, ηγετικά στελέχη των ομάδων κρούσεως της Ε.Ε.Ε. Η αστυνομία, όμως, τους αφήνει ελεύθερους και ανακοινώνει στις εφημερίδες ότι “οι δράσται καταζητούνται και οι ανακρίσεις διεξάγονται προς πάσα κατεύθυνσιν” και προσπαθεί να φορτώσει τον φόνο στους εχθρούς του ΚΚΕ αρχειομαρξιστές.

Οι «εθνικιστικοί κύκλοι» αποδίδουν «τας αιματηράς σκηνάς» εις την προκλητικότητα των κομμουνιστών εργατών, που καθημερινά εκδίδουν προκηρύξεις βρίζουν και συκοφαντούν τους συναδέλφους τους.

Περισσότερα…

Εμπρησμός του συνοικισμού Κάμπελ στην ανατολική Θεσσαλονίκη

Το καλοκαίρι του 1930 η Ισραηλιτική αντιπροσωπεία υπό τον Ισαάκ Κοέν εστάλη στο Διεθνές Συνέδριο των Μακαμπή στη Σόφια. Ο Κοέν παρακολούθησε στη Σόφια και τις εργασίες του Συνεδρίου της Νεολαίας του Μακεδονικού Κομιτάτου επικροτώντας τις ανθελληνικές του θέσεις.
Το γεγονός έδωσε επιχειρήματα κατά των Εβραίων σε εθνικιστικές οργανώσεις.

24.06.1931: Εθνικιστές φοιτητές πετούν προκηρύξεις σε εβραϊκά καταστήματα. Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης αντιδρούν. Ακολουθούν συμπλοκές. Αστυνομικές δυνάμεις, καταλαμβάνουν επίκαιρα σημεία για να αποτρέψουν την κλιμάκωση τους.

25.06.1931: Δημοσιεύεται ανακοίνωση της ΕΠΕ που αιτιολογούσε τους λόγους της αντισημιτικής κίνησης. Τη νύκτα φανατισμένος όχλος επιτίθεται στα γραφεία της Μακαμπή. Μετά την εισβολή στα γραφεία της Μακαμπή, οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης δημιουργούν δίκτυο περιφρούρησης.

28.06.1931: Παρόμοια επεισόδια με τους ίδιους δράστες ξεσπούν στον εβραϊκό συνοικισμό Χαριλάου αρ. «6».

29.06.1931 ώρα 23.00: Φανατικοί εθνικιστές, μαζί με πρόσφυγες της Καλαμαριάς, πυρπολούν τον εβραϊκό συνοικισμό Cambell στην ανατολική Θεσσαλονίκη προκαλώντας σοβαρές καταστροφές και πανικό στους φτωχούς κατοίκους του.

Το γεγονός συνταράσσει ολόκληρη την Ελλάδα και ιδιαίτερα την κοινωνία της Θεσσαλονίκης. Η φωτιά σβήστηκε έγκαιρα από την Πυροσβεστική, αλλά περίπου 54 κατοικίες, μια εβραϊκή συναγωγή και ένα εβραϊκό σχολείο καταστράφηκαν. Υπήρξε ένας νεκρός και δεκάδες τραυματίες.

Περισσότερα…

Δολοφονία Ντράγκουτιν Ντιμιτρίεβιτς

Ο Ντράγκουτιν Ντιμιτρίεβιτς ή Άπις ήταν Σέρβος αξιωματικός, φανατικός εθνικιστής.

11.06.1903: Αρχηγός ομάδας Σέρβων στρατιωτικών, εισβάλλει στα ανάκτορα του Βελιγραδίου και δολοφονεί τον βασιλιά Αλέξανδρο Οβρένοβιτς και τη σύζυγό του Δράγα. Στο θρόνο ανεβαίνει ο Πέτρος Καραγεώγεβιτς.

1906: Ο Δημητρίεβιτς και άλλοι κατηγορούνται για συνωμοσία, για την εκθρόνιση του βασιλιά Πέτρου.

1911: Ο Δημητρίεβιτς ιδρύει την μυστική οργάνωση «Ένωση ή Θάνατος» (γνωστή ως «Μαύρη Χειρ»). Οργανώνει και συνωμοσία για τη δολοφονία του Αυτοκράτορα της Αυστροουγγαρίας Φραγκίσκου Ιωσήφ.

Φεβρουάριος 1914: Οργανώνει συνωμοσία για τη δολοφονία του βασιλιά της Βουλγαρίας Φερδινάνδου.

18.06.1914: Ο διάδοχος της Αυστροουγγαρίας Φραγκίσκος-Φερδινάνδος και η σύζυγός του Σοφία Χότεκ δολοφονούνται στο Σεράγεβο. Η δολοφονίας θεωρείται ότι οργανώθηκε από την οργάνωση Μαύρη Χείρα.

1916: Οργανώνει στη Θεσσαλονίκη συνομωσία για τη δολοφονία του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄. Μετά από παρακολούθηση, Έλληνες στρατιωτικοί τον συλαμβάνουν μαζί με Σέρβους στρατιωτικούς.

13.06.1913: Έπειτα από μια παρωδία δίκης ο Δημητρίεβιτς και επτά σύντροφοί του καταδικάζονται σε θάνατο και εκτελέστηκαν στη Θεσσαλονίκη. Ο τόπος ταφής τους κρατείται μυστικός.

1953: ο Τίτο αποκαθιστά τον Δημητρίεβιτς.

Περισσότερα…

Δολοφονία Γεωργίου του Α’

Ο Ελ. Βενιζέλος πίεσε το βασιλιά Γεώργιο Α’ να εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη για να εδραιωθεί η ελληνική κατοχή της πόλης. Ο βασιλιάς Γεώργιος ήρθε στη Θεσσαλονίκη την 29 Οκτωβρίου 1912.

Οι στρατοκράτες Βιέννης και Βερολίνου προετοιμάζονταν για πόλεμο. Η Ανατολή ήταν ο αντικειμενικός σκοπός τους. Για να πετύχουν τα σχέδιά τους, έπρεπε να βγει από τη μέση ο αγγλόφιλος Γεώργιος.

Το μεσημέρι της 5ης Μαρτίου 1913, ο Γεώργιος, συνοδευόμενος από τον υπασπιστή του κατέβηκε στην αποβάθρα του Λευκού Πύργου για να επισκεφτεί τον Γερμανό ναύαρχο Γκόπφεν στο λιμάνι της πόλης. Περί ώρα 17.00, κάποιος Αλ. Σχινάς τον πυροβόλησε από πίσω και τον τραυμάτισε θανάσιμα.

Ο Αλ. Σχινάς ανακρίθηκε για μέρες. Ενώ η υπόθεση προχωρούσε, ο Σχινάς έπεσε από ένα παράθυρο του Διοικητηρίου, όπου κρατούνταν, και αυτοκτόνησε.
Η απολογία του Σχινά δεν ήρθε ποτέ στη δημοσιότητα. Στο πλοίο Ελευθερία, που μετέφερε άγνωστο άτομο με το φάκελο της δικογραφίας στην Αθήνα, εκδηλώθηκε πυρκαγιά και ο φάκελος αποτεφρώθηκε.

Η βασίλισσα Όλγα επισκέφθηκε τον Σχινά στο κελί του, αλλά ποτέ δεν μίλησε.
Ο υπασπιστής του βασιλιά Φραγκούδης, δεν κλήθηκε στην ανάκριση. Τοποθετήθηκε στρατιωτικός ακόλουθος στην Ουάσιγκτον.

Περισσότερα…

Οι “Βαρκάρηδες” της Θεσσαλονίκης, οι βομβιστικές ενέργειες της αναρχικής βουλγαρικής ομάδας

Νεαροί αναρχικοί στη Θεσσαλονίκη πίστεψαν ότι αν κτυπούσαν τα σύμβολα του ευρωπαϊκού καπιταλισμού θα ανάγκαζαν τις Δυνάμεις να παρέμβουν για το Μακεδονικό ζήτημα. Διάλεξαν τη Θεσσαλονίκη γιατί ήταν έδρα οθωμανικών αρχών και αποφάσισαν να ανατινάξουν την Οθωμανική Τράπεζα.
Υιοθέτησαν τον όρο Βαρκάρηδες ή Γκεμιτζήδες (Gemidji). Τα εκρηκτικά ήρθαν λαθραία στη Θεσσαλονίκη σαν κιβώτια σαρδέλες. Νοίκιασαν ένα μπακάλικο απέναντι από την Τράπεζα, έσκαψαν ένα τούνελ κάτω από το δρόμο και το γέμισαν εκρηκτικά.

Οι Βαρκάρηδες κρύβονταν όλη την ημέρα στις προκαθορισμένες θέσεις τους. Όταν σβήσανε τα φώτα, ρίχτηκαν στην τράπεζα δύο βόμβες. Τη στιγμή εκείνη έγινε και τεράστια έκρηξη με την ταυτόχρονη κατάρρευση του τμήματος του κτιρίου. Σχεδόν αμέσως έπιασε φωτιά και το εσωτερικό της τράπεζας.

Οι αρχές έστειλαν αμέσως τους πυροσβέστες αλλά παρ’ όλες τις προσπάθειες το κτίριο κάηκε σχεδόν ολοκληρωτικά.
Συγκροτήθηκε το έκτακτο στρατοδικείο που καταδίκασε την 6 Ιουνίου τους αυτουργούς σε θάνατο. Οι Βαρκάρηδες οδηγήθηκαν στις φυλακές του Επταπυργίου όπου έμειναν μέχρι την 23 Απριλίου 1906, όταν με σουλτανικό φιρμάνι μετατράπηκαν οι θανατικές καταδίκες σε εξορία.

Περισσότερα…