Υπ. Οικονομικών

Υπουργείο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Από την ίδρυσή του το Ελληνικό Κράτος αντιμετώπιζε μεγάλες οικονομικές δυσκολίες. Οι βαυαροί σύμβουλοι του βασιλιά Όθωνα των Βίττελσμπαχ προχώρησαν σε λεπτομερή καταγραφή πιθανών πηγών άντλησης εσόδων για την επιβίωση του κράτους, δηλαδή φορολογίας, και ενέταξαν το υπουργείο Οικονομικών στην πρώτη επτάδα των υπουργείων.
Το Διάταγμα της 03.04.1833 «Περί σχηματισμού και της επί των Οικονομικών Γραμματείας» (ΦΕΚ 14/13.04.1833) προέβλεπε ένα μακρύ κατάλογο αρμοδιοτήτων:

«α’. Η κατάστρωσις ακριβούς ελέγχου της εις ακίνητα κτήματα, εις πραγματικά δικαιώματα και εις ενεργητικάς απαιτήσεις ολικής περιουσίας του Κράτους, η διατήρησις αυτής, η εξιχνίασις και ανάκτησις του μέρους αυτής, όσον μετέβη τυχόν εις την κυριότητα ατόμων μη εχόντων εις τούτο δικαίωμα, και η είσπραξις όλων των κατά τούτο συμφερόντων της Επικρατείας, καθόσον δεν είναι λόγος περί διαφορών προς ξένας Δυνάμεις
β’. Η διοίκησις της ολικής χρησίμου περιουσίας του Κράτους εις ακίνητα κτήματα, εις πραγματικά δικαιώματα, εις ενεργητικάς απαιτήσεις, η πρότασις περί εκποιήσεως οποιουδήποτε μέρους της περιουσίας, αν η εκποίησις αύτη ήναι επωφελής δια τα αληθή συμφέροντα του Κράτους και δια την γενικήν ευδαιμονίαν, και αν εκ τούτου δεν προκύπτη μείωσις των δημοσίων πόρων

γ’. Η πρότασις παραχωρήσεως ακινήτων κτημάτων της Επικρατείας δι’ ενοικιάσεως ή δι’ εμφυτευτικών συνθηκών, καθόσον αι τελευταίαι αύται συγχωρούνται από τους νόμους, η δοίκησις αυτών δια λογαριασμόν της Κυβερνήσεως, αν εκ τούτου προκύπτει μεγαλήτερον όφελος, ή αν η πρόοδος της καλλιεργείας του τόπου ήθελε το απαιτήσει
δ’. Η εκ των εθνικών δασών ωφέλεια κατά τας περί υλονομίας αρχάς, η υπεράσπισις αυτών εναντίον των ενεχομένων παρανομιών, και η απελευθέρωσίς των από επιβλαβείς δουλείας (servitudes)
ε’. Η εκ των εθνικών κυνηγεσιών ωφέλεια δι’ ενοικιάσεως, ή δι’ ιδίας επιστασίας

στ’. Η χρήσις και η ανακαίνησις των αμπελώνων, των σταφιδαμπελώνων και των ελαιώνων της Επικρατείας, ο εξευγενισμός, η βελτίωσις της τιμής των προϊόντων αυτών
ζ’. Η καλλιέργεια των αλικών της Επικρατείας, η βελτίωσις του προϊόντος, και η αύξησις του εισοδήματος αυτών
η’. Τα μεταλλεία της Επικρατείας, η αύξησις και επωφελής καλλιέργεια αυτών, η διατήρησις των εξορυττομένων και η μεταποίησις αυτών εις ύλην χρήσιμον
θ’. Τα εκ των υδάτων δικαιώματα, τα ενοίκια δια την χρήσιν δημοσίων υδάτων, η χρήσις των εθνικών μύλων, τα ιχθυοτροφεία, τα λιμεναρχικά και άλλα δικαιωμάτα, τα οποία πληρώνουν οι ωφελούμενοι από τα προσορμητήρια, από τα σκαλώματα επιβιβάσεως ή απιβιβάσεως και από τα εγκυροβόλια

ι’. Τα εργοστάσια της Επικρατείας
ια’. Το Νομισματοκοπείον της Επικρατείας και τα ενωθησόμενα με αυτό καταστήματα προς δοκιμασίαν της εσωτερική αξίας των του χρυσού ή αργύρου σκαυών
ιβ’. Οι άμεσοι φόροι, σύνταξις φορονομικού συστήματος, δια του οποίου να πραγματοποιηθή η όσον ένεστιν ίση αυτών διανομή, η διάταξις και ανακαίνισις κτηματικής και φορολογικής χωρογραφίας (cadastre), και η πραγματοποίησις της επί τούτω αναγκαίας χωρομετρήσεως
ιγ’. Οι έμμεσοι φόροι, η ακριβής εξέτασις των περί αυτών υπαρχόντων νόμων, και η πρότασις περί βελτιώσεως αυτών, και περί εισαγωγής δικαίου και αβλαβούς δια την εθνικήν οικονομίαν συστήματος της εμμέσου φορολογίας

ιδ’. Η επεξεργασία του ετήσιου οικονομικού νόμου, η σύναξις όλης της επί τούτω αναγκαίας ύλης, η επιστασία εις την εκτέλεσιν και ακριβή διατήρησιν αυτού
ιε’. Η ανωτάτη διεύθυνσις της εισπράξεως όλων των εισοδημάτων του Κράτους εκ της περιουσίας αυτού, εκ των δικαιωμάτων και ενεργητικών απαιτήσεών του, και εκ των εμμέσων και αμέσων φόρων
ιστ’. Η επιτήρησις εις την ολικήν της Επικρατείας δαπάνην: Η χορήγησις της αναγκαίας πιστώσεως εις τας λοιπάς Γραμματείας κατά τους προσδιορισμούς του οικονομικού νόμου, και η διεύθυνσις της διαχειρήσεως όλων των ποσοτήτων, οίτινες εχορηγήθησαν εις την επί των Οικονομικών Γραμματείαν επί του ιδίου αυτής προϋπολογισμού

ιζ’. Το περί αποσβέσεως των χρεών της Επικρατείας κατάστημα, και η φροντίς της εν συνειδήσει διατηρήσεως του περί αποσβέσεως των χρεών αποδεχθέντος σχεδίου, η εξέτασις όλων των παθητικών απαιτήσεων της περιουσίας της Επικρατείας, και η αγωγή των προκυπτουσών περί δικαιωμάτων διενέξεων
ιη’. Τα του λογιστικού της Επικρατείας και η κατάστρωσις του οικονομικού λογαριασμού, καθόσον δεν υπάγεται εις την αρμοδιότητα του λογιστικού Συμβουλίου
ιθ’. Η σύμπραξις εις την διανομήν των κατά Νομούς και επαρχίας φόρων, και εις τας διαπραγματεύσεις των νομαρχιακών συμβουλίων και επαρχιακών, καθόσον αι διαπραγματεύσεις αύται αφορώσιν αντικείμενα της οικονομικής υπηρεσίας».

Με την πάροδο του χρόνου, αρκετές απ’ αυτές τις αρμοδιότητες πέρασαν σε άλλα υπουργεία (π.χ. υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και παράγωγα του). Μάλιστα, το 1922, έγινε απόπειρα συρρίκνωσης του υπουργείου Οικονομικών με τη δημιουργία του υπουργείου Δημόσιου Θησαυρού που, όμως, δεν είχε επιτυχία.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, το υπουργείο Οικονομικών υπήρξε για όλες τις κυβερνήσεις ένα από το πιο χρήσιμα υπουργεία για την άσκηση της οικονομικής πολιτικής. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί από τους στόχους που έβαζε το ιδρυτικό Διάταγμα δεν πραγματοποιήθηκαν, όπως για παράδειγμα η καταγραφή της δημόσιας περιουσίας, που δεν έχει επιτευχθεί ακόμη.

ΠΕΡΙΟΔΟΙ
Σε επίσημες κυβερνήσεις:
α. από 25.01.1833 (κυβέρνηση Σπ. Τρικούπη) μέχρι 12.04.2000 (κυβέρνηση Κων. Σημίτη).
β. από 07.10.2009 (κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου [β]) μέχρι σήμερα (31.08.2012) (κυβέρνηση Αντ. Σαμαρά)
Σε παράλληλες κυβερνήσεις:
α. από 14.09.1916 μέχρι 13.06.1917 (κυβέρνηση ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ)
β. από 30.04.1941 (κατοχική κυβέρνηση Γ. Τσολάκογλου) μέχρι 17.10.1944 (κατοχική κυβέρνηση Ι. Ράλλη)
γ. από 10.03.1944 (1η κυβέρνηση Π.Ε.Ε.Α.) μέχρι 02.09.1944 (2η κυβέρνηση Π.Ε.Ε.Α.)
δ. από 23.12.1947 (1η κυβέρνηση Δ.Σ.Ε.) μέχρι 29.08.1949 (2η κυβέρνηση Δ.Σ.Ε.)

ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ
Επίσημες κυβερνήσεις: 203
Παράλληλες κυβερνήσεις: 8

ΕΝΕΡΓΟΣ ΧΡΟΝΟΣ
Σε επίσημες κυβερνήσεις: 218 χρόνια, 1 μήνας, 9 μέρες.
Σε παράλληλες κυβερνήσεις: 5 χρόνια, 8 μήνες, 9 μέρες

ΠΡΟΣΩΠΑ
Σε επίσημες κυβερνήσεις:
Στη διάρκεια του ενεργού χρόνου του υπουργείου στις επίσημες κυβερνήσεις έγιναν 398 αλλαγές στην πολιτική του ηγεσία.
Γραμματείς Επικρατείας: 9 (άνδρες)
Υπουργοί: 140 (άνδρες)
Αναπληρωτές Υπουργοί: 7 (άνδρες)
Υφυπουργοί: 69 (άνδρες)
Υπηρεσιακοί Υφυπουργοί: 2 (άνδρες)
Συνολικά απασχολήθηκαν 208 άτομα (άνδρες).
Σε παράλληλες κυβερνήσεις:
Στη διάρκεια του ενεργού χρόνου του υπουργείου στις παράλληλες κυβερνήσεις έγιναν 10 αλλαγές στην πολιτική του ηγεσία.
Υπουργοί: 7 (άνδρες)
Γραμματείς: 2 (άνδρες)
Απασχολήθηκαν 9 άτομα (άνδρες).

ΑΞΙΩΜΑ

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ Αλέξανδρος

25.01.1833 – 11.10.1833

Σπ. ΤΡΙΚΟΥΠΗ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ Νικόλαος

13.10.1833 – 30.05.1834

Αλ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ Νικόλαος

03.06.1834 – 19.05.1835

Ι. ΚΩΛΕΤΤΗ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ Νικόλαος

20.05.1835 – 27.01.1836

Ι.-Λ. ΑΡΜΑΝΣΠΕΡΓΚ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΛΑΣΣΑΝΗΣ Κωνσταντίνος

13.02.1836 – 01.02.1837

Ι.-Λ. ΑΡΜΑΝΣΠΕΡΓΚ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΛΑΣΣΑΝΗΣ Κωνσταντίνος

02.02.1837 – 20.03.1837

Ιγν. ΡΟΥΝΤΧΑΡΤ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΜΠΟΤΑΣΗΣ Νικόλαος (α)

21.03.1837 – 19.12.1837

Ιγν. ΡΟΥΝΤΧΑΡΤ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΜΠΟΤΑΣΗΣ Νικόλαος (α)

20.12.1837 – 22.12.1837

Κων. ΖΩΓΡΑΦΟΥ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΣΠΑΝΙΟΛΑΚΗΣ Γεώργιος

23.12.1837 – 03.10.1839

Κων. ΖΩΓΡΑΦΟΥ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΑΪΚΟΣ Ανδρόνικος

04.10.1839 – 15.10.1839

Κων. ΖΩΓΡΑΦΟΥ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΙΣΑΜΕΝΟΣ Κωνσταντίνος

16.10.1839 – 07.03.1840

Κων. ΖΩΓΡΑΦΟΥ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΙΣΑΜΕΝΟΣ Κωνσταντίνος

08.03.1840 – 23.06.1841

ΟΘΩΝΑ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΙΣΑΜΕΝΟΣ Κωνσταντίνος

24.06.1841 – 09.08.1841

ΟΘΩΝΑ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΙΣΑΜΕΝΟΣ Κωνσταντίνος

10.08.1841 – 08.11.1842

ΟΘΩΝΑ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΣΙΛΗΒΕΡΓΟΣ Νικόλαος

09.11.1842 – 02.09.1843

ΟΘΩΝΑ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΜΑΝΣΟΛΑΣ Δρόσος

03.09.1843 – 11.02.1844

Ανδρ. ΜΕΤΑΞΑ
ΓΡΑΜΜ. ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΜΑΝΣΟΛΑΣ Δρόσος

12.02.1844 – 29.03.1844

Κων. ΚΑΝΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ Αλέξανδρος

30.03.1844 – 05.08.1844

Αλ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΑΞΑΣ Ανδρέας (α)

06.08.1844 – 29.07.1845

Ι. ΚΩΛΕΤΤΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΒΑΛΒΗΣ Ζαφείριος-Ζηνόβιος

30.07.1845 – 13.01.1846

Ι. ΚΩΛΕΤΤΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ Νικόλαος

14.01.1846 – 05.04.1847

Ι. ΚΩΛΕΤΤΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΟΡΦΙΩΤΑΚΗΣ Νικόλαος

06.04.1847 – 04.09.1847

Ι. ΚΩΛΕΤΤΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΟΡΦΙΩΤΑΚΗΣ Νικόλαος

05.09.1847 – 07.03.1848

Κ. ΤΖΑΒΕΛΛΑ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΧΡΗΣΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Βασίλειος

08.03.1848 – 24.06.1848

Γ. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΜΑΓΓΙΝΑΣ Τάτσης

25.06.1848 – 14.10.1848

Γ. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ Δημήτριος

15.10.1848 – 16.04.1849

Κων. ΚΑΝΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ Λυκούργος

17.04.1849 – 27.07.1849

Κων. ΚΑΝΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΒΑΛΒΗΣ Ζαφείριος-Ζηνόβιος

28.07.1849 – 11.12.1849

Κων. ΚΑΝΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΒΑΛΒΗΣ Ζαφείριος-Ζηνόβιος

12.12.1849 – 09.05.1850

Αντ. ΚΡΙΕΖΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΛΟΝΤΟΣ Αναστάσιος

10.05.1850 – 22.07.1850

Αντ. ΚΡΙΕΖΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΕΛΙΓΙΑΝΝΗΣ Πέτρος

23.07.1850 – 03.08.1850

Αντ. ΚΡΙΕΖΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ Δημήτριος

04.08.1850 – 04.10.1853

Αντ. ΚΡΙΕΖΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΡΟΒΕΛΕΓΓΙΟΣ Κωνσταντίνος

05.10.1853 – 15.05.1854

Αντ. ΚΡΙΕΖΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ Περικλής (β)

16.05.1854 – 16.07.1854

Κων. ΚΑΝΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ Περικλής (β)

17.07.1854 – 31.05.1855

Αλ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ Λυκούργος

01.06.1855 – 21.09.1855

Αλ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΙΛΗΒΕΡΓΟΣ Νικόλαος

22.09.1855 – 04.10.1855

Δημ. ΒΟΥΛΓΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ Αλέξανδρος (α)

05.10.1855 – 01.07.1856

Δημ. ΒΟΥΛΓΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Αλέξανδρος

02.07.1856 – 01.08.1857

Δημ. ΒΟΥΛΓΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Χαράλαμπος

02.08.1857 – 12.11.1857

Δημ. ΒΟΥΛΓΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Αλέξανδρος

13.11.1857 – 16.08.1858

Αθ. ΜΙΑΟΥΛΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Χαράλαμπος

17.08.1858 – 28.05.1859

Αθ. ΜΙΑΟΥΛΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Αλέξανδρος

29.05.1859 – 20.06.1860

Αθ. ΜΙΑΟΥΛΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΙΜΟΣ Ευστάθιος

21.06.1860 – 21.01.1862

Αθ. ΜΙΑΟΥΛΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΙΜΟΣ Ευστάθιος

22.01.1862 – 25.05.1862

Ανδρ. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ Δημήτριος

26.05.1862 – 25.07.1862

Ι. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΒΑΡΒΟΓΛΗΣ Παναγιώτης

26.07.1862 – 10.10.1862

Ι. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΜΑΓΓΙΝΑΣ Τάτσης

11.10.1862 – 07.02.1863

Δημ. ΒΟΥΛΓΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΕΧΑΓΙΑΣ Ευθύμιος

08.02.1863 – 12.02.1863

Δημ. ΒΟΥΛΓΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΗΣ Δημήτριος

13.02.1863 – 26.03.1863

Ζ.-Ζ. ΒΑΛΒΗ (προσ.)
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Αλέξανδρος

27.03.1863 – 28.04.1863

Διομ. ΚΥΡΙΑΚΟΥ (προσ.)
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Αλέξανδρος

29.04.1863 – 20.06.1863

Μπεν. ΡΟΥΦΟΥ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΕΧΑΓΙΑΣ Ευθύμιος

21.06.1863 – 24.10.1863

Μπεν. ΡΟΥΦΟΥ (προσ.)
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΡΟΣΟΣ Δημήτριος

25.10.1863 – 04.03.1864

Δημ. ΒΟΥΛΓΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ Δημήτριος

05.03.1864 – 15.04.1864

Κων. ΚΑΝΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΒΑΛΒΗΣ Ζαφείριος-Ζηνόβιος

16.04.1864 – 24.06.1864

Ζ.-Ζ. ΒΑΛΒΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΑΛΛΙΓΑΣ Παύλος

25.06.1864 – 25.07.1864

Ζ.-Ζ. ΒΑΛΒΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ Σωτήριος

26.07.1864 – 01.03.1865

Κων. ΚΑΝΑΡΗ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ Σωτήριος

02.03.1865 – 15.03.1865

Αλ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΥ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Αλέξανδρος

16.03.1865 – 19.10.1865

Αλ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΥ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ Δημήτριος

20.10.1865 – 02.11.1865

Επ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗ